Hoi allemaal,
Het eerste potje Trendlezen™ zit erop! Het juiste antwoord was optie 3: "Stevige zuidwestelijke aanvoer aan ZO-flank omvangrijk laag bij Groenland. Erg zacht."
De kaart die ik vanmiddag toonde (en waaruit je de weerkaart van precies 7 dagen later moest proberen te distilleren) was namelijk die van 30 december 1956:
De kaart van precies 7 dagen later zag er zo uit:
Op 5 januari 1957 was het bij ons bijzonder zacht weer. Het was bewolkt, vrijwel droog, en in het midden en zuiden van Nederland schommelde de temperatuur bij een stevige zuidwestenwind de hele dag rond +12°. In De Bilt was 5 januari 1957 het zachtste januari-etmaal van 1901 t/m 2006. In de uitzonderlijk zachte januarimaand van dit jaar werd het record echter met een graad overtroffen...
Mijn hartelijke dank aan allen die hun nek durfden uit te steken! Het lijkt ondoenlijk om de evolutie over een volle week in te schatten op basis van één enkele weerkaart, zoals Ruben al aangaf. Toch moet ik zeggen: Remko is het enorm goed gelukt!! De hele evolutie die hij beschrijft klopt eigenlijk... erg knap!!
Wel moet ik hierbij opmerken dat hij de enige was die het bij het rechte eind had, van degenen die hun visie beargumenteerden althans.
Verder kozen de meesten toch voor de Arctische glijbaan; dat het aantal stemmen toeneemt bij iedere optie zou trouwens ook iets kunnen zeggen over de psychologie van 'gokwerk'...
Wat zijn de zaken die kennelijk belangrijk waren op de weerkaart van 30 december 1956?
Nou, zoals je helemaal onderaan dit bericht kunt zien in de kaartenevolutie, was er sprake van een sterk barocliene ontwikkeling bij Newfoundland. Je kunt dit herkennen aan een grondlaag ('T') met een kerndruk < 980 hPa op de westrand van de kaart, die qua lokatie samenvalt met een scherpe gradiënt in de geopotentiële hoogte op 500 hPa. Je verwacht dus dat dit laag snel uitdiepend met de bovenstroming zal meebewegen, en dat aan de achterzijde ervan een krachtige kouadvectie op gang komt. Op de oceaan is ten westen van Ierland rond 50°N nog kouadvectie (CA) aan de gang, zodat dit gezamenlijk met de warmteadvectie (WA) ten oosten van Newfoundland (aan de voorzijde van de barocliene storing) voor frontogenese op de oceaan zorgt. Deze werkt de vorming van een westcirculatie op de oceaan in de hand. Tegelijkertijd bevindt zich boven Oost-Europa een krachtig hogedrukbastion dat ook in de bovenlucht is ontwikkeld (soort van omega'tje bij Zwarte Zee) en niet zomaar verdreven zal worden. We eindigen "dus" met een stevige zuidweststroming bij ons in de buurt, met een hogedrukgebied dat nog standhoudt boven het zuidwesten van Rusland. Maar ja, dat is achteraf gepraat!
Hieronder jullie al dan niet wetenschappelijk verantwoorde visies op een rijtje.
JULLIE VISIES:
Remko:
ZW onder diep laag bij Groenland. Ik vermoed een aansterkende 'spuit' bij Newfounland, de diepe deps gooiden midden op de oceaan een langzaam oostwaarts trekkende rug op die aanvankelijk de daar liggende trog gladstrijkt om tenslotte ergens over ME te zijn vertraagd en 'aangepunt'.
Het Rusje in OZO-richting weggewerkt. Ongetwijfeld een teleurstellende evolutie geweest...
De facto kon het alle kanten zowat wel op gaan... Zeven dagen verschil levert immers al aardig wat onafhankelijkheid tussen de respectievelijke dagen op. Ik voel me dan ook erg onzeker over deze kaart (jan '96? hmm. Even zoeken. Nee. Toch wel vergelijkbaar: 12 januari '96, met prima diepwinterse afloop - die ik toen voorspelde
).
Jef:
Ik schat zakkende L's en hogedrukaccent richting Scandi. Koude aanvoer uit O tot NO. Mogelijke verschuiving richting Ijsland.
Ruben: (zij het zonder enige pretentie)
Dat lijkt me ook 1 van de meest waarschijnlijke oplossingen, als die meest zuidelijke depressie onder het hoog in kan schuiven. Een hoog van de Bretoense Kust tot hoog in Noors Lapland.
Maar ik heb al voorbeelden (GFS ensemblekaarten, nog vrij recentelijk) gezien waarbij er uit deze situatie een enorm Groenlandhoog ontstond. 7 dagen is veel. Ik opteer dus voor veel winterse buien en een sneeuwdek. Ook al omdat Alwin mogelijk wil aantonen dat uit een vrij uitzichtsloze situatie toch nog snel een mooi winterverhaal kan ontstaan. Al zou hij dan wel vergeten dat we nu pluimen en dergelijke hebben die zoiets wel tijdig zouden oppikken. Sneller dan vroeger in ieder geval.
Chris:
Ik ga voor zonloos hogedrukweer: een retrograde maar iets te zuidelijke hogedrukpuist.
Daantje:
Het hoog boven Rusland er solide uitziet, het zal me niet verbazen dat daar aardig wat 'plak-koude' onder ligt. Hij is lekker 'zwaar' om zo te stellen. Het laag bij IJsland ligt daarbij een beetje opgesloten en probeert nog wat met zijn uit de kluiten gewassen randstoring. Het is een patstelling waarbij de west Europese kust langzaam verzacht door aanhoudende Z tot ZW winden. Aangenomen dat het hoog de doorgang van de randdepressie blokkeerd. Aan de noordflank van het hoog zie je echter wel veel koudeadvectie.
Bij Nieuwfoudland ligt denk ik de sleutel. Hier zie je een goed ontwikkeld lagedrukgebied naderen, met zeer veel warme op zijn zw flank. Waarschijnlijk diept hij door het grote verschil in T op hoogte snel verder uit waardoor hij vertraagt/semi stationair wordt. Warme lucht help met de ontwikkeling van een rug op de oceaan, deze punt snel aan richting Groenland, mede dankzij het eerder genoemde laag. Hierdoor komt koude lucht ter hoogte van Nova Zembla in beweging richting Noord-Europa en wordt het Russische hoog vanuit het noorden aangevreten (in hoeverre deze al gedecimeerd was).
De analyse neigt dus naar optie 1 of 4 van de poll. Als er snel een glijbaan ontwikkeld zitten wij na 7 dagen met een mogelijk koude nasleep van optie 1). Hierbij is de rug op de oceaan nog wel in stand, maar vrijwel geheel vervlakt trekt deze naar het westen (een beetje ala 20-31 jan 2007). Vervolgens zwak de boel in en komende de depressies weer uit het westen de boel opschonen. Als het Russische hoog veel tegengas geeft kan de glijbaan wellicht later op gang komen er zitten we er dus nog midden in (optie 4).
Zoiets misschien?
Roy:
Ik ga voor optie A. Gok op een retrogerend rusje richting Spitsbergen nadat de 2 D's op de oceaan al opvullend min of meer versmelten boven Zweden (en ook in onze streken zorgt voor lage barometerstanden). Rusje, welke ntk door dat laagje boven Zweden aan zou lopen heeft intussen wat kou meegebracht en via dat laag op een of andere vreemde wijze een beetje uitgesmeerd over onze omgeving. Ik gok op een weerbeeld met weinig wind (noordelijk en aanlandig) maar wel lekker koud.
Ben:
Ach, beetje natte vinger...de WA en CA opzoeken. Je hebt eigenlijk een mooie kaart nodig met isolijnen met relatieve topografie 1000-500 en de gronddruk, maar ja . Ik secundeer Chris dus.
Dan hieronder nog de complete evolutie van de weerkaarten, van dag tot dag:
Het eerste potje Trendlezen™ zit erop! Het juiste antwoord was optie 3: "Stevige zuidwestelijke aanvoer aan ZO-flank omvangrijk laag bij Groenland. Erg zacht."
De kaart die ik vanmiddag toonde (en waaruit je de weerkaart van precies 7 dagen later moest proberen te distilleren) was namelijk die van 30 december 1956:
De kaart van precies 7 dagen later zag er zo uit:
Op 5 januari 1957 was het bij ons bijzonder zacht weer. Het was bewolkt, vrijwel droog, en in het midden en zuiden van Nederland schommelde de temperatuur bij een stevige zuidwestenwind de hele dag rond +12°. In De Bilt was 5 januari 1957 het zachtste januari-etmaal van 1901 t/m 2006. In de uitzonderlijk zachte januarimaand van dit jaar werd het record echter met een graad overtroffen...
Mijn hartelijke dank aan allen die hun nek durfden uit te steken! Het lijkt ondoenlijk om de evolutie over een volle week in te schatten op basis van één enkele weerkaart, zoals Ruben al aangaf. Toch moet ik zeggen: Remko is het enorm goed gelukt!! De hele evolutie die hij beschrijft klopt eigenlijk... erg knap!!
Wel moet ik hierbij opmerken dat hij de enige was die het bij het rechte eind had, van degenen die hun visie beargumenteerden althans.
Verder kozen de meesten toch voor de Arctische glijbaan; dat het aantal stemmen toeneemt bij iedere optie zou trouwens ook iets kunnen zeggen over de psychologie van 'gokwerk'...
Wat zijn de zaken die kennelijk belangrijk waren op de weerkaart van 30 december 1956?
Nou, zoals je helemaal onderaan dit bericht kunt zien in de kaartenevolutie, was er sprake van een sterk barocliene ontwikkeling bij Newfoundland. Je kunt dit herkennen aan een grondlaag ('T') met een kerndruk < 980 hPa op de westrand van de kaart, die qua lokatie samenvalt met een scherpe gradiënt in de geopotentiële hoogte op 500 hPa. Je verwacht dus dat dit laag snel uitdiepend met de bovenstroming zal meebewegen, en dat aan de achterzijde ervan een krachtige kouadvectie op gang komt. Op de oceaan is ten westen van Ierland rond 50°N nog kouadvectie (CA) aan de gang, zodat dit gezamenlijk met de warmteadvectie (WA) ten oosten van Newfoundland (aan de voorzijde van de barocliene storing) voor frontogenese op de oceaan zorgt. Deze werkt de vorming van een westcirculatie op de oceaan in de hand. Tegelijkertijd bevindt zich boven Oost-Europa een krachtig hogedrukbastion dat ook in de bovenlucht is ontwikkeld (soort van omega'tje bij Zwarte Zee) en niet zomaar verdreven zal worden. We eindigen "dus" met een stevige zuidweststroming bij ons in de buurt, met een hogedrukgebied dat nog standhoudt boven het zuidwesten van Rusland. Maar ja, dat is achteraf gepraat!
Hieronder jullie al dan niet wetenschappelijk verantwoorde visies op een rijtje.
JULLIE VISIES:
Remko:
ZW onder diep laag bij Groenland. Ik vermoed een aansterkende 'spuit' bij Newfounland, de diepe deps gooiden midden op de oceaan een langzaam oostwaarts trekkende rug op die aanvankelijk de daar liggende trog gladstrijkt om tenslotte ergens over ME te zijn vertraagd en 'aangepunt'.
Het Rusje in OZO-richting weggewerkt. Ongetwijfeld een teleurstellende evolutie geweest...
De facto kon het alle kanten zowat wel op gaan... Zeven dagen verschil levert immers al aardig wat onafhankelijkheid tussen de respectievelijke dagen op. Ik voel me dan ook erg onzeker over deze kaart (jan '96? hmm. Even zoeken. Nee. Toch wel vergelijkbaar: 12 januari '96, met prima diepwinterse afloop - die ik toen voorspelde
).Jef:
Ik schat zakkende L's en hogedrukaccent richting Scandi. Koude aanvoer uit O tot NO. Mogelijke verschuiving richting Ijsland.
Ruben: (zij het zonder enige pretentie
)Dat lijkt me ook 1 van de meest waarschijnlijke oplossingen, als die meest zuidelijke depressie onder het hoog in kan schuiven. Een hoog van de Bretoense Kust tot hoog in Noors Lapland.
Maar ik heb al voorbeelden (GFS ensemblekaarten, nog vrij recentelijk) gezien waarbij er uit deze situatie een enorm Groenlandhoog ontstond. 7 dagen is veel. Ik opteer dus voor veel winterse buien en een sneeuwdek. Ook al omdat Alwin mogelijk wil aantonen dat uit een vrij uitzichtsloze situatie toch nog snel een mooi winterverhaal kan ontstaan. Al zou hij dan wel vergeten dat we nu pluimen en dergelijke hebben die zoiets wel tijdig zouden oppikken. Sneller dan vroeger in ieder geval.
Chris:
Ik ga voor zonloos hogedrukweer: een retrograde maar iets te zuidelijke hogedrukpuist.
Daantje:
Het hoog boven Rusland er solide uitziet, het zal me niet verbazen dat daar aardig wat 'plak-koude' onder ligt. Hij is lekker 'zwaar' om zo te stellen. Het laag bij IJsland ligt daarbij een beetje opgesloten en probeert nog wat met zijn uit de kluiten gewassen randstoring. Het is een patstelling waarbij de west Europese kust langzaam verzacht door aanhoudende Z tot ZW winden. Aangenomen dat het hoog de doorgang van de randdepressie blokkeerd. Aan de noordflank van het hoog zie je echter wel veel koudeadvectie.
Bij Nieuwfoudland ligt denk ik de sleutel. Hier zie je een goed ontwikkeld lagedrukgebied naderen, met zeer veel warme op zijn zw flank. Waarschijnlijk diept hij door het grote verschil in T op hoogte snel verder uit waardoor hij vertraagt/semi stationair wordt. Warme lucht help met de ontwikkeling van een rug op de oceaan, deze punt snel aan richting Groenland, mede dankzij het eerder genoemde laag. Hierdoor komt koude lucht ter hoogte van Nova Zembla in beweging richting Noord-Europa en wordt het Russische hoog vanuit het noorden aangevreten (in hoeverre deze al gedecimeerd was).
De analyse neigt dus naar optie 1 of 4 van de poll. Als er snel een glijbaan ontwikkeld zitten wij na 7 dagen met een mogelijk koude nasleep van optie 1). Hierbij is de rug op de oceaan nog wel in stand, maar vrijwel geheel vervlakt trekt deze naar het westen (een beetje ala 20-31 jan 2007). Vervolgens zwak de boel in en komende de depressies weer uit het westen de boel opschonen. Als het Russische hoog veel tegengas geeft kan de glijbaan wellicht later op gang komen er zitten we er dus nog midden in (optie 4).
Zoiets misschien?
Roy:
Ik ga voor optie A. Gok op een retrogerend rusje richting Spitsbergen nadat de 2 D's op de oceaan al opvullend min of meer versmelten boven Zweden (en ook in onze streken zorgt voor lage barometerstanden). Rusje, welke ntk door dat laagje boven Zweden aan zou lopen heeft intussen wat kou meegebracht en via dat laag op een of andere vreemde wijze een beetje uitgesmeerd over onze omgeving. Ik gok op een weerbeeld met weinig wind (noordelijk en aanlandig) maar wel lekker koud.
Ben:
Ach, beetje natte vinger...de WA en CA opzoeken
. Je hebt eigenlijk een mooie kaart nodig met isolijnen met relatieve topografie 1000-500 en de gronddruk, maar ja . Ik secundeer Chris dus.Dan hieronder nog de complete evolutie van de weerkaarten, van dag tot dag:
Bericht laatst bijgewerkt: 03-12-2007 23:13