Het stukje is niet geheel nieuw (ik heb deze lijst al eerder gepost), maar nu heb ik er voor m'n site een wat uitgebreider verhaaltje bij geschreven.
Groet,
Alwin
DE BILT - Het zit er inmiddels dik in dat de luchtdruk halverwege deze wintermaand boven het ZW van Noorwegen rond de 1040 hPa uitkomt. Zulke hoge barometerstanden boven Scandinavië zijn in deze tijd van het jaar in vrijwel alle gevallen gunstig voor liefhebbers van vorst! Hoewel een transport van grenslaagkou nog op zich laat wachten -- zonder Zuid-Europees trekpaard én zonder een koudereservoir boven Oost-Europa -- is het best mogelijk dat het vóór de Kerst op meerdere plaatsen tot enkele nachten met matige vorst gaat komen. De etmaalgemiddelde temperatuur ligt dan in deze tijd van het jaar ook al gauw onder het vriespunt, zodat de eerste Hellmannpunten (ook wel 'Hellmannetjes' genoemd) genoteerd kunnen gaan worden! En heel misschien gaat het er weer van komen deze maand: een regionale of zelfs landelijke vorstperiode. Dat is in de vorige winter niet eens gelukt. De ontwikkelingen zijn echter nog te onzeker om hierover betrouwbare uitspraken te doen. Van een regionale vorstperiode is sprake als er op een bepaalde plaats aan de volgende criteria voldaan wordt:
Vorstperiode: een tijdvak van minstens vijf dagen op rij met een etmaalgemiddelde temperatuur beneden het vriespunt, waarin de som van etmaalgemiddelde temperaturen -16 graden of lager is. (zie evt. een motivatie voor de definitie)
Een landelijke vorstperiode noem ik een tijdvak dat ook in De Bilt aan deze voorwaarden voldoet, geheel analoog met de (officiële) KNMI-definities van koude- en hittegolven. Hieronder een (lange!) lijst met de regionale -- en voor De Bilt dus landelijke -- vorstperioden vanaf 1901. Vóór 1906 zijn alleen de landelijke vorstperioden bekend, tot 1951 zijn de gegevens voor 5 hoofdstations beschikbaar, vanaf oktober 1956 voor 10 hoofdstations. Als je helemaal naar beneden scrollt zie je dat de recentste landelijke vorstperiode alweer dateert van 27 februari t/m 6 maart 2005. Het uiterste (zuid)oosten van het land -- Twenthe en Beek -- had eind januari 2006 nog wel een regionale vorstperiode te pakken.
Deze lijst toont ook dat winters zonder regionale vorstperioden (nog) zeldzaam zijn! Van 1907 t/m 1950 waren er vijf hoofdstations, en alleen in de winters van 1910, 1915, 1916, 1925, 1930, 1935, 1938 en 1952 wachtte men op allevijf de hoofdstations vergeefs op een regionale vorstperiode. In 1951 kwamen er extra KNMI-stations bij: Schiphol, Leeuwarden, Twenthe, Eindhoven, en vanaf oktober 1956 Rotterdam. Toch kwam het tijdens de winters van 1975, 1977, 1988, 1989, 1998, 2000, 2004 en 2007 op geen van de tien stations tot een regionale vorstperiode. Hopelijk gaat het deze winter wél weer ergens lukken, misschien ook in De Bilt... De winter van 2008 gaat in ieder geval hoopvoller van start dan vele andere winters! Trouwens, via 'Vorstperioden' in het linkermenu van nlweer.com zijn vanaf nu de lijsten met vorstperioden na te slaan.
Quote selectie