Hoe kun je de minimumtemperatuur berekenen?
Eén van de methoden is uit de atmosfeer (infrarood)straling en de 1,5 m temperatuur voor de avond.
Ik heb een model waarin je uit een profiel van temperatuur en vochtigheid de atmosfeerstraling kunt berekening. Als invoer heb ik de 12z sounding (vanmiddag) van Emden gebruikt t/m 700 hPa en van Stavanger (Noorwegen) daarboven, aangezien daar veel meer stroming stond.
De berekende straling komt uit op 232 W/m2. Dit komt overeen met een evenwichtstemperatuur van -20 graden volgens de stralingswet van Stefan-Boltzmann.
Nu kun je de de temperatuurdaling uitrekenen als percentage van de totale daling tot de evenwichtstemperatuur (want die halen we niet, laat dat duidelijk zijn!). We starten bij 9°C. Hoe groot dat percentage is hangt af van de windsnelheid, bodemsoort en aanwezigheid van vocht en het wel of niet bevriezen daarvan. Voor een stille winternacht in Nederland is dat doorgaans een kwart tot éénderde. Daalt de temperatuur een kwart van de 9 naar -20 dan komen we uit op 1,8°C, nemen we 1/3 dan wordt het minimum -1,3°C. Dat ligt dus goed in de lijn der verwachting. Opgemerkt moet worden dat om 12z vanmiddag de lucht t/m 1,5 km vrij vochtig was te Emden, samenhangend met de SC-bewolking. Inmiddels is er drogere lucht vanaf Denemarken boven het oosten van Nederland uitgestroomd. Maar gezien de remmende werking van bevriezend bodemvocht zal de temperatuur niet veel verder zakken.
Dit lijkt me wel een interessante testcase en morgen kunnen we aan de hand van de opgetreden minima en nieuwe soundings nadere percentages definiëren. In de zomer liggen deze percentages hoger (tot ca 50%), ondanks de kortere nachten, doordat in de avond gewasverdamping voor een extra afkoeling zorgt. Zoals gezegd remmen condensatie en rijpvorming in het najaar de afkoeling tot ruwweg 25-30% tot Tevenwicht, tenzij er een pak sneeuw ligt. Op 4 maart 2005 daalde te Marknesse de temperatuur tot 55% van de evenwichtstemperatuur. Zonder sneeuw heb ik -11°C berekend als Tmin voor die nacht.
Quote selectie