Het maakt inderdaad erg "nieuwsgierig" die verfijnde blokkadetoestand met noordoostenwinden tot stand te zien komen op de termijnkaarten. Het gebeurt feitelijk ook in een belangrijke fase van de zomer, namelijk de Hondsdagen. Ik heb het meerdere keren waargenomen, dat juist rond deze tijd een overschakeling naar een nieuw bestendig weertype plaatsvond dat dan de rest van de hondsdagenperiode geprolongeerd werd. Wat dat betreft is het leuk om te zien hoe het afloopt.
Deze zomer heeft m.i. trouwens sowieso iets ambivalents in zich. Tijdens de aanloop tot de zomer heb ik wel vergelijkingen met o.m. 1978 gemaakt. Bij vlagen is dat zo gebleven; soms ook in ogenschijnlijk onbeduidende individuele voorvallen. Ik zal er één noemen: Als ik aan 1978 terugdenk, komt altijd even zaterdag 16 juni 1978 voorbij vanwege de typische toestand die dag met zeer doorschijnende heldere poollucht (prachtige helderblauwe luchten). Die zaterdag deed mij de toestand denken aan de laatste junidagen van 1976 toen in het bijzonder in Noord-Nederland verscheidene dagen achtereen sprake was van de overtreffende trap van die situatie. Terug naar 2004: Dezelfde ervaring was er tijdens de ochtendstond en de 1e helft van de dag van woensdag 7 juli jongstleden. Het kan allemaal toeval zijn, maar het is er dan toch maar. Interessant: In de aanloop naar de zomer van 1978 werd o.m. overeenkomst vastgesteld in de algemene circulatie op het noordelijk halfrond met... 1911. Dat is het jaar van een befaamde warme droge zomer, waarmee decennia later uitgerekend....de Grote Droogte van 1976 werd vergeleken in een rapport van het KNMI! En saillant: Die grote zomer van 1911 begon uitgerekend rond deze tijd van juli te sublimeren. Niet eerder geubliceerd: De door mij graag aangehaalde Friese weerprofeet L.D. Pruiksma (1899-1983) kondigde in 1978 een weerherstel voor augustus aan. Dan zou het goede zomerweer nog komen. Het kwam destijds niet helemaal zo, maar het verloop van de 2e helft van die zomer was wel heel onhondsdagens. In de 2e helft van augustus domineerde een hogedrukgebied in de periferie van Ierland met bij ons overwegend noordwestelijke zeewinden, vaak wolkenvelden en geregeld motregen. Maar geen actief weer. Een klein nuanceverschil in de luchtdrukverdeling had ons "het mooiste weer van de wereld" opgeleverd. Wie weet gaat dat in 2004 nu wel een keer lukken. Heerlijk zou dan zijn.
Over het verband tussen de zomer en de a.s. winter ben ik zeer huiverig. Ik ken dat verband niet. Ik kom niet verder dan dat voorafgaande aan een interessante winter vaak een koele zomer wordt aangetroffen. Maar echt intrinsiek koel waren de zomers van 1941, 1946 en 1955 eigenlijk toch niet en toch volgden spraakmakende winters.
De fijnste noordoostcirculaties tijdens de hoogzomer herinner ik mij van juli 1971 en van de zomer van 1976 (in alle 3 zomermaanden). Daarop is in de winter nadien niets teruggevonden, al was de winter van 1972 wel geblokkeerd en was het allemaal weleens "op het randje".
Een door mij zeer gewaardeerde metamorfose naar bestendig zomerweer tijdens de hondsdagen is er ook geweest omstreeks 5 augustus 1984. Daar volgde die leuke winter van 1985 op. Inderdaad ook in 1986 afwijkende patronen in het zomerhalfjaar en extrapolatie tot in de navolgende winter van 1987. Ik heb ook het idee dat dit het geval is geweest tijdens de cyclus 1995/1996. De afwijkende luchtdrukpatronen startten toen in maart 1995 (1060 hPa-Hoog boven Rusland met 13-15 maart miniatuur-kouinval met sneeuwavond op de 15e in Noord-Nederland).
Een markante periode met noordoostpassaat is er ook geweest gedurende de voorzomer van 1970, van begin mei tot eind juni. In voorbeschouwingen tot de winter van 1971 werd mede op basis van de afwijkende luchtdrukpatronen in 't zomerhalfjaar rekening gehouden met de mogelijkheid van een strenge winter in 't seizoen 1970-1971. In deze winter hebben zich prachtige vorstperioden voorgedaan (tot in Noord-Afrika reikende koudegolf 23 dec. - 11 jan. en de historische maartwinter). Juist tijdens de hoogwinter (januari-februari) open winterweer. En dan is er ook meteen de vraag naar de kip of het ei: Die verfijnde noordoostcirculaties in de zomer van 1971, moeten we die nu onderzoeken op de eventuele prelude op de winter van 1972 óf als een voortzetting van afwijkende circulaties die bij vlagen al waren voorgekomen in het voorgaande winterseizoen?
Zie hier in een nutshell mijn twijfels bij het e.e.a. Overigens geloof ikzelf niet meer in hoogstandjes van deze zomer van 2004. Het komt zoals het komt, maar ik ga ervan uit dat deze zomer de wedstrijd gewoon als blessuretijd uitspeelt. Dat kan dan best op een 1981-achtige manier zijn bijvoorbeeld, met een grijzige augustus zonder uitgesproken slecht of mooi weer, maar gematigd met wel veel droog weer en redelijke temperaturen, maar nooit heet. Ook geen structurele onweerstoestanden.
Quote selectie