De frequentie van blokkades in april (het aantal dagen per maand met een blokkade, gedeeld door het totaal aantal van 30 dagen) tussen 50° en 60° noorderbreedte, in de periode 1983-2011, voor verschillende geografische lengtes. Nederland ligt op ongeveer 5° oosterlengte, bij de verticale zwarte lijn. Hoe roder de kleur, des te vaker is er sprake van een blokkade. (Bron: KNMI). Zie plaatje onderaan.
Mijn inschatting op basis van het plaatje is dat het aantal blokkades de laatste jaren toeneemt.
Waardoor is de potentiële verdamping toegenomen?De trend in de potentiële verdamping hangt samen met een toename in de globale straling (Figuur 4 onder artikel) en een toename in de temperatuur (Figuur 5 onder artikel) in het voorjaar. De toename in de globale straling is waarschijnlijk vooral het gevolg van een afname in de bewolking, en bovendien van een toename in de helderheid van de lucht door een afname van de luchtvervuiling. Met een eenvoudige berekening kunnen we een schatting maken van de bijdrage van beide trends aan de toename in de potentiële verdamping. De trend in de globale straling draagt ongeveer 75 procent bij en de trend in de temperatuur levert een bijdrage van circa 25 procent. De globale straling in het voorjaar is sinds begin jaren 1970 gestegen met ongeveer 17 W/m2. De temperatuur in het voorjaar is sinds begin jaren 1950 gestegen met ongeveer 2,4 graden.
Hoeveel neerslag is er gevallen?
Dit voorjaar is niet alleen de verdamping bijzonder groot, maar is ook de hoeveelheid neerslag zeer gering. Gemiddeld over Nederland viel dit voorjaar tot en met 25 mei 42 mm regen tegen 172 mm als langjarig gemiddelde over de laatste 30 jaar. Tenminste sinds het begin van de metingen in 1906 is er in de drie voorjaarsmaanden, maart, april en mei, nog nooit zo weinig neerslag gevallen. Zo’n geringe hoeveelheid komt ongeveer eens in de 150 jaar voor. De weinige neerslag en de grote verdamping in dit voorjaar hangen samen. Door het gebrek aan bewolking valt er weinig neerslag, schijnt de zon vaak en is het relatief warm. Daardoor verdampt er ook veel vocht. De geringe hoeveelheid neerslag dit voorjaar past niet in een trend, de tijdreeks (Figuur 6 onder artikel) suggereert dat de neerslag de laatste jaren eerder iets is toegenomen.
Waarom viel er zo weinig neerslag?
Het gebrek aan regen dit voorjaar hing samen met de ligging van een hogedrukgebied boven een deel van West-Europa (Figuur 7 onder artikel). Dit zorgde ervoor dat depressies met neerslag vanaf de oceaan naar het noorden en zuiden werden afgebogen en ons land niet konden bereiken. Zo’n drukverdeling op de weerkaart wordt ook wel een blokkade genoemd. De frequentie van blokkades in Nederland in april 2011 was hoog vergeleken met die in andere jaren, maar het aantal dagen met een blokkade was niet extreem groot (Figuur 8 onder artikel). De gemiddelde sterkte van het hogedrukgebied, de luchtdruk, was wel uitzonderlijk hoog.
Is het grote neerslagtekort een gevolg van klimaatverandering?
Klimaatmodellen zijn goed in staat om luchtdrukvariaties te reproduceren die samenhangen met een gebrek aan neerslag in Nederland. Ze laten grote natuurlijke schommelingen zien in het optreden van dit luchtdrukpatroon, met soms periodes van jaren achtereen overwegend natte of juist droge voorjaren. Stijgende concentraties broeikasgassen hebben in de modelsimulaties nauwelijks invloed op het meer of minder voorkomen van schommelingen. Er zijn geen aanwijzingen voor een direct verband van het extreme gebrek aan neerslag dit voorjaar met de klimaatverandering door het versterkte broeikaseffect. De hogere temperatuur, en daarmee ook de toename van de verdamping en van het neerslagtekort, hangt voor een deel wel samen met het versterkte broeikaseffect.
http://www.knmi.nl/cms/content/98787/voorjaarsdroogte_neemt_toe
Quote selectie