Het verlangen naar ouderwets winterweer is groot onder de meeste weerliefhebbers, of beter gezegd winterliefhebbers. Met de helft van november alweer achter ons ziet het er echter niet naar uit dat koning winter ons binnen afzienbare termijn komt bezoeken. Niets om je zorgen over te maken. Toch worden ook nu al de weerkaarten weer naarstig afgespeurd naar winterse lichtpuntjes om ons aan vast te kunnen klampen. Goede zaak, want dan blijven we allemaal scherp en bedachtzaam, en tegelijkertijd leren we met z'n allen ook wat bij. Ook ik speur de kaarten dus grondig af, en wil geen enkele uitdraai van EC of GFS missen. Ik zou toch maar net die ene uitdraai missen waarin alles anders wordt.
Zover is het voorlopig nog lang niet natuurlijk. En eerlijk gezegd, een kleine week geleden zonk de moed me zelf ook een beetje in de schoenen met het zien van de prognoses voor de strominsgpatronen over het noordelijk halfrond. Zo leek het erop dat de poolwervel in het 500 hPa vlak sterk zou aanzwellen in de komende periode. De krachtige wervel is momenteel goed te zien op de GFS analyse van vannochtend. Hierop zien we een grote drukgradiënt in het Arctisch basin en boven Alaska met lage dam-waardes, geflankeerd door krachtige hogedruk. De dam-waardes boven het noordpoolgebied zijn een redelijke indicator voor de sterkte van de poolwervel. Een kleine week geleden ging ik er nog van uit dat er toenemende aansterking van de poolwervel plaats zou gaan vinden met behoud van lage dam-waardes. Dit is in de regel slecht nieuws voor winterliefhebbers: een sterke poolwervel door de wintermaanden heen verkleind de kans op winterweer in west Europa, en hangt ook vaak samen met een hoge NAO. Nu een kleine week later zien we echter dat deze gebeurtenissen veel tijdelijker van aard zijn.
Zowel GFS als EC laten nu namelijk binnen een termijn van +120 de dam-waardes boven het Arctische basin weer afvlakken én een nieuw poolhoog ontwikkelen. Uit de afgelopen runs van EC en GFS hebben we al een beetje kunnen opmaken wat de inplicaties van een poolhoog kunnen zijn voor de aanwezigheid van koude lucht op het Europese continent. Nu geeft een poolhoog ansich geen garantie voor winterweer, maar schept op zichzelf wel randvoorwaardes voor winterweer. Verkijk je dus niet op een poolhoog, er lijden immers meer wegen naar Rome, zogezegd. Voor mij persoonlijk diend het alleen als indicatie voor de gesteldheid van de poolwervel en de kans op winterweer, of en hoe de winter zijn weg uiteindelijk naar ons weet te vinden weet niemand op voorhand, helaas.
Overigens is het aanzwellen van de poolwervel gewoonweg een resultaat van het toenemende temperatuursverschil tussen de noordpool en de lage breedtes in de wintermaanden. In dit perspectief kan ook de huidige aanzwelling worden gezien. Echter verklaard het niet waarom we vervolgens op termijn de dam-waardes in het Arctisch basin zien afvlakken, en er weer een nieuw poolhoog ontstaat. Eenzelfde poolhogen zagen we dit jaar overigens ook al ontstaan in het eerste deel van het najaar, een periode waarin de poolwervel net zo goed aanzwelt door toenemende temperatuurscontrasten. Normaal gesproken zien we tot begin januari de temperatuurscontrasten toenemen, de poolwervel aansterken en depressie activiteit toenemen. Echter zien we lang niet altijd poolhogen ontstaan in dezelfde periode, maar dit jaar is dat dus duidelijk wel het geval. De persistentie van deze gebeurtenis geeft me daarom dus werkelijk hoop op winterweer in de maanden janauri en februari. Iets concreter, ik vermoed dat in die periode poolhogen beter tot ontwikkeling kunnen komen als de wervel op 500 hPa weer afvlakt. Het aantrekken van de poolwervel gebeurd doorgaands tot eind december, waarna deze zich soms tot in de lente zichzelf in stand kan houden. Mocht de wervel dit jaar voor die tijd echter niet genoeg momemtum verzameld hebben, dan kan het wel eens zijn dat opnieuw een poolhoog zijn kans schoon ziet om sterk aan te zetten. Zonder verdere versterking van de wervel dan. En dan? Nuja het wz archief heeft wel een paar voorbeelden hoe koning winter dan uit kan halen.
Zover is het voorlopig nog lang niet natuurlijk. En eerlijk gezegd, een kleine week geleden zonk de moed me zelf ook een beetje in de schoenen met het zien van de prognoses voor de strominsgpatronen over het noordelijk halfrond. Zo leek het erop dat de poolwervel in het 500 hPa vlak sterk zou aanzwellen in de komende periode. De krachtige wervel is momenteel goed te zien op de GFS analyse van vannochtend. Hierop zien we een grote drukgradiënt in het Arctisch basin en boven Alaska met lage dam-waardes, geflankeerd door krachtige hogedruk. De dam-waardes boven het noordpoolgebied zijn een redelijke indicator voor de sterkte van de poolwervel. Een kleine week geleden ging ik er nog van uit dat er toenemende aansterking van de poolwervel plaats zou gaan vinden met behoud van lage dam-waardes. Dit is in de regel slecht nieuws voor winterliefhebbers: een sterke poolwervel door de wintermaanden heen verkleind de kans op winterweer in west Europa, en hangt ook vaak samen met een hoge NAO. Nu een kleine week later zien we echter dat deze gebeurtenissen veel tijdelijker van aard zijn.
Zowel GFS als EC laten nu namelijk binnen een termijn van +120 de dam-waardes boven het Arctische basin weer afvlakken én een nieuw poolhoog ontwikkelen. Uit de afgelopen runs van EC en GFS hebben we al een beetje kunnen opmaken wat de inplicaties van een poolhoog kunnen zijn voor de aanwezigheid van koude lucht op het Europese continent. Nu geeft een poolhoog ansich geen garantie voor winterweer, maar schept op zichzelf wel randvoorwaardes voor winterweer. Verkijk je dus niet op een poolhoog, er lijden immers meer wegen naar Rome, zogezegd. Voor mij persoonlijk diend het alleen als indicatie voor de gesteldheid van de poolwervel en de kans op winterweer, of en hoe de winter zijn weg uiteindelijk naar ons weet te vinden weet niemand op voorhand, helaas.
Overigens is het aanzwellen van de poolwervel gewoonweg een resultaat van het toenemende temperatuursverschil tussen de noordpool en de lage breedtes in de wintermaanden. In dit perspectief kan ook de huidige aanzwelling worden gezien. Echter verklaard het niet waarom we vervolgens op termijn de dam-waardes in het Arctisch basin zien afvlakken, en er weer een nieuw poolhoog ontstaat. Eenzelfde poolhogen zagen we dit jaar overigens ook al ontstaan in het eerste deel van het najaar, een periode waarin de poolwervel net zo goed aanzwelt door toenemende temperatuurscontrasten. Normaal gesproken zien we tot begin januari de temperatuurscontrasten toenemen, de poolwervel aansterken en depressie activiteit toenemen. Echter zien we lang niet altijd poolhogen ontstaan in dezelfde periode, maar dit jaar is dat dus duidelijk wel het geval. De persistentie van deze gebeurtenis geeft me daarom dus werkelijk hoop op winterweer in de maanden janauri en februari. Iets concreter, ik vermoed dat in die periode poolhogen beter tot ontwikkeling kunnen komen als de wervel op 500 hPa weer afvlakt. Het aantrekken van de poolwervel gebeurd doorgaands tot eind december, waarna deze zich soms tot in de lente zichzelf in stand kan houden. Mocht de wervel dit jaar voor die tijd echter niet genoeg momemtum verzameld hebben, dan kan het wel eens zijn dat opnieuw een poolhoog zijn kans schoon ziet om sterk aan te zetten. Zonder verdere versterking van de wervel dan. En dan? Nuja het wz archief heeft wel een paar voorbeelden hoe koning winter dan uit kan halen.
Alles komt op zijn eigen tijd