De meteorologische winter van 2009/2010 behoort inmiddels tot het verleden, tijd dus voor een terugblik op het afgelopen winterseizoen. In dit geval focus ik uiteraard op het weersverloop in de regio Helmond.
Allereerst een korte belichting van november 2009, een maand die uitzonderlijk zacht verliep in België en Nederland. Eindhoven noteerde een maandgemiddelde temperatuur van 9.6 graden (normaal is 6.1 graden), Volkel noteerde 9.3 graden als gemiddelde temperatuur (normaal is 6.0 graden). Vooral na de 11e waren de temperaturen ver bovengemiddeld. Op 13 november klokte ik in Helmond een maximumtemperatuur van 17.3 graden, op 21 november was de maximumwaarde 17.1 graden en op 20 november mat ik 16.8 graden. Kwikstanden dus die ook in de zomermaanden overdag voorkomen. Mede door deze ultrazachte novembermaand verwachtte ik ook een ultrazachte winter, vergelijkbaar met de winter van 2006-2007.
Ook de decembermaand -en daarmee de meteorologische winter van 2009/2010- startte zacht; zo klokte ik op 6 december een maximumtemperatuur van 12.2 graden te Helmond, op 10 december werdt 10.8 graden gemeten. Daarna werdt het echter geleidelijk kouder.
Op 12 december reed ik naar de Eifel om aldaar 'mijn' eerste sneeuw van het winterseizoen te aanschouwen. Nederland en Laag-België waren nog sneeuwvrij met vrij milde weersomstandigheden, maar in de Ardennen/Eifel kwam het vooral boven 500 meter tot enige sneeuwval, en oogde het landschap er lokaal enigzins wit.

In de dagen daarna werdt het ook in Laag-België en Nederland winters met veelal vriestemperaturen en gestage ijsvorming. Op 16 december was de eerste ijsdag van het winterseizoen in Helmond een feit, en kwam het voornamelijk in Noord-Nederland tot sneeuwval van betekenis. Op 17 december werden België en Nederland getroffen door langdurige en soms zware sneeuwval, en ontstond op de meeste plaatsen een sneeuwdek van grofweg 5 tot 30 cm. Te Helmond kwam met moeite een sneeuwlaag van 0.5 - 1 cm tot stand.

In Veghel (krap 20 km ten noordwesten van Helmond) bedroeg de sneeuwdikte echter ongeveer 6 cm. Voor mij als winterliefhebber was 17 december dus een ietwat zure dag.

Er volgde een tweetal droge dagen met redelijk wat zonneschijn, hierbij verliep 19 december bitterkoud; Volkel mat een minimumtemperatuur van -15.5 graden, Eindhoven klokte -13.7 graden. Ikzelf kon in Helmond -13.0 graden als minimumwaarde noteren. Overdag steeg het kwik tot ongeveer -6 graden. Met deze weersomstandigheden vroren alle wateren in de wijk rap dicht.

Op de 19e maakte ik nog een winterse (bos)wandeling iets benoorden Uden. De vrieskou was intens.

Op 20 december werden België en Nederland opnieuw getroffen door langdurige en soms zware sneeuwval waardoor het openbare leven ernstig werdt gehinderd. Ditmaal was het ook in Helmond raak qua sneeuwval; rond 8:00 uur 's ochtends bedroeg de sneeuwdikte ongeveer 4 cm.

Ook de bevroren wateren lagen inmiddels onder een sneeuwlaag.

Rond 15:00 uur 's middags was de sneeuwdikte toegenomen tot gemiddeld 9 cm.

Door een prominent aanwezige wind ontstonden hier en daar in de wijk sneeuwduinen tot 30 cm.

Uiteindelijk lag in de late avond een sneeuwdek van 13 cm. De volgende dag maakte ik wederom een wandeling om de besneeuwde omgeving te bewonderen.

Richting de Kerstdagen werdt het weer geleidelijk minder koud, maar aanvankelijk had dat weinig effect op het sneeuwdek. Op 1e Kerstdag zette de dooi door en smolt de sneeuw wél vrij rap.

Op 2e Kerstdag was het zonnig en kwijnde de sneeuw verder weg met middagtemperaturen rond +5 graden. Lopen op trottoirs was echter een linke bezigheid vanwege hardnekkige ijskorsten.

Richting de jaarwisseling daalden de temperaturen opnieuw met op 31 december enige sneeuwval te Helmond. De eerste twee dagen van 2010 verliepen ook koud met wat lichte sneeuwval, de regio was inmiddels weer wit 'aangesuikerd'.

In de nacht van 2 op 3 januari trokken pittige sneeuwbuien over Helmond met weer een sneeuwdek van 10 cm tot gevolg.

3 januari werdt gekenmerkt door langdurige zonneschijn, desondanks bleven de temperaturen royaal beneden het vriespunt. Dat tezamen met het sneeuwdek maakte het een zeer fraaie winterdag.

In de vroege avond ontwaarde ik hier en daar ijsmist boven de weilanden.

Op onderstaande foto liggen onder het sneeuwtapijt van links naar rechts een vijver, grasveld, trottoir en straat.

In de nacht naar 4 januari kwam het in Helmond ondanks veel bewolking toch tot strenge vorst met een minimumtemperatuur van -11.8 graden. Er braken enkele dagen aan met overdag lichte vorst en 's nachts matige tot strenge vorst. Er was wel sprake van enige inklinking van het sneeuwdek.

7 januari: de besneeuwde lokale bossen.

9 januari: het sneeuwdek werdt weer iets dikker door nieuwe sneeuwval.

Op 10 januari kregen we te maken met Daisy, een sneeuwdepressie die vooral in Noord-Nederland overlast veroorzaakte door (stevige) sneeuwval en vorming van sneeuwduinen. In Helmond en omgeving viel 3 cm nieuwe sneeuw en werden plaatselijk ook sneeuwduinen gevormd. Onderstaande foto is gemaakt op de 11e.

Enkele dagen later werdt het weer milder en verdween het sneeuwdek langzaam maar zeker.

Richting het einde van de januarimaand kregen we opnieuw winterkou voorgeschoteld met in de nacht van 27 januari in Volkel een minimumwaarde van -11.3 graden. In de nacht van 30 januari sneeuwde het weer in de regio met in Helmond een nieuwe sneeuwlaag van circa 4 cm tot gevolg.

Overdag zocht ik het Drielandenpunt in Zuid-Limburg op; daar lag boven 300 meter een sneeuwdek van 20-25 cm.

In de avond en nacht naar 31 januari was het wederom raak qua sneeuwval en nam de sneeuwdikte toe tot gemiddeld 13 cm.

De februarimaand ving aan met weer oplopende temperaturen, waardoor de sneeuwbedekking na enkele dagen weer nagenoeg verdwenen was. De onderstaande foto is geknipt op 2 februari.

5 februari: slechts hier en daar nog wat sneeuwrestanten.

Daarna startte alweer een nieuwe winterse periode met lichte tot matige vorst gedurende de nachten en overdag kwikstanden rondom het vriespunt. De ochtendspits van 10 februari verliep in België en Nederland zeer chaotisch door significante sneeuwval. België kampte met recordlange files. In Helmond waren de sneeuwhoeveelheden ditmaal gering.

Op 13 februari maakte ik een wandeling over het bevroren IJsselmeer. Een fascinerende en zeer winterse ervaring.

14 februari: te Helmond lag weer 4 cm sneeuw.

Later in de februarimaand liepen de temperaturen geleidelijk weer op en werdt de regio weer groen. Ziehier een foto gemaakt op de 20e.

De laatste decade van februari verliep over het algemeen wisselvallig en zacht, op 25 februari klokte ik te Helmond zelfs een maximumtemperatuur van 11.9 graden. 28 februari -de laatste dag van de meteorologische winter- verliep voor deze regio ongewoon onstuimig met een harde westenwind, zware windstoten en significante regenhoeveelheden.

De afgelopen winter als geheel valt als koud te classificeren in de regio; Volkel scoorde een hellmannscore van 117.9, Eindhoven 100.7. In Helmond ligt het hellmanngetal waarschijnlijk rondom 105, ik heb het niet precies bijgehouden. De hellmannscores zijn nog niet definitief; wellicht worden de hellmannscores deze maartmaand nog iets verhoogd. Inmiddels kunnen we tevens concluderen dat zeker driekwart van de Benelux de sneeuwrijkste meteorologische winter sinds 1979 achter de rug heeft. In Helmond telde de afgelopen winter maar liefst 43 dagen met sneeuwbedekking, waarvan 28 dagen met een gesloten sneeuwdek.
Mijns inziens hebben we hier in de regio een zeer fraaie sneeuwwinter gehad. Wellicht krijgen we in deze maartmaand en april nog een paar winterse speldeprikken in de vorm van winterse buien en vorst gedurende de nachten, wellicht hebben we over enkele weken al een of meerdere warme lentedag(en) te pakken met uitbundige zonneschijn en middagtemperaturen rondom de 20 graden. Zie ook de zeer variabele maartmaand van 2005.
Quote selectie