Hoi allemaal,
Ik vind dat veel mensen de tornado als mogelijke verklaring voor de windschade in Hoogeveen maar erg gemakkelijk afserveren.
Zoals hier gisteren was opgemerkt was er een supercell-achtige bui op de radar te zien. Dat wordt ook ondersteund door de vrij grote hagelstenen die ondanks de tamelijk geringe onstabiliteit vielen: hagel heeft sterke opwaartse luchtstromen nodig die in afwezigheid van grote onstabiliteit alleen door de supercelldynamica veroorzaakt kunnen worden.
Supercells staan uiteraard bekend voor het voorkomen van tornado's.
Voor sterke downbursts heb je een ofwel diepe droge grenslaag ofwel zeer droge lucht daarboven nodig. Een andere mogelijklheid is dat de wind op een kilometer of 2 à 3 hoogte heel sterk was dat die snelheden naar het aardoppervlak gebracht worden in de daalstroom in de buien. Daar lijkt het allemaal niet op gezien de radiosondegegevens van De Bilt, Emden en Essen.
Er worden ook vreemde argumenten aangevoerd om een tornado/windhoos uit te sluiten, bijvoorbeeld dat alle bomen in een richting gevallen zijn. Natuurlijk is het zo dat een tornado in principe roterende winden heeft, maar dat houdt niet in dat alle bomen kris-kras door elkaar zouden moeten liggen.
Neem bijvoorbeeld aan dat een een tornado met een rotatiesnelheid van 120 km/u... is opgetreden, zeg maar een lage F1. Als die tornado met slechts 30 km/u is getrokken, wat geloof ik niet zo vreselijk snel is, dan betekent dit dat aan de rechterkant van de tornado de windsnelheden van 120+30 = 150 km/u zijn opogetreden en aan de andere kant van 120-30 = 90 km/u. Dat 90 en 150 km/u windsnelheden hele andere uitwerkingen hebben (150 blasst bomen omver, 90 waarschijnlijk niet) is vooral in te zien door het feit dat de winddruk evenredig met het kwadraat van de windsnelheid is.
Ook het afknappen dan wel ontworteld worden van bomen - ook een argument dat wordt gegeven - hangt meer van de stevigheid van de boom en zijn verankering in de bodem af dan van de vraag of een windstoot danwel een tornado is opgetreden.
Ik ben pas overtuigd dat het geen tornado was als wordt vastgesteld dat het schdespoor NIET heel smal (meer dan ca. 100 m breed) was of dat een duidelijk divergerend patroon van omgevallen bomen wordt vastgesteld. Voor die tijd zou ik geen uitspraak kunnen doen. Uitsluitsel kan wat mij betreft alleen gegeven worden als iemand het schadespoor op een kaart weergeeft (liefst met de valrichtingen van de bomen er ook op weergegeven): is het spoor breed, dan spreekt dat voor een downburst; is het lang en smal, dan is een (zwakke) tornado waarschijnlijker.
Ik ben overigens niet iemand die denkt dat dit windschade bij onweersbuien altijd door windhozen veroorzaakt wordt. Een in de media als tornado bestempeld geval in een Duits dorpje heb ik nog onderzocht en juist vastgesteld dat er hier vrijwel zeker sprake van een downburst was, zie:
http://pieter.estofex.org/hambruecken/hambruecken.html
Mijn conclusie is: Er zijn voor mij geen overtuigende argumenten gegeven om een tornado/windhoos uit te sluiten.
Groet,
Pieter Groenemeijer
ESTOFEX,
European Severe Storms Laboratory
Quote selectie