Over de PSC's! Ik heb even wat speurwerk gedaan via Engelstalige bronnen op het internet ....
Wat we afgelopen dagen na zonsondergang gezien hebben zijn hele dunne en structuurloze nevels.
Het gaat hier om de Type I PSC (ook wel NAT clouds genoemd). Zoals in diverse bronnen te vinden zijn van Polaire Stratosferische wolken 4 typen bekend.
Type I is een zeer dunne nevel/sluier waarin vrijwel geen tekening voorkomt en heel slecht met het blote oog zichtbaar is. Het enige wat opvalt is de kleurrijke gloed van rood/purper en soms ook groen/goudgeel die tot een 40 a 50 minuten na zonsondergang te zien is aan de noordwestelijke tot zuidelijke sector. De kleur ontstaat op soortgelijke wijze als bij stof in de onderste laag van de atmosfeer bij laaginvallend zonlicht maar nu door invallend zonlicht dat verstrooid wordt ver boven de tropopause.
De wolkensluier bestaat uit zeer fijne deeltjes van zuurverbindingen zoals salpeterzuurverbindingen (nitric acid tri hydrate) die door extra aersolen als inzaaiende zwavelzuurverbindingen extra op gang gebracht kunnen worden en zich vormen bij temperaturen van -80 gr. C en lager (193 K). Bij nog lagere temperaturen kan het geheel gaan condenseren en vormt zich een waterhuidje rond de zwavel/salpeterzuurdeeltjes, veelal bij -83 en lager.
Het koudste gebied op 18-24 km hoogte kwam alleen voor in Europa boven Groot-Brittannie, Ierland, het zuiden van Scandinavie, Nederland en een stuk van Duitsland en Polen. Juist in deze gebieden is de gloed al een aantal dagen waargenomen zodat het zeker met deze grens van -83 en lager te maken zal hebben.
Dit gebied vond (als je de loops van ECMWF volgt) zijn oorsprong een krappe week geleden boven het noordoosten van Groenland daar waar de poolnacht nog steeds heerst. Ook was er bij IJsland een aparte zone ontstaan. Waarom is de oorsprong belangrijk? De flinterdunne wolkennevels vormen zich door geleidelijke afkoeling van stratosferische lucht boven de poolstreken m.n. tijdens de poolnachten. Wanneer deze bel van koude lucht in beweging komt, in dit geval met een NW-elijke wind op die hoogten dan kan zo'n koude bel boven West-Europa belanden hetgeen nu een krappe week later gebeurd is. Dat blijkt ondermeer heel goed uit de animaties van temperaturen, zie http://www.pa.op.dlr.de/arctic/index.html
Een powerpointpresentatie over het ontstaan van PSC's is te vinden op
http://www.crseo.ucsb.edu/esrg/Geog134_S05/Lectures/Ozone.ppt waarbij v.a. dia 15 de les erg interessant wordt!
Als ik meer boven tafel krijg, laat ik het jullie weten. De puzzel past wel steeds meer in elkaar!
Gr. Mario
Quote selectie