Hoi mensen,
Gisteravond schreef ik al een stukje, maar nu heb ik een wat uitgebreider verhaaltje geschreven voor m'n site nlweer.com.
Groet,
Alwin
Vorstperioden in november
Soms staan we in november al op natuurijs in Nederland. De laatste keer dat dat gebeurde was tijdens een vorstperiode in november 1998, toen op de 22e in het Drentse Veenoord de marathon op natuurijs werd verreden. Maar hoe zeldzaam is zo'n vroege vorstperiode?
Met behulp van de dagelijkse gegevens van het KNMI ben ik eens nagegaan hoeveel vorstperioden er vanaf 1901 al in de maand november van start gingen. Hierbij wordt zoals altijd de volgende definitie van een vorstperiode gebruikt, die ik op m'n site beargumenteer.
Vorstperiode: een tijdvak van minstens vijf dagen op rij met een etmaalgemiddelde temperatuur beneden het vriespunt, waarin de som van etmaalgemiddelde temperaturen -16 graden of lager is.
De lijst betreft tien KNMI-stations, waarvan er echter vijf vanaf 1951 of nog later beschikbaar zijn. Als we alle 10 stations beschouwen blijken er sinds 1901 tenminste 12 vorstperioden al in november te zijn begonnen. Dit gebeurde in de novembermaanden van 1902, 1919, 1921, 1925, 1927, 1952, 1965, 1973, 1985, 1989, 1993 en het recentst in 1998 (klik op de jaartallen voor de dagkaartjes). De vorstperioden van 1921 en 1993 waren behoorlijk standvastig en duurden regionaal een volle twee weken!
Soms wordt gezegd dat vroege winterkou ongunstig zou zijn voor de rest van de winter. Nu zijn koude winters sowieso zeldzaam, maar in deze lijst verschijnen ook vroege vorstperioden die deel uitmaakten van winters die volgens de winterclassificatie van IJnsen als 'koud' zijn geclassificeerd. Het gaat om de winters van 1921/1922, 1925/1926, 1927/1928 en natuurlijk de Elfstedenwinter van 1985/1986.
Misschien bevreemdt het dat de bijzondere kou van begin november 1980 niet in dit lijstje vermeld is. Op veel weerliefhebbers hebben de vroege vorst en sneeuw van die periode immers behoorlijk indruk gemaakt. Meteo Consult -- dat ik bij deze een enorm compliment wil geven voor de interessante nieuwsberichten altijd! -- heeft er in november 2004 een artikel over geschreven. De kouproductie bleef echter beperkt: De Bilt noteerde in deze periode 'slechts' 9.0 Hellmannpunten, Twenthe 13.5 punten. Waarschijnlijk maakte de vorst vooral indruk vanwege de vroege timing, de combinatie met sneeuwval en de soms (vrij) krachtige oostenwind. Of er nog op natuurijs geschaatst is in deze periode is mij niet bekend, maar het zal niet op uitgebreide schaal geweest zijn.
Gisteravond schreef ik al een stukje, maar nu heb ik een wat uitgebreider verhaaltje geschreven voor m'n site nlweer.com.
Groet,
Alwin
Vorstperioden in november
Soms staan we in november al op natuurijs in Nederland. De laatste keer dat dat gebeurde was tijdens een vorstperiode in november 1998, toen op de 22e in het Drentse Veenoord de marathon op natuurijs werd verreden. Maar hoe zeldzaam is zo'n vroege vorstperiode?
Met behulp van de dagelijkse gegevens van het KNMI ben ik eens nagegaan hoeveel vorstperioden er vanaf 1901 al in de maand november van start gingen. Hierbij wordt zoals altijd de volgende definitie van een vorstperiode gebruikt, die ik op m'n site beargumenteer.
Vorstperiode: een tijdvak van minstens vijf dagen op rij met een etmaalgemiddelde temperatuur beneden het vriespunt, waarin de som van etmaalgemiddelde temperaturen -16 graden of lager is.
De lijst betreft tien KNMI-stations, waarvan er echter vijf vanaf 1951 of nog later beschikbaar zijn. Als we alle 10 stations beschouwen blijken er sinds 1901 tenminste 12 vorstperioden al in november te zijn begonnen. Dit gebeurde in de novembermaanden van 1902, 1919, 1921, 1925, 1927, 1952, 1965, 1973, 1985, 1989, 1993 en het recentst in 1998 (klik op de jaartallen voor de dagkaartjes). De vorstperioden van 1921 en 1993 waren behoorlijk standvastig en duurden regionaal een volle twee weken!
Soms wordt gezegd dat vroege winterkou ongunstig zou zijn voor de rest van de winter. Nu zijn koude winters sowieso zeldzaam, maar in deze lijst verschijnen ook vroege vorstperioden die deel uitmaakten van winters die volgens de winterclassificatie van IJnsen als 'koud' zijn geclassificeerd. Het gaat om de winters van 1921/1922, 1925/1926, 1927/1928 en natuurlijk de Elfstedenwinter van 1985/1986.
Misschien bevreemdt het dat de bijzondere kou van begin november 1980 niet in dit lijstje vermeld is. Op veel weerliefhebbers hebben de vroege vorst en sneeuw van die periode immers behoorlijk indruk gemaakt. Meteo Consult -- dat ik bij deze een enorm compliment wil geven voor de interessante nieuwsberichten altijd! -- heeft er in november 2004 een artikel over geschreven. De kouproductie bleef echter beperkt: De Bilt noteerde in deze periode 'slechts' 9.0 Hellmannpunten, Twenthe 13.5 punten. Waarschijnlijk maakte de vorst vooral indruk vanwege de vroege timing, de combinatie met sneeuwval en de soms (vrij) krachtige oostenwind. Of er nog op natuurijs geschaatst is in deze periode is mij niet bekend, maar het zal niet op uitgebreide schaal geweest zijn.