Het woord plaklaag moet je heel letterlijk nemen: het is koude lucht die aan het grondoppervlak 'plakt' door uitstraling, verder is het een laag: de koude luchtlaag onderin de atmosfeer. Je kan ruwweg stellen dat dit de laag is waarin de potentiële temperatuur (lees: temperatuur van lucht nadat deze droogadiabatisch tot 1000 hPa wordt gebracht, waarbij deze opwarmt) onder nul is. Dan is het net een muur waar zachte lucht tegenop botst.
Momenteel is die laag zo'n 1 km dik, vergelijkbaar met begin januari 1997. Een heel verschil met de vorstperiode begin dit jaar, wat eigenlijk vooral stralingskou was. Momenteel zitten me met geadvecteerde continentale, arctische lucht. Dat kan je mooi zien in onderstaand diagram waarin de potentiële temperatuur is uitgezet tegen de hoogte voor drie dagen. In 1997 en momenteel is de laag met potentiële temperatuur onder nul zo'n 1000 meter dik (in 1997 was er ook een duidelijke inversie, nu (nog) niet). Begin dit jaar was die laag maar 300 meter dik, wat ook ongeveer het maximaal haalbare is in twee weken tijd puur door uitstraling. Je ziet trouwens ook een groot verschil in potentiële temperatuur boven de 1000 meter: dit komt omdat begin januari 1997 en 2009 gekenmerkt werden door hogen, waarin subsidentie optreedt. Hierdoor warmt de lucht op en droogt deze uit (--> hogere pot. temperatuur).
Je kan dus uit deze afbeelding al enigszins opmaken hoe de kou tot stand is gekomen. Begin dit jaar was duidelijk stralingskou, getuige de beperkte dikte van de kou in de grenslaag en de snel oplopende pot. temperatuur hogerop, wat wijst op subsidentie bij een hoog. In 1997 wel een koude grenslaag/plaklaag, daarboven ook subsidentie (dus eerst advectie van arctische lucht, daarna uitstraling in een hoog).
Verder moet wel opgemerkt worden dat een plaklaag doorgaans enkel vertragend werkt, dat wil zeggen dat er ijzel of natte sneeuw valt i.p.v. sneeuw gelijk overgaand in regen. Door menging en afkoeling bij opglijding wordt de zachte lucht wel minder prominent.
Gr. Ben
Momenteel is die laag zo'n 1 km dik, vergelijkbaar met begin januari 1997. Een heel verschil met de vorstperiode begin dit jaar, wat eigenlijk vooral stralingskou was. Momenteel zitten me met geadvecteerde continentale, arctische lucht. Dat kan je mooi zien in onderstaand diagram waarin de potentiële temperatuur is uitgezet tegen de hoogte voor drie dagen. In 1997 en momenteel is de laag met potentiële temperatuur onder nul zo'n 1000 meter dik (in 1997 was er ook een duidelijke inversie, nu (nog) niet). Begin dit jaar was die laag maar 300 meter dik, wat ook ongeveer het maximaal haalbare is in twee weken tijd puur door uitstraling. Je ziet trouwens ook een groot verschil in potentiële temperatuur boven de 1000 meter: dit komt omdat begin januari 1997 en 2009 gekenmerkt werden door hogen, waarin subsidentie optreedt. Hierdoor warmt de lucht op en droogt deze uit (--> hogere pot. temperatuur).
Je kan dus uit deze afbeelding al enigszins opmaken hoe de kou tot stand is gekomen. Begin dit jaar was duidelijk stralingskou, getuige de beperkte dikte van de kou in de grenslaag en de snel oplopende pot. temperatuur hogerop, wat wijst op subsidentie bij een hoog. In 1997 wel een koude grenslaag/plaklaag, daarboven ook subsidentie (dus eerst advectie van arctische lucht, daarna uitstraling in een hoog).
Verder moet wel opgemerkt worden dat een plaklaag doorgaans enkel vertragend werkt, dat wil zeggen dat er ijzel of natte sneeuw valt i.p.v. sneeuw gelijk overgaand in regen. Door menging en afkoeling bij opglijding wordt de zachte lucht wel minder prominent.
Gr. Ben
Bericht laatst bijgewerkt: 19-12-2009 13:45