Interessant artikel. Het bevestigt mijn vermoeden, dat de permafrost niet zo maar door de opwarming wordt weggewerkt. Een eenmaal aanwezige laag permafrost wordt van twee kanten aangetast:
1. Van boven weinig zolang de gemiddelde jaartemperatuur maar onder 0 blijft. Pas als het gemiddelde boven nul komt gaat de bovenkant van de permafrost afsmelten. Dat is dan in Polen gebeurd en je ziet dat dat afsmelten toch maar heel langzaam gaat, want er is na zoveel jaar (10.000) op 356 meter nog ijs te vinden is. Gemiddeld 3,5 cm afsmelten per jaar.
2. Van onder af wordt de permafrost ook aangetast als de temperatuur stijgt. Dit zal met een grote vertraging plaats vinden, maar bij een evenwichtssituatie is de diepte van de onderkant van de permafrost afhankelijk van de de temperatuur aan de bovenzijde van de permafrostlaag en dus van de gemiddelde jaartemperatuur.
Als voorbeeld de situatie die ik in Yakutsk (Oost-Siberië, 62 graden NB) heb gezien. De gemiddelde jaartemperatuur ligt op omstreeks -9 en die van de permafrost op enkele meters diepte op -8. Mijn vriend, met wie ik de reis naar Siberië ondernam, voerde in de discussie aan, dat er in de bovenste aardlaag uitgegaan wordt van een gemiddeld temperatuurverval van 3 graden per 100 meter. Op basis daarvan zou op een diepte van 8/3 *100 meter=267 meter de temperatuur de 0 graden bereiken. In werkelijkheid is de permafrostlaag ongeveer 300 meter dik.
Maar, zoals gezegd, de berekeningen gelden voor een stationaire situatie; in werkelijkheid is de situatie, zo vermoed ik, steeds dynamisch door de doorgaande verandering in het klimaat. Dat laatste niet alleen door de huidige opwarming maar ook door de klimaatverandering sinds de laatste ijstijd. Het verhaal van Polen bevestigt, dat die veranderingen in de permafrost langzaam gaan. We zullen er ongetwijfeld meer van horen in de komende jaren.
Simpel stellen dat de permafrost verdwijnt door de huidige opwarming lijkt me onzin. Kwetsbaar lijken me de gebieden met een dunne permafrostlaag en een meer dan gemiddelde temperatuurstijging. Als daar ook het jaargemiddelde boven 0 komt zijn de rapen gaar. Wat op de permafrost gebouwd is staat dan aan ernstig verval bloot.
Yakutsk heeft, zo lijkt het, voorlopig weinig te vrezen, zolang de temperatuur niet tot 9 graden omhoog gaat. De stad is gebouwd op permafrost, met betonnen palen die ongeveer 4 meter in het ijs zitten. Voorlopig zal een graad temperatuurstijging slechts de bovenkant van de permafrost wat doen dalen, ik schat met hooguit 10 cm, en dan nog met vertraging. Men maakt zich daar nog geen zorgen. Het afsmelten aan de onderkant van de permafrostlaag zou meer bedragen, ongeveer 30 meter (3 graden per 100 meter); dat laatste zal echter, zoals uit het Poolse voorbeeld blijkt met een gigantische vertraging plaats vinden (1000 jaar? 5000 jaar?). Ook geen reden tot ongerustheid dus.
Groet,
Cees
PS Ook geplaatst op het verdiepingsforum, om snel verdwijnen te voorkomen.
Quote selectie