Opwarming stratosfeer

Bericht van: VdeV(Heerenveen) , 22-01-2008 19:14 

Momenteel is er een flinke opwarming van de stratosfeer gaande boven Noord-Siberië. De opwarming is het sterkst op 10 hPa waarbij de temperatuur opgelopen is tot +5°C. Aan onze kant van de pool is de stratosfeer juist zeer koud met -85°C boven Schotland. Bij deze lage temperaturen kunnen parelmoerwolken onstaan, welke ook boven Skandinavië zijn gezien. De verzwakking van de poolwervel is ondanks de opwarming nog niet zo duidelijk. Toch drukt de warme bel het koude centrum weg in onze richting, waarbij boven Nederland de komende dagen ook parelmoerwolken kunnen voorkomen. Het moet dan wel opklaren om ze te zien. Hoewel mooi om te zien helpen ze wel bij het afbreken van de ozonlaag. Deze wolken bestaan uit salpeterzuurijs, waarbij de CFK's worden ontleedt. Onder invloed van zonlicht breken de vrijgekomen, zogenaamde chloorradicalen, de ozon af.






De stratosfeer was tot nog toe deze winter behoorlijk koud. Daarbij draaide de poolwervel, vooral op grote hoogte, op volle toeren. In vier van de vijf gevallen volgt de poolwervel op 10 hPa de stratosferische winden boven de tropen, welke meestal om het jaar oost en west zijn (QBO). Aangezien we dit najaar in de QBO-oost fase zaten verwachtte ik al eerder deze winter een sterke afzwakking van de poolwervel maar die bleef tot nog toe uit. In de lagere stratosfeer en de troposfeer was de zonaliteit niet bijster groot deze winter. Maar deze begint nu wel behoorlijk toe te nemen. Er ontwikkeld zich een flinke westcirculatie die ter hoogte van Europa noordelijker gaat. Hierbij wordt hogedruk ten zuiden van ons versterkt, terwijl aktieve depressies onder IJsland door naar Skandinavië trekken.
Maar als gevolg van de stratosferische opwarming zal de zonaliteit op lange termijn afnemen. Hierbij gaat de straalstroom in de troposfeer meer meanderen en zou de kans op hogedrukblokkades op hogere breedten toenemen. Wat dat voor de Benelux betekent is nu nog niet te zeggen. De ligging van de rosby-golven is momenteel na 5 dagen al slecht voorspelbaar.

Op onderstaande kaartjes is te zien hoe de trog op 10 hPa boven NO-Siberië in vier dagen tijd is weggeduwd. Maar in de lagere stratosfeer (70hPa) ligt die trog daar nog boven de Siberische koude poel en onder de onstane warme bel. Omdat de poolwervel uit balans is geraakt is een nieuwe aanvaring met de QBO-oost mogelijk boven het Midden-Oosten of ronde de Zwarte Zee. Dit kan een nieuwe warmteimpuls geven, welke zich naar het noordoosten uitbreidt, wat het opruimen van de poolwervel versnelt. We moeten eerst afwachten hoe dit alles verder loopt en de effecten hiervan zullen we pas na 10 dagen merken. Er is nog geen enkele reden om de winter aan te kondigen. Hoewel de ontwikkelingen interessanter worden kan het Spaanse hoog nog heel lang en vervelend de kou dwarsbomen. Er is zijn genoeg zachte winters die na een opwarming in de stratosfeer, eind januari/februari, alleen nog maar zachter werden. Maar er gloort in ieder geval licht aan de horizon.

(Invalid img)

(Invalid img)

(Invalid img)


Victor