Er bestaat morgen een gerede kans dat er in het zuidoosten van Nederland (de Limburgse heuvels) en in het oosten van België en de Ardennen (natte) sneeuw gaat vallen in de loop van de namiddag, avond en begin van de nacht. Een korte bespreking (en vragen/opmerkingen zijn zeker welkom 
).
Bij de passage van een hoogtetrog, met op grondniveau een kleinschalig lagedrukgebiedje, tussen 12Z en 18Z morgenmiddag koelt de lucht op circa 5 kilometer in de avond af tot circa -30 graden in de wijde omgeving van het Drielandenpunt.
De temperatuur op circa anderhalve kilometer bedraagt -2 graden, wat niet bijster laag is (de atmosfeer erboven is ook niet danig koud dat de diktewaarden bijster laag zijn, het 500 hPa drukvlak ligt op iets minder dan 536 decameter), echter de atmosfeer is al wel koud genoeg om natte sneeuw te geven. Dit blijkt ook heel mooi uit de prognosesoundings van het MeteoBlue NMM model (3 km resolutie) voor de omgeving net ten zuiden van het Drielandenpunt (hoogte modelroosterpunt 220m). Hieronder de prognosesounding voor 15Z morgenmiddag:
We zien een kleine laag onderin de atmosfeer waarin de temperatuur nog boven nul is, vanaf circa 925 hPa is de atmosfeer in zijn totaliteit onder nul. Ook liggen de toestandskrommen van temperatuur en dauwpunt in de grenslaag (onderste anderhalve kilometer) nog niet geheel tegen elkaar, het scheelt echter niet veel, wat erop duidt dat de atmosfeer erg vochtig maar nog niet verzadigd is. Er valt dus bij deze sounding waarschijnlijk nog geen regen of (natte) sneeuw. Erboven zien we wel een wat warmere laag die wel verzadigd lijkt, tussen 800 en 725 hPa, waar zich waarschijnlijk de gelaagde bewolking bevindt die behoort bij het geoccludeerde frontale systeem dat morgen passeert.
In de avond koelt de grenslaag als gevolg van dagelijkse gang toch wat verder af en juist dan passeert ook het kleine laagje met de bijbehorende koudste bovenlucht. Het is op dat moment dat er een kans bestaat op natte sneeuw. Dat zien we ook heel mooi terug in de prognosesounding voor 18Z morgenavond:
Er zijn een aantal dingen die opvallen: allereerst het nagenoeg constant blijven van de grondtemperatuur en -dauwpunt, rond de 4 graden en 3 graden respectievelijk. We zien echter ook dat het temperatuurverval in de onderste kilometer iets verscherpt is en dat heeft te maken met de luchtlaag die er vlak bovenzit. Zoals je kan zien is het temperatuurverloop in de verticaal tussen 925 hPa en 875 hPa nagenoeg constant en ligt op het vriespunt. Ook de toestandskromme van het dauwpunt vertoon een soortgelijk verloop. Dit wordt een isotherme laag genoemd en in dit geval, omdat het isotherm is op 0 graden, de smeltlaag. Het is namelijk zo dat de neerslag, die in de vorm van sneeuw uit de hoger gelegen bewolking valt, zodra deze in een laag komt waarin de temperatuur zich boven het vriespunt bevindt gaat smelten. De energie die hiervoor nodig is wordt onttrokken aan de laag zelf. Hierdoor koelt de laag af en wordt deze naar het vriespunt getrokken.
Doordat de lucht op deze hoogte echter kouder is geworden dan eronder, wordt de luchtlaag eronder onstabieler, waardoor spontane (doch lichte) convectie kan ontstaan als het verval droogadiabatisch is (zoals hier het geval is). Deze lichte convectie zorgt voor een aanvoer van warmte en vocht naar de smeltzone zodat de isothermie in stand blijft. Bij lang genoeg doorvallende sneeuw zal echter de smeltzone verder zakken en zal uiteindelijk ook de temperatuur tot op grondniveau naar het vriespunt dalen. In de praktijk zakt de temperatuur niet veel verder dan het vriespunt of 1-2 graden eronder, omdat de lucht waarin de sneeuw verdampt ook uiteindelijk verzadigd raakt en hierdoor niet verder meer kan afkoelen.
Al met al denk ik dat we morgenavond in het zuidoosten van Nederland en het oosten van België serieus rekening moeten houden met natte sneeuw. De temperatuur van de atmosfeer is nog te hoog en niet lang genoeg afdoende op niveau voor goede sneeuwval om de hele toestandskromme vanaf het aardoppervlak naar nul te trekken, dus het zal niet tot echte sneeuwval kommen behalve op de hoger gelegen gebieden (ruwweg >400m). In de Ardennen is dus wel een klein wit laagje mogelijk, in lager gelegen gebieden zal het bij natte flatsen blijven waarschijnlijk.
Gr. Ben
).Bij de passage van een hoogtetrog, met op grondniveau een kleinschalig lagedrukgebiedje, tussen 12Z en 18Z morgenmiddag koelt de lucht op circa 5 kilometer in de avond af tot circa -30 graden in de wijde omgeving van het Drielandenpunt.
De temperatuur op circa anderhalve kilometer bedraagt -2 graden, wat niet bijster laag is (de atmosfeer erboven is ook niet danig koud dat de diktewaarden bijster laag zijn, het 500 hPa drukvlak ligt op iets minder dan 536 decameter), echter de atmosfeer is al wel koud genoeg om natte sneeuw te geven. Dit blijkt ook heel mooi uit de prognosesoundings van het MeteoBlue NMM model (3 km resolutie) voor de omgeving net ten zuiden van het Drielandenpunt (hoogte modelroosterpunt 220m). Hieronder de prognosesounding voor 15Z morgenmiddag:
We zien een kleine laag onderin de atmosfeer waarin de temperatuur nog boven nul is, vanaf circa 925 hPa is de atmosfeer in zijn totaliteit onder nul. Ook liggen de toestandskrommen van temperatuur en dauwpunt in de grenslaag (onderste anderhalve kilometer) nog niet geheel tegen elkaar, het scheelt echter niet veel, wat erop duidt dat de atmosfeer erg vochtig maar nog niet verzadigd is. Er valt dus bij deze sounding waarschijnlijk nog geen regen of (natte) sneeuw. Erboven zien we wel een wat warmere laag die wel verzadigd lijkt, tussen 800 en 725 hPa, waar zich waarschijnlijk de gelaagde bewolking bevindt die behoort bij het geoccludeerde frontale systeem dat morgen passeert.
In de avond koelt de grenslaag als gevolg van dagelijkse gang toch wat verder af en juist dan passeert ook het kleine laagje met de bijbehorende koudste bovenlucht. Het is op dat moment dat er een kans bestaat op natte sneeuw. Dat zien we ook heel mooi terug in de prognosesounding voor 18Z morgenavond:
Er zijn een aantal dingen die opvallen: allereerst het nagenoeg constant blijven van de grondtemperatuur en -dauwpunt, rond de 4 graden en 3 graden respectievelijk. We zien echter ook dat het temperatuurverval in de onderste kilometer iets verscherpt is en dat heeft te maken met de luchtlaag die er vlak bovenzit. Zoals je kan zien is het temperatuurverloop in de verticaal tussen 925 hPa en 875 hPa nagenoeg constant en ligt op het vriespunt. Ook de toestandskromme van het dauwpunt vertoon een soortgelijk verloop. Dit wordt een isotherme laag genoemd en in dit geval, omdat het isotherm is op 0 graden, de smeltlaag. Het is namelijk zo dat de neerslag, die in de vorm van sneeuw uit de hoger gelegen bewolking valt, zodra deze in een laag komt waarin de temperatuur zich boven het vriespunt bevindt gaat smelten. De energie die hiervoor nodig is wordt onttrokken aan de laag zelf. Hierdoor koelt de laag af en wordt deze naar het vriespunt getrokken.
Doordat de lucht op deze hoogte echter kouder is geworden dan eronder, wordt de luchtlaag eronder onstabieler, waardoor spontane (doch lichte) convectie kan ontstaan als het verval droogadiabatisch is (zoals hier het geval is). Deze lichte convectie zorgt voor een aanvoer van warmte en vocht naar de smeltzone zodat de isothermie in stand blijft. Bij lang genoeg doorvallende sneeuw zal echter de smeltzone verder zakken en zal uiteindelijk ook de temperatuur tot op grondniveau naar het vriespunt dalen. In de praktijk zakt de temperatuur niet veel verder dan het vriespunt of 1-2 graden eronder, omdat de lucht waarin de sneeuw verdampt ook uiteindelijk verzadigd raakt en hierdoor niet verder meer kan afkoelen.
Al met al denk ik dat we morgenavond in het zuidoosten van Nederland en het oosten van België serieus rekening moeten houden met natte sneeuw. De temperatuur van de atmosfeer is nog te hoog en niet lang genoeg afdoende op niveau voor goede sneeuwval om de hele toestandskromme vanaf het aardoppervlak naar nul te trekken, dus het zal niet tot echte sneeuwval kommen behalve op de hoger gelegen gebieden (ruwweg >400m). In de Ardennen is dus wel een klein wit laagje mogelijk, in lager gelegen gebieden zal het bij natte flatsen blijven waarschijnlijk.
Gr. Ben
Bericht laatst bijgewerkt: 12-11-2007 21:36