Ziehier mijn bulletin van 4-1-08
Winterbulletin no 17 door Cees van Zwieten
(4-1-2008)
Spelletje
Wie zachtjes nog gehoopt had dat deze week een vorstperiode op gang zou komen, moet een teleurstelling verwerken; het zag uit naar niets en het werd ook niets. De Bilt pakte nog 0,6 punten voor het koudegetal, dat nu op 19,1 staat, en kreeg woensdag een ijsdag. Daarmee is eigenlijk het meeste wel gezegd over dit mini-prikje van de winter. Het ziet er naar uit, dat we nog enig geduld moeten oefenen. Op dit moment kunnen we een verdere stijging van de temperatuur verwachten zonder dat het uit ziet naar terugkeer van de vorst.
Het Amerikaanse computermodel GFS kan het toch niet laten om ons verlangen naar winterweer warm te houden. In de run van vanmiddag goochelde het al weer met een klein hogedrukgebied dat vanaf Spitsbergen de weg naar Noord-Rusland zou weten te vinden op een termijn van 10 dagen; daarbij komt een ooststroming bij ons nog niet in zicht. Anderzijds lijkt de westcirculaties in deze variant weinig kans te krijgen. Veel waarde moet hier nog niet aan gehecht worden; op die termijn is het slechts één van de mogelijkheden.
Nu er als winterliefhebber weinig te beleven is aan het weer kunnen we wel weer eens terug kijken op voorbije winters. De 4-de januari liet een paar maal opvallende ontwikkelingen zien. Cruciaal waren bijvoorbeeld de ontwikkelingen in de winter van 1963. Vanaf 22 december hadden oceaandepressies geen enkele kans om tot Europa door te dringen, althans niet via de normale weg. De dooiaanvallen kwamen kort voor en direct na de jaarwisseling vanuit het zuiden. De eerste dooiaanval op 30 december mislukte; alleen in Zuid Limburg kwam het kwik korte tijd even boven 0°. De tweede dooiaanval leek te slagen: op 4 januari kwam de temperatuur in het grootste deel van het land boven 0, na passage van een warmtefront met ijzel. De winter leek op de terugtocht. Het vervolg is bekend: hoge druk bij Groenland hield de circulatie gunstig voor een terugkeer binnen drie dagen van de vorst, die tot 4 maart nauwelijks meer zou wijken. Zie het dagboek 1963 .
Een andere opmerkelijke 4-e januari was die van 1997, maar dan op schaatsgebied en minder vanwege het weer. Over die dag gaan hier en daar wel indianenverhalen over zeer lage temperaturen terwijl juiste deze dag een iets verminderde kou vertoonde ten opzichte van de barre dagen daarvoor. Want bar koud was het rond de jaarwisseling van 1996-1997 met overdag matige en plaatselijk strenge vorst. Op de dag van de elfstedentocht was de vorst matig in de vroege ochtend en licht overdag. Leeuwarden had als maximum -3,0° en minimum van -5,6°. Het was de wind, kracht 5 tot 6, die het voor de schaatsers toch tot een zeer koude tocht maakte.
Als mooiste 4-e januari staat in mijn geheugen die van 1985. Messcherp staat deze dag afgetekend op mijn netvlies, een echte arctische dag zoals ik er geen andere heb meegemaakt. Bij een matige noordnoordoostenwind, dus van zee in een deel van het land, lag de middagtemperatuur op -4 tot -5. Wolkenvelden dreven over en geregeld viel een sneeuwbuitje. Pure winter! Uiterst koude lucht uit het noorden van Rusland had zich met grote vaart een weg gebaand over Scandinavië en Finland naar west Europa. In de middag en avond er voor was een koufront gepasseerd met sneeuwval; de koude lucht boven ons land werd vervangen door zeer koude lucht waardoor in een groot deel van het land in de ochtend strenge vorst werd gemeten, tot -16 in Deelen toe. Het is voor mij één van de mooiste winterinvallen uit mijn herinnering en dat beslaat inmiddels zo’n dikke 50 jaar. Onbetwist staat 1979 op de eerste plaats en moet 1985 vechten om de tweede met 1956. Lees ook het Dagboek 1985 .
Wij moeten het even doen met de herinneringen en afwachten wat Thialf voor spelletje met ons speelt. Ik heb nog wel goede hoop dat er iets leuks uit rolt.
Bron temperatuurgegevens: KNMI
Quote selectie