Humor bestaat trouwens überhaupt niet. Het is nietszeggend woord en daarom overbodig. Wat mij betreft uit het woordenboek ermee.
[...]
Humor kan in de volgende situaties optreden:
Plotselinge opluchting of vermindering van spanning.
Bij een onverwachte (of verrassende) wending of een onverwacht antwoord op een bepaalde vraag of een ontknoping.
Bij sterke incongruentie, dit wil zeggen: als twee gedachten of zaken op een lijn worden geplaatst, die qua betekenis of emotionele inhoud sterk van elkaar verschillen. Dit aspect komen we bijvoorbeeld bij een woordspeling tegen. Onverwachtheid en incongruentie zijn ook door de Frans filosoof Henri Bergson als kernelementen van humor benadrukt. Zie ook de discussie op een meer theoretisch vlak tussen John Morreall en Robert Latta over dit laatste aspect.
Als vorm van leedvermaak, dit wil zeggen als anderen fouten maken, zich dom of onhandig gedragen of pech hebben. Het voorbeeld van de clown sluit hierbij aan. Ook de Belgenmop kan gezien worden als een variant hierop. Een overheersend element van veel grappen is, dat er een slachtoffer in voorkomt. Dit kan een personage in de grap zijn, zoals iemand die over een bananenschil uitglijdt, maar ook de verteller, een "typetje", uitgebeeld door een cabaretier en de clown en in laatste instantie kan degene die de grap ondergaat het slachtoffer zijn, zoals in de zogenaamde "practical joke".
Humor als fenomeen:
Humor is een zeer subjectief fenomeen. Wat één iemand hilarisch vindt, is voor een andere flauw, ongepast of onbegrijpelijk. Individuele verschillen spelen een belangrijke rol, zoals verschillen in cultuur, leeftijd, opleidingsniveau, leefsituatie, levenservaringen, geslacht, uiterlijk, karakter en intelligentie, alhoewel ook hier geen algemene lijn kan worden getrokken. Zo houden kinderen bijvoorbeeld van slapstick, een eenvoudige en grove vorm van humor, terwijl volwassenen juist satire beter zullen waarderen, maar zijn er ook veel volwassenen die met slapstick kunnen lachen en kinderen die een satirische voorstelling van iets of iemand waar ze mee vertrouwd zijn ook als humoristisch kunnen ervaren.
Sommige vormen van humor, meestal rond taboes of gevoelige thema's, worden niet door iedereen amusant gevonden. Soms is dit louter een kwestie van een slecht gekozen moment en/of de smaak en ethische grenzen van het publiek. Bepaalde komieken en moppentappers kunnen de intentie hebben om deze gespreksonderwerpen bespreekbaarder te maken en spanningen weg te nemen. Andere willen dan weer vooral hun publiek choqueren of kwaad maken. Gezien de reactie van het publiek onvoorspelbaar is, zijn zwarte humor of beledigende grappen zeer riskant.
Gr Jeroen
Quote selectie