Arctisch Ameland januari 1987

Bericht van: Joost (Nieuwerkerk ZH) , 02-01-2008 10:27 

Om de winterliefhebbers wat op te beuren stuur ik jullie een persoonlijk verslag van een tocht naar Ameland in een siberisch koude periode in januari 1987.
Een reis om nooit te vergeten: bijna vastgeraakt met de veerpont in het krakende ijs en sneeuwduinen en ijswallen op arctisch Ameland !
NB: enkele (grote) fotobestanden probeer ik apart na te sturen.

groeten
Joost

Retourtje arctisch Ameland.

Het is januari in 1987 en een siberische kou teistert Nederland met overdag temperaturen van rond de min tien graden !
De ijskoude oostnoordoosten wind veroorzaakt boven de nog relatief warme Noordzee enkele dagen lang zware sneeuwbuien met harde wind op de Waddeneilanden die dan ook ingesneeuwd raken.
Ook de Waddenzee raakt al snel bezaaid met ijsschotsen en ijsvelden.
Met een vriend die ook schaatsmaatje en winterliefhebber is ontstaat het snode plan om deze unieke arctische toestanden in Nederland op te zoeken. We vertrekken vroeg uit Amsterdam om met de pont vanuit Friesland door de ijsschotsen van de Waddenzee te gaan om vervolgens al lopend een doorsteek door het ingesneeuwde Ameland naar de Noordzee te maken.

Op weg naar het verre noorden en bijna vastgeraakt in het ijs op de waddenzee !
Het is een mistige dag en helaas is de harde wind gaan liggen en het vriest nog maar licht. Toch trekt ‘de witte wereld’ in het verre noorden en we gaan met de auto op reis.
- De eerste stop is bij Den Oever met grillige ijsafzettingen op de oever. We lopen het compleet bevroren IJsselmeer op; wat een prachtig zicht op een stille on-Nederlandse grote ijsvlakte !
- De 2e stop is bij het monument van Lely op de Afsluitdijk; indrukwekkend, stil, geheel bevroren Ijsselmeer. Binnen in het restaurant sfeervolle foto’s van de strenge winter van 78-79.
- De 3e stop is bij Breezanddijk waar her en der verwaaide sneeuw ligt.
We verwachten rijdende op de Afsluitdijk eigenlijk al wat sneeuw op de grond, maar die schittert in afwezigheid. Ook verder op weg door het noorden van Friesland zien we slechts sporadisch wat verwaaide en met stof vermengde sneeuwresten in slootranden. Waar blijven toch die gehoopte sneeuwduinen ?
- De 4e stop: Harlingen; de vissersschepen liggen vast tussen ijsschotsen in de haven. Vreemde gewaarwording als we het wat pappige zoute zee-ijs oplopen. Langs de zeedijk gaan we op weg naar de pont bij Holwerd en nu zien we dan toch steeds meer verwaaide sneeuwhopen achter obstakels liggen.
Er blijkt maar één boot per dag naar Terschelling en Vlieland te gaan, dus gaan we verder om de pont in Holwerda naar Ameland te nemen. Onderweg steeds meer met stof vermengde sneeuwhopen achter de huizen en andere obstakels.

We vertrekken begin van de middag te voet met de veerpont en zien veel drijfijs dat al krakend en schurend langs de scheepsromp voorbijtrekt. Het gaat zeer moeizaam en de kapitein lijkt problemen te hebben om een vaargeul te vinden tussen al het ijs. We staan op het dek in de kou en genieten van deze sensationele omstandigheden; bijna vastzitten in zee-ijs in Nederland, dat maken we misschien wel nooit meer mee ! (bijna voorspellende gedachte nu in november 2007 het noordpool-ijs dramatisch snel smelt en het in oktober daar meer dan 10 graden te warm is geweest !).
Dan opeens is er open water en varen we snel richting Ameland. Daar blijkt weer erg veel ijs te liggen en wel zoveel dat pas na de derde poging de pont kan aanleggen aan de wal.

Te voet door de witte wereld op Ameland
We stappen aan wal en zijn stil van de arctische aanblik. Gigantische sneeuwhopen achter de huizen en op de wegen in de dorpjes. We stippelen een route uit door het bos en komen onderweg geen kip tegen. Het is zo’n geweldig mooie tocht dat we al snel besluiten om niet om half vijf maar om half zeven met de laatste pont terug naar het vasteland te gaan. Deze dag is te mooi om niet optimaal uit te buiten !
Dan komen we aan op het stille strand. Vreemd, we zien nog horen de branding en zien in de verte een vreemde bruine wal van ijs met zand. We lopen ernaar toe en kijken verbaasd naar een ‘branding-ijswal’ van meer dan 1,5 meter (is geen woord voor in het Nederlands geloof ik) en klimmen er vervolgens als kleine kinderen bovenop.
Op de weg terug komen we door het dorpje Nes dat er wit en verlaten uitziet. Gelukkig is één van de vele restaurantjes toch open en genieten we van een stevige warme maaltijd voor we in hoog wandeltempo nog net de laatste veerpont terug naar het vast land halen.
Die terugreis was nog spannend, want we raken bijna vast in het pakijs. Met enorme schijnwerpers zoekt de kapitein zwakke plekken tussen de vele ijsschotsen en vind uiteindelijk een vaargeul met open water. Een waardig slot van een bijzondere winterdag zoals er maar weinig (meer) zullen voorkomen in Nederland !