De NAO-index, de afwijking van het gemiddelde drukverschil tussen IJsland en de Azoren/Portugal, was extreem laag deze winter. Dat wil zeggen dat de IJslandddepressies schitterden door afwezigheid en het Azorenhoog plaats moest maken voor lagedruk.
Met -1,67 was de NAO over de meteorologische winter de laagste sinds 1951, voor de winters van 1963 (-1,47) en 1964 (-1,43). Van de afzonderlijke maanden overwon december op 0,01 punt december 1963 en februari eindigde achter 1978. Januari moest nog 9 januari’s voor laten gaan, allemaal wel voor 1988. Dus ook die was het laagst in ruim 20 jaar.
Zoals op in figuur 1 is te zien, week de NAO in genoemde drie winters meer dan twee standaardafwijkingen af wat statistisch gezien eens in de 20 jaar voorkomt. Tot 1980 viel deze index vaker lager uit maar in de jaren ’90 lag deze vaak nogal hoog. Toen was het drukverschil tussen de Azoren en IJsland groter, resulterend in een sterkere aanvoer van zachte oceaanlucht.
(Invalid img)
Figuur 1: NAO-index over de winters tussen 1950 en 2010. De rechte lijnen geven de grens van twee standaardafwijkingen aan. 95% valt statistisch binnen die lijnen.
De hoge NAO-index is één van de redenen waarom onze winters gemiddeld zachter zijn geworden na 1987, bovenop de mondiale opwarming. Aangezien dit mogelijk een gevolg is van de antropogene opwarming is dit ook meegenomen in de toekomst scenario’s van het KNMI (2006). Deze extra opwarming wordt een kenmerk van het ‘nieuwe klimaat’ genoemd. Vroeger waren de winters nog koud en sneeuwrijk. Maar nu heeft W2010 met de NAO-index gewoon dé winter der winters, 1963, verslagen. Het feit dat deze winter kwa kou maar een watje is vergeleken 1963 zou de conclusie kunnen ontlokken dat de klimaatsopwarming om andere redenen hier veel sterker doorzet in de winter. Maar zo simpel ligt dat niet. De NAO kan niet één op één naar temperatuur worden vertaald. Zo was de winter van 1964 van vergelijkbare orde als deze en de winter van 1977 was helemaal niet koud. De NAO zegt iets over de mate waarin zachte oceaanlucht tot ons door kan dringen en niet in hoeverre Russische vrieskou ons weet te bereiken.
Indien er inderdaad sprake is van een stijgende trend dan is afgelopen winter nog uitzonderlijker. Nemen we de trend over 1950-2010 dan wijkt 2010 bijna drie standaarddeviaties af. (Een dergelijk lage waarde komt slecht eens in de ruwweg 400 jaar voor *?). Met deze extreme uitschieter lijkt het steeds waarschijnlijker dan de stijgende trend in de NAO niets met de antropogene mondiale opwarming te maken heeft. In figuur 3 is over iedere 20-jarige periode de trendlijn berekend. Daarin is te zien dat de NAO-index de laatste 20 jaar daalt, vergelijkbaar met de periode 1950-1970.
(Invalid img)
Figuur 2: NAO-index DJF met trendlijnen en 2 X standaardafwijkingen daarop.
(Invalid img)
Figuur 3: Trendlijnen van de NAO over 20-jarige perioden.
Hoewel je op basis van één seizoen niet zomaar conclusies over het klimaat kunt trekken laat deze winter zien dat de NAO-index geen stijgende trend vertoont. Dat onze winters in de toekomst ook extra opwarmen door een toename van zuidwesten is allerminst zeker. De temperatuur in Nederland kan net zo goed haar voorsprong op de mondiale opwarming weer inleveren waardoor de winters netto helemaal niet zachter meer worden. Dit is goed nieuws voor de winterliefhebbers, en in het bijzonder de bewonderaars van het witte goud. Deze winter heeft maar weer eens laten zien hoeveel sneeuw er nog kan vallen in Nederland. Als de NAO maar naar beneden wil.
Victor
NB:
?*
Is er iemand die kan berekenen hoe groot de kans is op een afwijking van 2,89 maal de standaarddeviatie?
Quote selectie