Ik proef hier toch wel enige ontgoocheling dus het is het wel interessant te kijken waar het 'mis' ging. Als het al mis ging tenminste want de verwachting waren zoals gebruikelijk bij velen weer te hooggespannen.
Als eerste wil ik graag vermelden dat de gevaar van de buien vooral zat in de mogelijkheid van (zeer) zware windstoten en dat de aandacht niet lag op hoge bliksemaktiviteit en zware hagel. De waarschuwingslevels van Estofex waren hierop gericht en ook Ben en ik hebben daar gisteren de nadruk opgelegd. Die zware windstoten zijn uitgebleven maar in Frankrijk is het volgens mij wel aardig te keer gegaan. Verder waarschuwde het KNMI voor wateroverlast maar dan vooral om verkeerstechnische redenen denk ik. Berichten over ondergelopen straten en volle kelders heb ik niet gehoord. Toch was GFS er nog wel met zijn waterbommen. Zo onstaat de indruk dat het toch allemaal wel mee is gevallen (en voor ons tegengevallen!).
Straalstroom
Takkie wees op het ontbreken van een stevige jet. Nu heb ik zelf de prognose daarvan voor de afgelopen nacht niet bekeken maar uit de verhalen van Ben en de guidance over rapid cyclogonese maakte ik op dat die er wel zou komen. Op onderstaande kaartje is te zien dat de jet op het eerste gezicht weinig voorstelde. Maar kijken we naar de windvaantjes dan zien we toch 70 knopen op 300 hPa boven Nederland en boven Parijs tot 120 knopen (zie sounding). Dat is toch 220 km/h! Nu mijn vraag aan Takkie wat hij onder een 'stevige jet' verstaat.
Of...
Er is ook een bobbel te zien uit de kust van België die is ontstaan door de opwaarste druk in het onweerscomplex wat daar vannacht woedde. Die bobbel heeft de isohypsen (lees: isobaren) verder uitelkaar getrokken zodat de gradiënt in de bovenlucht afnam en daarmee ook de wind.
(Invalid img)
Matige onstabiliteit
Uit de sounding van de Bilt (2:00 uur vannacht) blijkt dat er weinig onstabiliteit was. Vanaf de grond was er helemaal geen onstabileit maar, zoals meestal bij nachtelijke onweersituaties, zit de voeding op grotere hoogte. Maar de adiabaat die de MUCAPE aangeeft is nauwelijks warmer dan de ML-adiabaat (= menglaag pakketje adiabaat) en dat was in de nacht van 25 op 26 mei wel even anders! (zie onderste figuur). Showalter toen -4,45 en nu slechts -0,67. Wel moet ik erbij vermelden dat de onweersbuien op het moment van de ballonoplating Nederland nog moesten binnentrekken en dat de sounding van de De Bilt mogelijk niet representatief is. Daarom heb ik de sounding van Parijs er nog bij gezet maar helaas kan je je ook daarvan afvragen of die representatief is omdat die achter allerlei onweersbuien zat. Jammer dat we de sounding van Ukkel niet meer hebben.
Uitsmerende aambeelden
Uit de sounding van De Bilt valt ook af te leiden dat er veel droge lucht aanwezig was zowel onderin als op middelbare hoogten. Die droge lucht op middelbare hoogte is juist bevorderlijk voor het optreden van zware windstoten op voorwaarde dat de Cb's goed de hoogte inschieten. De hogere troposfeer was een stuk vochtiger. De Franse onweersbuien hebben met hun warme bovenlichamen die hogere niveaus opgevuld zodat die daarna waarschijnlijk warmer zijn geworden. Dat lieten de progtemps vna GFS gisteren ook zien. Wanneer de droge lagen eronder lokaal plotseling sterk worden afgekoeld dondert die lucht naar beneden en veroorzaakt dan gevaarlijke valwinden (de zware windstoten). Maar bij uitgestrekte lichte neerslag koelt die geleidelijk af en valt dan niet naar beneden. Wel wordt de troposfeer zo in de onderste helft onstabieler maar bovenin juist stabieler. Dat betekent dat nieuwe Cb's niet meer kunnen doorstoten tot de troposfeer en ergens rond 500 hPa al hun aambeeld vormen. Ze kunnen dan geen droge lucht meer aanzuigen van waaruit de valwinden zouden moeten ontstaan. Kijken we nog even naar de sounding van 25/26 mei dan zien we geen droge luchtlaag op middelbare hoogte (voor de zeer zware windstoten in het zuiden moeten we naar de sounding van Parijs kijken) maar juist droogte in de bovenste etages. Uitsmerende aambeelden verdampen dan deels waardoor die laag veel minder sterk opwarmt. Nieuwe Cb's kunnen dan nog steeds goed de hoogte inschieten en opnieuw zwaar onweer geven.
(Invalid img)
(Invalid img)
(Invalid img)
Zware regen
Er werd ook voor wateroverlast gewaarschuwd en in eerste instantie is dat vreemd. Gezien de omstandigheden konden er wel flinke buien vallen (en die zijn er ook geweest) maar vanwege de hoge treksnelheid kan dat niet lang duren. Maar voor het verkeer maakt dat weinig uit. Een korte stortbui kan ook veel hinder geven en tot gevaarlijke situaties leiden (aquaplaining).
Indien buien gaan oplijnen evenwijdig aan de bovenstroming kunnen ze plaatselijk wel flink wat regen achterlaten. Ik weet niet of daar aanleiding voor was. Ik denk dat neerslagprognoses waren gebasseerd op het voorkomen van grote clusters waarbij talrijke cellen één plaats kunnen passeren. GFS gaf dat ook aan. Die clusters of een echt MCS zijn uitgebleven vannacht. Voor zover de buien waren georganiseerd was dat in lijnen. Haaks op de bovenwind geven ze de zwaarste windstoten en evenwijdig aan de bovenwind de meeste neerslag. Meestal staan ze schuin op de bovenstroming en dan krijg je van beiden (n)iets. Dat was vannacht ook het geval maar op 25/26 mei niet (toen zowel haaks als evenwijdig).Wellicht was er toch minder optilling dan verwacht of was de schering anders? (DLS 40 knts)
Samengevat...
...kunnen we toch wel stellen dat het wat tegen gevallen is vannacht. Als oorzaken kunnen we geven het ontbreken van voldoende onstabiliteit, het mogelijk ontbreken van een sterke jet, stabiliserende bovenlucht door restanten uit Frankrijk waardoor buien konden reageren met droge lucht en mogelijk een gebrek aan optilling en schering. Gisteren werd aangegeven dat we het van de dynamiek moesten hebben. Wellicht is die wat tegengevallen?
Victor
Quote selectie