Zie een bericht uit de Forumwiki van Gert (Elewijt). Volgens mij geeft dat antwoord op je vraag.
Voor de duidelijkheid:
- gradiëntkracht = kracht ten gevolge van drukgradiënt, altijd gericht van hoge naar lage druk
- corioliskracht = kracht tegengesteld aan de drukgradiënt
- centrifugale (middelpuntvliedende) kracht
- centripetale (middelpuntzoekende) kracht, ten gevolge van gekromde isobaren. Deze kracht -is een resultante- en wordt geleverd door de gradiëntkracht of de corioliskracht
Kortweg, bij een depressie heb je:
- de gradiëntkracht, die gericht is van hoge naar lage druk
- de corioliskracht, tegengesteld aan de gradiëntkracht
- de centrifugale (middelpuntvliedende) kracht, altijd van het punt van rotatie af (dus naar buiten toe) gericht
Bij rechtlijnige isobaren geldt dat de corioliskracht gelijk is aan de gradiëntkracht. Bij hoge druk is de corioliskracht groter dan de gradiëntkracht, bij lage druk kleiner.
Het resultaat is een initiële rechtlijnige beweging, van de lage druk af. Daarbij wordt de centrifugale kracht geleidelijk minder en wordt de gradiëntkracht dominanter. Het resultaat is een balans, die neerkomt op een eenparige beweging evenwijdig aan de gekromde isobaren.
Kortweg heb je rond een lagedrukgebied een naar binnen gerichte gradiëntkracht, tegenover de naar buiten gerichte corioliskracht en centrifugale kracht. De gradientkracht levert hier de centripitale kracht, die dus groter moet zijn dan de corioliskracht om het deeltje evenwijdig aan de cyclonaal gekromde isobaren te laten bewegen.
Bij een hogedrukgebied heb je...
- de gradiëntkracht, die wederom gericht is van hoge naar lage druk
- de corioliskracht, die gericht is van lage naar hoge druk
- de centrifugale kracht, die gericht is van hoge naar lage druk
Hier wordt de centripetale (middelpuntzoekende) kracht dus geleverd door de corioliskracht, aangezien dat de kracht is, die naar het middelpunt toe gericht is. Een logisch gevolg is dat deze kracht groter moet zijn dan de gradiëntkracht, om de gradiëntwind te laten ontstaan.
Hiermee heb je ook de verklaring waarom de wind bij dezelfde isobarenafstand sterker is rond een hogedrukgebied dan rond een lagedrukgebied. De corioliskracht moet groter zijn bij een hogedrukgebied om de evenwichtstoestand te verkrijgen, waarbij de lucht evenwijdig aan de isobaren gaat bewegen. De corioliskracht is weer evenredig met de windsnelheid.
Gr. Ben
Quote selectie