Ongeveer 91 miljoen jaar geleden, in het Krijt-tijdperk, is er mogelijk ook een periode geweest met ijskappen. Tot nog toe werd dat onwaarschijnlijk geacht, omdat de temperatuur op aarde destijds gemiddeld een stuk hoger lag dan tegenwoordig.
Er kan gedurende zo'n 200.000 jaar een ijskap zijn geweest, ter grootte van ongeveer de helft van de hedendaagse op Antarctica. Dat blijkt uit afzettingen, waaruit kan worden afgeleid dat de zeepiegel een tijdlang lager geweest moet zijn dan in de omringende tijd.
In het Krijt ontstond de Atlantische Oceaan en brak het zogeheten Gondwana uiteen in India, Afrika, Z-Amerika en Antarctica die langzaam richting hun tegenwoordige positie dreven. Vrij grote zekerheid is er over het bestaan van ijskappen sinds zo'n 40 miljoen jaren geleden. Dit ijstijdperk loopt in feite nog steeds door in de huidige tijd, waarbij de ijskappen enorm uitgroeien tijdens glacialen en weer inkrimpen tijdens interglacialen. Het meeste recente glaciaal eindigde ongeveer 10.000 jaar geleden.
Een internationaal team geleid door geoloog André Bornemann van de universiteit van Leipzig in Duitsland, hebben de sedimenten bekeken op de bodem van de tropische Atlantische oceaan
Ze vonden dat 91.2 miljoen jaar geleden het zeewater van “chemische” samenstelling veranderde, om precies te zijn: er kwam meer van de zwaardere stabiele isotoop van zuurstof in en dus moet de lichter ergens anders zijn gebleven. Dat zou kunnen doordat ze bij de verdamping van zeewater makkelijker de atmosfeer in gaan, maar eenmaal gevangen niet meer terugkomen. De enige plek waar ze gevangen zouden kunnen zitten, die lichtere isotopen, zou dan in een flinke uitbreiding van de ijsmassa bij vooral de zuidpool kunnen zijn geweest.
Deze conclusie is overeenkomstig met het gegeven dat het zeewaterniveau toen waarschijnlijk 40 meter lager lag dan nu.
Het team onderzoekers suggereert dat grote gletsjers Antarctica bedekten, dat gebied was toen op zijn huidige positie voor een periode van ca. 200.000 jaar. De gletsjers waren toen waarschijnlijk zo groot dat ze de helft van de huidige grootte van de ijskap hadden en - in tegenstelling tot tegenwoordig – ze bereikten de zee niet.
Wat de onderzoekers het meest bezig houdt is hoe gletsjergroei op gang was gebracht in een periode van een sterk broeikaseffect. Eén mogelijke verklaring is aldus Bornemann, dat een geïntensiveerde watercyclus binnen dat klimaat leidde tot vermeerderde sneeuwval op Antarctica’s bergen en hoge plateaus.
De onderzoekers denken echter dat deze hydrologische activiteit langer duurde dan de 200.000 jaar dat de vergrote ijskap er lag. Dus (enkele) andere fenomenen moeten ook werkzaam zijn geweest en mogelijk is dat o.a. een bekende cyclus van de excentriciteit van de baan van de aarde om de zon geweest, zo is de speculatie. Een cyclus van 400.000 jaar.
IJs in de toekomst
Het nu naar buiten gekomen onderzoek en onderzoeksresultaat moet onderzoekers helpen, beter te begrijpen hoe ijskappen vormen, in stand blijven en wegsmelten.
De meest modellen voor het huidige klimaat geven aan dat de bulk van het ijs van Antarctica dat oost van een bergrug over het continent heen loopt, niet zal wegsmelten zelfs niet in geval van sterke opwarming. Maar het ijs aan de westzijde van de bergrug is niet zo stabiel.
Oppenheimer:” Waar we echt bezorgd over zijn is het lot van de kleinere en meer kwetsbare West-Antarctische en Groenlandse ijsschollen. Sommigen hebben de overtuiging dat deze aan het eind van de eeuw volledig weggesmolten kunnen zijn. (N.B. dat zou bijdragen aan respectievelijk 5 en 7 meter zeespiegelstijging. GK)
De data die uit het onderzoek komt, is niet precies genoeg om daaruit te kunnen concluderen of en wanneer dat ijs zal smelten. “We zouden vrij snel al het ijs van Groenland en het westelijke deel van Antarctica’s ijs kunnen verliezen en dat zou dan niet in tegenspraak zijn met de inhoud van dit rapport”, aldus Oppenheimer.
Een Engelstalig persbericht kan hier gevonden worden en hier http://www.freerepublic.com/focus/f-news/1951785/posts
Quote selectie