Geachte (zwaar) weer liefhebbers,
Een wel bijzonder memorabel dagje was dat gisteren, de dag van het
weeralarm en Estofex code 2, donderdag 20 augustus 2009!
Een dag die wis en waarachtig in de geschiedenisboeken over weerkunde
zal worden bijgeschreven.
De dag begon, zoals gebruikelijk met een "voorgeschiedenis", we meldden
het al op woensdagavond.
De seinen stond op rood wat voor ons groen betekent
Maar, en ook dat meldden wij toen al, niet helemaal op rood....
Want de weermodellen waren het niet met elkaar eens en bleven dat zelfs
langere tijd.
Wat is/was namelijk het geval. Zeer warme lucht vanuit Spanje werd met
een zuidelijke stroming onze lage landen binnen gestuwd. Het beloofd
heet te worden die donderdag: tussen de 30 graden aan de kust en 35
graden in het oosten. Een topdag qua hitte dus.
Tegelijkertijd naderde vanaf de oceaan een koufront.
Klassieke situatie: continentale hitte wordt verdreven door koele en
vochtige luchtmassa's vanaf de oceaan. We hebben het zo vaak meegemaakt.
Dit biedt alle ingrediënten voor een "knallend" onweer. Zou je op het
eerste gevoel denken.
Echter er zijn wat "kleinigheden" in de modellen die al ruim op voorhand
zichtbaar zijn maar waarvan de werkelijke betekenis tot zeer lang
onduidelijk zal blijven.
Voor het koufront uit bevindt zich namelijk een "vore" (trog) die
interessant kan worden. Meest belangwekkend is dat reeds woensdag blijkt
dat de grote weermodellen die in de weerkamer in gebruik zijn EC en
Hirlam het niet met elkaar eens zijn. Voorspeld de een dat de neerslag
vooral rond de trog gaat vallen, het andere model geeft de voorkeur aan
het koufront.
Er zijn in deze situatie een tweetal zaken van belang die tegen elkaar
in bewegen als het gaat om de heftigheid van de mogelijke verschijnselen.
Het ene is dat de luchtsoort aan de oostkant van de vore relatief droog
is, we merkten dit al op woensdag toen te De Bilt net geen tropische dag
werd behaald maar de atmosfeer zowaar "aangenaam" aanvoelde, droge lucht
derhalve. Donderdag zou niet veel anders zijn alleen nog eens een aantal
graden warmer. (te?) Weinig vocht dus wat bij bij de gangbare convectie
het ontstaan van buien tegenwerkt. Anderzijds werkt de convergentie van
de zuidelijke wind aan de oostzijde gecombineerd met de westelijke wind
aan de westzijde van de vore de convectie juist een handje. Het hangt er
nu maar vanaf wat hier prevaleert. De modellen zijn het daar dus niet
over eens.
Je ziet ook aan de guidance van de weerkamer dat men er daar ook mee
worstelt. Dit valt mij al op en ik vind de situatie mede daardoor
woensdagavond weerkundig al reuze interessant. Wat gaat hier gebeuren,
wie zal het zeggen, wordt het de vore of wordt het het koufront? Hoe dan
ook: in de weerkamer worden de meeste stemmen kennelijk op goede gronden
uitgebracht op de vore. En dit komt dus ook in alle verwachtingen te
staan. Dat de meteorologen en een aantal weeramateurs er mee worstelen
wordt niet zichtbaar.
Donderdagochtend is het D-day... Wat te doen? Op dat moment is de zon
net op en loopt de temperatuur snel op, ik merk het zelf gelijk als ik
's-ochtend vroeg in De Bilt op de buitenthermometer kijk: al een dikke
22 graden... En nog iets... dreigende Castellanus aan het zwerk! Dat is
lang geleden dat ik deze zo zag! Ik mis terstond enkele hartslagen! Dit
beloofd voor mijn gevoel een bijzonder dagje te worden. Dat het allemaal
heel anders zal gaan verlopen kan ik op dat moment, ergens rond 07:15
nog niet bevroeden... Even verderop in de weerkamer van het KNMI wordt
vermoedelijk op dat moment stevig gediscussieerd... Wat te doen? Daar
kijkt men vermoedelijk niet buiten naar het zwerk maar naar de nog immer
uiteenlopende modellen op de beeldschermen... Er is echter wel een
verschil: de geprognotiseerde neerslaghoeveelheden zijn wel opgehoogd.
Ook geven de modellen sterke windstoten aan met mogelijk forse hagel in
de droge lucht. 67% geeft aan voor een weeralarm te zijn en zo geschiedt.
Ook voor mij persoonlijk heeft dat een gevolg... de ballonvaart die
avond wordt in de loop van de dag (terecht zal blijken!) afgelast.
De dag gaat eerst naar het rivm waar, naast de gebruikelijke
werkzaamheden, zeer regelmatig even een blik op de weerkundige gang van
zaken wordt gedaan. Eerst is er nog wat middelbare bewolking maar die
verdwijnt snel. De temperatuur loopt dan rap op, geheel zoals verwacht.
Al tussen negen en tien uur wordt de zomerse grens genomen. Veel contact
met chasemaatje Roy die zich op de UU al evenzeer met weerkundige zaken
bezighoudt... We weten beide dat het KNMI de vore, waarop het zou gaan
gebeuren, om 12 UT op de (zuid-)westkust verwacht en om 18 UT aan de
(noord-)oostgrens. Roy heeft een afspraak die hem pas om 15 uur verlof
gunt, ik evenzeer een afspraak waarop ik om 17 uur dien te verschijnen.
Wij wensen de vore met alles erbij, erop en eraan dus stipt om 16 uur
boven ons hoofd...
En dan gebeuren er een aantal merkwaardige zaken die het vervolg van de
dag aankondigen... Rond 11:30 draait de wind op station Vlissingen
plotseling naar het westen! De vore is gearriveerd! Ietsje voor op
schema.. Maarrr... waar is het onweer dat erbij hoort? Buienradar en
Sat24 worden pixel voor pixel afgeloept: geen bui te bekennen, zelfs
geen wolkje! Hier klopt iets niet! Veel heen en weer gemail tussen Roy
en mij. We begrijpen er geen snars van. Niet veel later draait ook op
andere station in het westen de wind naar het westen. sat24 ziet er mooi
en schoon uit. Op wat verdwaalde (vriendelijke) cumuli na is het
redelijk zonnig. Boven de Noordzee is koufront wel prima herkenbaar.
Maar de vore, waar o waar??? Ik ga stipt om 12 uur naar huis want ik heb
de middag verlof genomen om mij geheel aan het naderend spectakel te
kunnen wijden. Toch even een klein ommetje door het alom bekende
Houdringebos om wat mooie Castellanus om optorende Cumulonimbi vast te
leggen... Niets van dat al: gewoon zonnig en inmiddels tropisch warm!
Inmiddels heeft Roy aangekondigd toch 's-middags al weg te kunnen, hij
kan het niet meer houden van de zenuwen... Ik zit zwaar in dubio met
mijn ballonvaart. Ik weet instinctief dat die zal worden afgelast maar
weet ook dat zulks pas op het laatste moment plaatsvind. Een
ballonvaarder wil varen want heeft de centjes simpelweg nodig voor z'n
broodwinning. Maar daar schiet ik weer niets mee op. Als ik zelf al weet
dat het tegen 16:30 wordt afgelast dan wil ik nu op jacht kunnen naar
het nu snel naderend onweer!
Ik kom zelf om 12:30 thuis en gooi als eerste het chasemobiel naar
buiten. Vervolgens nogmaals alle accu's laden en verder alles in
gereedheid brengen voor een succesvolle chase. Daarna nogmaals alle
weersites bekijken. Roy kan het nu helemaal niet meer houden en staat
stipt om 13:30 voor de deur. Ik heb dan ook de ballonmevrouw aan de foon
en daar is men ook tot het inzicht gekomen dat het festijn vermoedelijk
zal worden afgelast. Ik help haar daarbij een handje (...) met alle
wetenschap die ik heb en ook mijn ervaringen die ik via Jacob heb
meegekregen. Samen met Roy bekijken we nogmaals alle sites. Inmiddels is
op nog meer plaatsen in het westen de wind naar het westen gedraaid.
Maar er gebeurt hoegenaamd heel weinig rond de (glazen) vore. Wat
goedaardig ogende cumuli met weinig vertikale ontwikkeling, dat laatste
bekijken we dan weer op de IR waar het beeld voornamelijk grijs is in
plaats van helder wit. Alleen boven Düsseldorf bevindt zich een pit.
Verder boven de Noordzee het koufront. We bedenken dat het kennelijk wat
tijd nodig heeft en dat er wel wat ontwikkeling plaatsvind als de vore
verder het land op komt waar de temperaturen hoger zijn. Dat betekent
via de A28 naar het noord-oosten! Om 14:45 besluiten we dan
daadwerkelijk te gaan anders worden we nog ingehaald en dat kunnen we
niet toestaan.
Ergens rond 15:30 belanden we op een parking aan de A28 bij Putten te
midden van de Lowlanders. Het is dan ruim tropisch en we weten niet wat
te doen. Begrijpen er eigenlijk maar bar weinig van. Waar blijft dat
onweer nu? We surfen ons ongans op onze mobieltjes, de telecomboeren
kunnen weer spinnend tevreden zijn, dat worden vette rekeningen voor de
heren Keeris en ter Kuile... Probleempje is dat je wel heel regelmatig
het beeld moet refreshen (herladen) wat we wel eens in de hectiek
vergeten. Op zeker moment blijkt de KNMI weeralarm pagina ververst te
zijn! Er staan nu een drietal lijnen op het NL-landkaartje ingetekend
met geheel andere tijdstippen als eerder in de ochtend opgegeven. Zo
komt er kennelijk pas rond 20 uur een lijn met onweersbuien aan waar wij
nu staan! Paniek! Wat is hier aan de hand? De weergoden spelen een
spelletje met ons en de meteorologen in de weerkamer! Dat is niet
eerlijk. Wij jagen eerlijk op mooie vette onweersbuien, zijn keurig op
tijd om ze op te wachten en dan gaat het spel anders gespeeld worden!
Wat nu? Dat hebben we ons al eens eerder vandaag afgevraagd... Tijdens
deze fase, het is inmiddels zo rond 16:30, in de "strijd" valt het ons
aan de bomen op dat de wind plotsklaps naar het westen is gedraaid en
stevig toeneemt! De vore!!! Zo hier en daar een "verdwaalde" vriendelijk
ogende cumulus. Het beeld dat we even tevoren via onze mobieltjes tot
ons nemen komt dus nu overeen met wat we waarnemen. Kennelijk "doet" de
vore niets en moet het toch van het koufront komen.
We besluiten om via A28 en A1 richting Amsterdam te rijden want daar zit
een los buienlijntje. Leuk om te chasen. We rijden op de A1 ergens
tussen Amersfoort en Hilversum merken we een vreemde grijze band aan de
hemel op. Wat is dat dan voor merkwaardig iets? Nog nooit gezien! Is dat
een of ander soort optisch verschijnsel, een soort inversielaag? We
begrijpen het weer eens niet, de zoveelste keer vandaag... Wat een dag
is dit... Nog weer verder komen we erachter dit dit die buienlijn boven
A'dam moet zijn! Wat een gek gezicht! Uit de guidance herinneren we ons
de zeer hoge basis die men had berekend: 5000 voeten. Dat is het dus: we
kijken gewoon onder de buien door! Hoog boven ons zien we de
cumulus-congestus en -nimbus. Zeer apart gezicht. We maken een stop bij
de Witte bergen ter hoogte van Hilversum en leggen daar het gebeuren
vast. Roy's buurvrouw belt en meld heel grote onweerscomplexen die
vanuit België oprukkend naar Nederland! Dat is gek! Die hebben wij
gemist, hoe kan dat nu weer? Vergeten de schermpjes van onze mobieltjes
te refreshen... Waar de buurvrouw van Roy al niet goed voor is. Die
krijgt een "bloemetje" en drie "kusjes" van Roy.
Goed: we gaan via de A1 en de A9 naar de A2 en dan naar Utrecht en
kijken waar we de zaak ergens kunnen opvangen. We rijden even een moment
verkeerd en pakken en passant de oude buienlijn boven A'dam fotografisch
nog even mee. Op naar Utrecht waar we nu heel snel een mooi punt moeten
vinden want de nieuwe, behoorlijk zwaar uitziende, buienlijn nadert
snel. Dit is dus het koufront of wat daar voor door moet gaan en dit is
het zware weer waar het weeralarm allemaal om te doen is. Nu wordt het
(eindelijk) serieus, hier zijn we voor op jacht gegaan! Het bloed
spettert de aderen uit... We nemen een gok en nemen afslag Houten en
stoppen op de allereerst mogelijk plaats waar je zonder bon mag stoppen
en dat is bij een informatiebord. Het is allemaal niet superperfect maar
er is geen tijd want de bui is in aantocht! Het oogt een beetje
dreigend maar zeker niet gevaarlijk. Geen shelfclouds, geen rolwolken,
geen groengele luchten. We maken een flink aantal foto's en Roy legt het
tafereeltje vast op video.
Even later begint het lekker te "sausen" maar geen hagel en geen
wolkbreuk. Wel redelijk wat onweer maar ook weer geen zwaar onweer.
Het aardige is dat deze buienlijn vooral zuid-noord is georienteerd en
slechts langzaam oostwaarts verplaatst. Die houden we op onze sloffen
bij. Dus over de A12 richting Arnhem. De buienlijn is inmiddels
prominent zichtbaar bij Buienradar op onze mobieltjes. Dat oogt niet
slecht en is dus leuk chasebaar! Inmiddels is het zo'n beetje na zeven
uur en is de avondspits of wat daar voor door moet gaan voorbij.
Nederland is kennelijk dankzij het weeralarm snel naar huis getogen en
zit massaal achter de geraniums TV te kijken. Des te beter voor ons. Een
eindje verder, afslag Driebergen-Zeist biedt volgens Roy mooi uitzicht
maar dat valt een weinig tegen. Terug de A12 op en bij de volgende
parkeerplaats bui numero twee bekijken. Voor het beste uitzicht moet
soms een verkeersregeltje eraan geloven en moet je wat handig zijn met
het stuurwiel... Die bui overigens is dat zeker waard want oogt leuk,
zeer aardige wolkenlucht! Dat zie je niet vaak in Nederland! Dit oogt
wel wat Amerikaans. Het begint alweer te regenen en we gaan weer op weg
naar bui numero drie in de lijn. We moeten afslag 24, Wageningen
hebben... Op de een of andere manier missen we die omdat we teveel in
beslag worden genomen door andere zaken... We zitten bij afslag 25 nabij
Arnhem! De ontzetting is groot! We zijn veels te ver doorgechased! Wat
te doen? Dat is de zoveelste keer dat we ons dat vandaag afvragen... Het
blijft "onder ons" maar misschien is er weer een verkeersregeltje een
beetje overtreden maar nooit is de verkeersveiligheid een moment in het
geding geweest want die is altijd het belangrijkst. Terug dus naar
afslag 24, Wageningen.
We komen aan als de bui zo'n beetje voorbij is, de voorzijde van het
ding hebben we dus gemist. Maar de achterzijde van een bui kan, bij
zonsondergang, ook bijzonder fraai zijn... Even later zien we de laatste
zonnestralen onderdoor prikken terwijl het nog flink regent en onweert.
Snel een industrieterrein opgereden en geparkeerd op een plaats waar het
niet bedoeld is te parkeren maar waar het dan totaal geen kwaad kan. Dan
echter ontspint zich een schouwspel als zowel Roy als ik nooit eerder zo
mooi hebben mogen waarnemen, zelfs niet in de US of A! Een schitterende
oranje/rode dubbele regenboog! Een feloranje avondlucht! En dat alles
terwijl het nog flink zit te plenzen. Het maakt niet uit dat wij of onze
camera's nat worden, dit krijg je maar "eens in je leven"! Werkelijk
onwaarschijnlijk mooi, de kletsnatte camera's maken overuren. Ook alweer
Amerikaans aandoend maar dan mooier! Het zal zo tegen 20:45 lopen als
onze stormchase met deze apotheose wordt beëindigt. We belanden even
voor 22 uur in een Amerikaanse fastfood keten die dan nog open is en
bespreken onze avonturen van deze wel bijzonder opmerkelijke dag. Een
dag die zo anders verliep als dat wij (en ons aller KNMI) eerst in
gedachten hadden. Maar die wij altijd met ons mee zullen nemen, hier is
toch wel weergeschiedenis geschreven.
Zuiver weerkundig een buitengewoon interessante dag, zoveel was
eigenlijk woensdag al duidelijk. Ik heb met Jacob telefonisch nog
uitgebreid nagekaart en mij bleek dat ook Jacob met volle teugen heeft
genoten en alles heeft kunnen volgen tot in de binnenste gekrochten van
de KNMI weercomputers. Daar is mogelijk nog een "kleinigheidje" over te
melden maar dat zal via andere kanalen plaatsvinden. Belangrijkste
weerfeit is dus dat de vore het niet heeft "gedaan" maar toch het
koufront. De vore was iets voor op "schema" en de temperatuur aan de
westkant ervan zakte gevoelig als gevolg van de met een stevige
westenwind binnendringende koelere lucht. Vermoedelijk was die laag niet
zo heel erg dik en zat boven deze koelere luchtsoort nog een hele dikke
kolom met warme lucht. Gevolg was dat op het koufront nog behoorlijk
forse buien tot ontwikkeling konden komen. Jacob merkte nog op dat het
allemaal veel zwaarder had kunnen uitpakken als alle energie op het
koufront had gezeten, dus als er niet eerst een vore langs was gekomen.
Had dit nu niet allemaal eerder voorzien kunnen worden en was dat
weeralarm nu wel nodig geweest? Om mee te beginnen moet worden opgemerkt
dat onze huidige samenleving onzekerheden kennelijk niet meer accepteert
maar alles zo precies mogelijk ruim op voorhand wil weten. Dat nu zal
met de natuur altijd een wens blijven maar zal in de praktijk nooit tot
de mogelijkheden behoren, men zal moeten leren dit natuurkundige feit te
aanvaarden. Ook over zeg duizend jaar zal men met onzekerheden moeten
leven en kan men voor verrassingen van moeder natuur komen te staan. Het
weer is nu eenmaal niet met perfecte zekerheid voorspelbaar en zal dat
nooit en te nimmer worden. Iets anders is dat je beter een weeralarm
teveel kunt afgeven als één te weinig... Wel is misschien mogelijk het
weeralarm te verfijnen naar locatie door het te regionaliseren alhoewel
me dat toch lastig lijkt. Het weer houdt zich namelijk niet aan grenzen
van regio's... Ook is wel geopperd een zwaarte-categorie in het leven te
roepen: A, B of C. Daar is misschien wel iets voor te zeggen maar het
grote publiek zal dit dan wel moeten leren op waarde te schatten.
Concluderend: het voorspellen van het weer is en blijft lastig en
achteraf weet iedereen het natuurlijk beter. Ik blijf het knap vinden
dat de meteorologen het toch altijd maar weer klaar spelen om, zelfs met
onenigheid tussen de modellen, er een verwachting weten uit te persen.
Op deze plaats past een huldeblijk aan de weerkamer van het KNMI!
Tot slot van dit relaas een woord van dank aan chasemaatje Roy met wie
ik een heerlijke en bijzonder enerverende chasedag heb mogen beleven!
Was getekend,
Casper.
p.s.
Attached enige opnames van de chase.
Een wel bijzonder memorabel dagje was dat gisteren, de dag van het
weeralarm en Estofex code 2, donderdag 20 augustus 2009!
Een dag die wis en waarachtig in de geschiedenisboeken over weerkunde
zal worden bijgeschreven.
De dag begon, zoals gebruikelijk met een "voorgeschiedenis", we meldden
het al op woensdagavond.
De seinen stond op rood wat voor ons groen betekent
Maar, en ook dat meldden wij toen al, niet helemaal op rood....
Want de weermodellen waren het niet met elkaar eens en bleven dat zelfs
langere tijd.
Wat is/was namelijk het geval. Zeer warme lucht vanuit Spanje werd met
een zuidelijke stroming onze lage landen binnen gestuwd. Het beloofd
heet te worden die donderdag: tussen de 30 graden aan de kust en 35
graden in het oosten. Een topdag qua hitte dus.
Tegelijkertijd naderde vanaf de oceaan een koufront.
Klassieke situatie: continentale hitte wordt verdreven door koele en
vochtige luchtmassa's vanaf de oceaan. We hebben het zo vaak meegemaakt.
Dit biedt alle ingrediënten voor een "knallend" onweer. Zou je op het
eerste gevoel denken.
Echter er zijn wat "kleinigheden" in de modellen die al ruim op voorhand
zichtbaar zijn maar waarvan de werkelijke betekenis tot zeer lang
onduidelijk zal blijven.
Voor het koufront uit bevindt zich namelijk een "vore" (trog) die
interessant kan worden. Meest belangwekkend is dat reeds woensdag blijkt
dat de grote weermodellen die in de weerkamer in gebruik zijn EC en
Hirlam het niet met elkaar eens zijn. Voorspeld de een dat de neerslag
vooral rond de trog gaat vallen, het andere model geeft de voorkeur aan
het koufront.
Er zijn in deze situatie een tweetal zaken van belang die tegen elkaar
in bewegen als het gaat om de heftigheid van de mogelijke verschijnselen.
Het ene is dat de luchtsoort aan de oostkant van de vore relatief droog
is, we merkten dit al op woensdag toen te De Bilt net geen tropische dag
werd behaald maar de atmosfeer zowaar "aangenaam" aanvoelde, droge lucht
derhalve. Donderdag zou niet veel anders zijn alleen nog eens een aantal
graden warmer. (te?) Weinig vocht dus wat bij bij de gangbare convectie
het ontstaan van buien tegenwerkt. Anderzijds werkt de convergentie van
de zuidelijke wind aan de oostzijde gecombineerd met de westelijke wind
aan de westzijde van de vore de convectie juist een handje. Het hangt er
nu maar vanaf wat hier prevaleert. De modellen zijn het daar dus niet
over eens.
Je ziet ook aan de guidance van de weerkamer dat men er daar ook mee
worstelt. Dit valt mij al op en ik vind de situatie mede daardoor
woensdagavond weerkundig al reuze interessant. Wat gaat hier gebeuren,
wie zal het zeggen, wordt het de vore of wordt het het koufront? Hoe dan
ook: in de weerkamer worden de meeste stemmen kennelijk op goede gronden
uitgebracht op de vore. En dit komt dus ook in alle verwachtingen te
staan. Dat de meteorologen en een aantal weeramateurs er mee worstelen
wordt niet zichtbaar.
Donderdagochtend is het D-day... Wat te doen? Op dat moment is de zon
net op en loopt de temperatuur snel op, ik merk het zelf gelijk als ik
's-ochtend vroeg in De Bilt op de buitenthermometer kijk: al een dikke
22 graden... En nog iets... dreigende Castellanus aan het zwerk! Dat is
lang geleden dat ik deze zo zag! Ik mis terstond enkele hartslagen! Dit
beloofd voor mijn gevoel een bijzonder dagje te worden. Dat het allemaal
heel anders zal gaan verlopen kan ik op dat moment, ergens rond 07:15
nog niet bevroeden... Even verderop in de weerkamer van het KNMI wordt
vermoedelijk op dat moment stevig gediscussieerd... Wat te doen? Daar
kijkt men vermoedelijk niet buiten naar het zwerk maar naar de nog immer
uiteenlopende modellen op de beeldschermen... Er is echter wel een
verschil: de geprognotiseerde neerslaghoeveelheden zijn wel opgehoogd.
Ook geven de modellen sterke windstoten aan met mogelijk forse hagel in
de droge lucht. 67% geeft aan voor een weeralarm te zijn en zo geschiedt.
Ook voor mij persoonlijk heeft dat een gevolg... de ballonvaart die
avond wordt in de loop van de dag (terecht zal blijken!) afgelast.
De dag gaat eerst naar het rivm waar, naast de gebruikelijke
werkzaamheden, zeer regelmatig even een blik op de weerkundige gang van
zaken wordt gedaan. Eerst is er nog wat middelbare bewolking maar die
verdwijnt snel. De temperatuur loopt dan rap op, geheel zoals verwacht.
Al tussen negen en tien uur wordt de zomerse grens genomen. Veel contact
met chasemaatje Roy die zich op de UU al evenzeer met weerkundige zaken
bezighoudt... We weten beide dat het KNMI de vore, waarop het zou gaan
gebeuren, om 12 UT op de (zuid-)westkust verwacht en om 18 UT aan de
(noord-)oostgrens. Roy heeft een afspraak die hem pas om 15 uur verlof
gunt, ik evenzeer een afspraak waarop ik om 17 uur dien te verschijnen.
Wij wensen de vore met alles erbij, erop en eraan dus stipt om 16 uur
boven ons hoofd...
En dan gebeuren er een aantal merkwaardige zaken die het vervolg van de
dag aankondigen... Rond 11:30 draait de wind op station Vlissingen
plotseling naar het westen! De vore is gearriveerd! Ietsje voor op
schema.. Maarrr... waar is het onweer dat erbij hoort? Buienradar en
Sat24 worden pixel voor pixel afgeloept: geen bui te bekennen, zelfs
geen wolkje! Hier klopt iets niet! Veel heen en weer gemail tussen Roy
en mij. We begrijpen er geen snars van. Niet veel later draait ook op
andere station in het westen de wind naar het westen. sat24 ziet er mooi
en schoon uit. Op wat verdwaalde (vriendelijke) cumuli na is het
redelijk zonnig. Boven de Noordzee is koufront wel prima herkenbaar.
Maar de vore, waar o waar??? Ik ga stipt om 12 uur naar huis want ik heb
de middag verlof genomen om mij geheel aan het naderend spectakel te
kunnen wijden. Toch even een klein ommetje door het alom bekende
Houdringebos om wat mooie Castellanus om optorende Cumulonimbi vast te
leggen... Niets van dat al: gewoon zonnig en inmiddels tropisch warm!
Inmiddels heeft Roy aangekondigd toch 's-middags al weg te kunnen, hij
kan het niet meer houden van de zenuwen... Ik zit zwaar in dubio met
mijn ballonvaart. Ik weet instinctief dat die zal worden afgelast maar
weet ook dat zulks pas op het laatste moment plaatsvind. Een
ballonvaarder wil varen want heeft de centjes simpelweg nodig voor z'n
broodwinning. Maar daar schiet ik weer niets mee op. Als ik zelf al weet
dat het tegen 16:30 wordt afgelast dan wil ik nu op jacht kunnen naar
het nu snel naderend onweer!
Ik kom zelf om 12:30 thuis en gooi als eerste het chasemobiel naar
buiten. Vervolgens nogmaals alle accu's laden en verder alles in
gereedheid brengen voor een succesvolle chase. Daarna nogmaals alle
weersites bekijken. Roy kan het nu helemaal niet meer houden en staat
stipt om 13:30 voor de deur. Ik heb dan ook de ballonmevrouw aan de foon
en daar is men ook tot het inzicht gekomen dat het festijn vermoedelijk
zal worden afgelast. Ik help haar daarbij een handje (...) met alle
wetenschap die ik heb en ook mijn ervaringen die ik via Jacob heb
meegekregen. Samen met Roy bekijken we nogmaals alle sites. Inmiddels is
op nog meer plaatsen in het westen de wind naar het westen gedraaid.
Maar er gebeurt hoegenaamd heel weinig rond de (glazen) vore. Wat
goedaardig ogende cumuli met weinig vertikale ontwikkeling, dat laatste
bekijken we dan weer op de IR waar het beeld voornamelijk grijs is in
plaats van helder wit. Alleen boven Düsseldorf bevindt zich een pit.
Verder boven de Noordzee het koufront. We bedenken dat het kennelijk wat
tijd nodig heeft en dat er wel wat ontwikkeling plaatsvind als de vore
verder het land op komt waar de temperaturen hoger zijn. Dat betekent
via de A28 naar het noord-oosten! Om 14:45 besluiten we dan
daadwerkelijk te gaan anders worden we nog ingehaald en dat kunnen we
niet toestaan.
Ergens rond 15:30 belanden we op een parking aan de A28 bij Putten te
midden van de Lowlanders. Het is dan ruim tropisch en we weten niet wat
te doen. Begrijpen er eigenlijk maar bar weinig van. Waar blijft dat
onweer nu? We surfen ons ongans op onze mobieltjes, de telecomboeren
kunnen weer spinnend tevreden zijn, dat worden vette rekeningen voor de
heren Keeris en ter Kuile... Probleempje is dat je wel heel regelmatig
het beeld moet refreshen (herladen) wat we wel eens in de hectiek
vergeten. Op zeker moment blijkt de KNMI weeralarm pagina ververst te
zijn! Er staan nu een drietal lijnen op het NL-landkaartje ingetekend
met geheel andere tijdstippen als eerder in de ochtend opgegeven. Zo
komt er kennelijk pas rond 20 uur een lijn met onweersbuien aan waar wij
nu staan! Paniek! Wat is hier aan de hand? De weergoden spelen een
spelletje met ons en de meteorologen in de weerkamer! Dat is niet
eerlijk. Wij jagen eerlijk op mooie vette onweersbuien, zijn keurig op
tijd om ze op te wachten en dan gaat het spel anders gespeeld worden!
Wat nu? Dat hebben we ons al eens eerder vandaag afgevraagd... Tijdens
deze fase, het is inmiddels zo rond 16:30, in de "strijd" valt het ons
aan de bomen op dat de wind plotsklaps naar het westen is gedraaid en
stevig toeneemt! De vore!!! Zo hier en daar een "verdwaalde" vriendelijk
ogende cumulus. Het beeld dat we even tevoren via onze mobieltjes tot
ons nemen komt dus nu overeen met wat we waarnemen. Kennelijk "doet" de
vore niets en moet het toch van het koufront komen.
We besluiten om via A28 en A1 richting Amsterdam te rijden want daar zit
een los buienlijntje. Leuk om te chasen. We rijden op de A1 ergens
tussen Amersfoort en Hilversum merken we een vreemde grijze band aan de
hemel op. Wat is dat dan voor merkwaardig iets? Nog nooit gezien! Is dat
een of ander soort optisch verschijnsel, een soort inversielaag? We
begrijpen het weer eens niet, de zoveelste keer vandaag... Wat een dag
is dit... Nog weer verder komen we erachter dit dit die buienlijn boven
A'dam moet zijn! Wat een gek gezicht! Uit de guidance herinneren we ons
de zeer hoge basis die men had berekend: 5000 voeten. Dat is het dus: we
kijken gewoon onder de buien door! Hoog boven ons zien we de
cumulus-congestus en -nimbus. Zeer apart gezicht. We maken een stop bij
de Witte bergen ter hoogte van Hilversum en leggen daar het gebeuren
vast. Roy's buurvrouw belt en meld heel grote onweerscomplexen die
vanuit België oprukkend naar Nederland! Dat is gek! Die hebben wij
gemist, hoe kan dat nu weer? Vergeten de schermpjes van onze mobieltjes
te refreshen... Waar de buurvrouw van Roy al niet goed voor is. Die
krijgt een "bloemetje" en drie "kusjes" van Roy.
Goed: we gaan via de A1 en de A9 naar de A2 en dan naar Utrecht en
kijken waar we de zaak ergens kunnen opvangen. We rijden even een moment
verkeerd en pakken en passant de oude buienlijn boven A'dam fotografisch
nog even mee. Op naar Utrecht waar we nu heel snel een mooi punt moeten
vinden want de nieuwe, behoorlijk zwaar uitziende, buienlijn nadert
snel. Dit is dus het koufront of wat daar voor door moet gaan en dit is
het zware weer waar het weeralarm allemaal om te doen is. Nu wordt het
(eindelijk) serieus, hier zijn we voor op jacht gegaan! Het bloed
spettert de aderen uit... We nemen een gok en nemen afslag Houten en
stoppen op de allereerst mogelijk plaats waar je zonder bon mag stoppen
en dat is bij een informatiebord. Het is allemaal niet superperfect maar
er is geen tijd want de bui is in aantocht! Het oogt een beetje
dreigend maar zeker niet gevaarlijk. Geen shelfclouds, geen rolwolken,
geen groengele luchten. We maken een flink aantal foto's en Roy legt het
tafereeltje vast op video.
Even later begint het lekker te "sausen" maar geen hagel en geen
wolkbreuk. Wel redelijk wat onweer maar ook weer geen zwaar onweer.
Het aardige is dat deze buienlijn vooral zuid-noord is georienteerd en
slechts langzaam oostwaarts verplaatst. Die houden we op onze sloffen
bij. Dus over de A12 richting Arnhem. De buienlijn is inmiddels
prominent zichtbaar bij Buienradar op onze mobieltjes. Dat oogt niet
slecht en is dus leuk chasebaar! Inmiddels is het zo'n beetje na zeven
uur en is de avondspits of wat daar voor door moet gaan voorbij.
Nederland is kennelijk dankzij het weeralarm snel naar huis getogen en
zit massaal achter de geraniums TV te kijken. Des te beter voor ons. Een
eindje verder, afslag Driebergen-Zeist biedt volgens Roy mooi uitzicht
maar dat valt een weinig tegen. Terug de A12 op en bij de volgende
parkeerplaats bui numero twee bekijken. Voor het beste uitzicht moet
soms een verkeersregeltje eraan geloven en moet je wat handig zijn met
het stuurwiel... Die bui overigens is dat zeker waard want oogt leuk,
zeer aardige wolkenlucht! Dat zie je niet vaak in Nederland! Dit oogt
wel wat Amerikaans. Het begint alweer te regenen en we gaan weer op weg
naar bui numero drie in de lijn. We moeten afslag 24, Wageningen
hebben... Op de een of andere manier missen we die omdat we teveel in
beslag worden genomen door andere zaken... We zitten bij afslag 25 nabij
Arnhem! De ontzetting is groot! We zijn veels te ver doorgechased! Wat
te doen? Dat is de zoveelste keer dat we ons dat vandaag afvragen... Het
blijft "onder ons" maar misschien is er weer een verkeersregeltje een
beetje overtreden maar nooit is de verkeersveiligheid een moment in het
geding geweest want die is altijd het belangrijkst. Terug dus naar
afslag 24, Wageningen.
We komen aan als de bui zo'n beetje voorbij is, de voorzijde van het
ding hebben we dus gemist. Maar de achterzijde van een bui kan, bij
zonsondergang, ook bijzonder fraai zijn... Even later zien we de laatste
zonnestralen onderdoor prikken terwijl het nog flink regent en onweert.
Snel een industrieterrein opgereden en geparkeerd op een plaats waar het
niet bedoeld is te parkeren maar waar het dan totaal geen kwaad kan. Dan
echter ontspint zich een schouwspel als zowel Roy als ik nooit eerder zo
mooi hebben mogen waarnemen, zelfs niet in de US of A! Een schitterende
oranje/rode dubbele regenboog! Een feloranje avondlucht! En dat alles
terwijl het nog flink zit te plenzen. Het maakt niet uit dat wij of onze
camera's nat worden, dit krijg je maar "eens in je leven"! Werkelijk
onwaarschijnlijk mooi, de kletsnatte camera's maken overuren. Ook alweer
Amerikaans aandoend maar dan mooier! Het zal zo tegen 20:45 lopen als
onze stormchase met deze apotheose wordt beëindigt. We belanden even
voor 22 uur in een Amerikaanse fastfood keten die dan nog open is en
bespreken onze avonturen van deze wel bijzonder opmerkelijke dag. Een
dag die zo anders verliep als dat wij (en ons aller KNMI) eerst in
gedachten hadden. Maar die wij altijd met ons mee zullen nemen, hier is
toch wel weergeschiedenis geschreven.
Zuiver weerkundig een buitengewoon interessante dag, zoveel was
eigenlijk woensdag al duidelijk. Ik heb met Jacob telefonisch nog
uitgebreid nagekaart en mij bleek dat ook Jacob met volle teugen heeft
genoten en alles heeft kunnen volgen tot in de binnenste gekrochten van
de KNMI weercomputers. Daar is mogelijk nog een "kleinigheidje" over te
melden maar dat zal via andere kanalen plaatsvinden. Belangrijkste
weerfeit is dus dat de vore het niet heeft "gedaan" maar toch het
koufront. De vore was iets voor op "schema" en de temperatuur aan de
westkant ervan zakte gevoelig als gevolg van de met een stevige
westenwind binnendringende koelere lucht. Vermoedelijk was die laag niet
zo heel erg dik en zat boven deze koelere luchtsoort nog een hele dikke
kolom met warme lucht. Gevolg was dat op het koufront nog behoorlijk
forse buien tot ontwikkeling konden komen. Jacob merkte nog op dat het
allemaal veel zwaarder had kunnen uitpakken als alle energie op het
koufront had gezeten, dus als er niet eerst een vore langs was gekomen.
Had dit nu niet allemaal eerder voorzien kunnen worden en was dat
weeralarm nu wel nodig geweest? Om mee te beginnen moet worden opgemerkt
dat onze huidige samenleving onzekerheden kennelijk niet meer accepteert
maar alles zo precies mogelijk ruim op voorhand wil weten. Dat nu zal
met de natuur altijd een wens blijven maar zal in de praktijk nooit tot
de mogelijkheden behoren, men zal moeten leren dit natuurkundige feit te
aanvaarden. Ook over zeg duizend jaar zal men met onzekerheden moeten
leven en kan men voor verrassingen van moeder natuur komen te staan. Het
weer is nu eenmaal niet met perfecte zekerheid voorspelbaar en zal dat
nooit en te nimmer worden. Iets anders is dat je beter een weeralarm
teveel kunt afgeven als één te weinig... Wel is misschien mogelijk het
weeralarm te verfijnen naar locatie door het te regionaliseren alhoewel
me dat toch lastig lijkt. Het weer houdt zich namelijk niet aan grenzen
van regio's... Ook is wel geopperd een zwaarte-categorie in het leven te
roepen: A, B of C. Daar is misschien wel iets voor te zeggen maar het
grote publiek zal dit dan wel moeten leren op waarde te schatten.
Concluderend: het voorspellen van het weer is en blijft lastig en
achteraf weet iedereen het natuurlijk beter. Ik blijf het knap vinden
dat de meteorologen het toch altijd maar weer klaar spelen om, zelfs met
onenigheid tussen de modellen, er een verwachting weten uit te persen.
Op deze plaats past een huldeblijk aan de weerkamer van het KNMI!
Tot slot van dit relaas een woord van dank aan chasemaatje Roy met wie
ik een heerlijke en bijzonder enerverende chasedag heb mogen beleven!
Was getekend,
Casper.
p.s.
Attached enige opnames van de chase.
Bericht laatst bijgewerkt: 22-08-2009 11:26