Zachte winter en voorjaar? Nee, niet daarom.

Last van meer wespen

Zoals vrijwel iedere zomer lijkt het alsof er weer meer wespen zijn dan het jaar daarvoor. Het verschil: deze keer is het echt zo.

En de reden daarvan is niet, zoals velen vermoeden, de zachte winter, maar de lange en hete zomer van 2003.

De koninginnen, die voor nieuwe nesten moeten zorgen, leggen bij een beetje winter niet zomaar het loodje, weet M. Brooks, adviseur van het Kennis- en Adviesinstituut Dierplagen in Wageningen.

De winters overleven ze dus meestal wel, maar als de zomer daarvoor lang heeft geduurd, kan er een tweede generatie zijn ontstaan. Dat levert veel meer nesten op. „En dat gaan we de komende dagen merken“, voorspelt Brooks.

Er is inderdaad een toename van het aantal wespen te zien, meldt eigenaar A. Wijnen van het gelijknamige bedrijf in Breda en Dongen, gespecialiseerd in het bestrijden van ongedierte. Zijn methode is even simpel als radicaal. Krijgen zijn mensen een melding van een wespennest, dan spuiten ze er onder hoge druk een wolk van giftig poeder in. Zo kunnen ze direct in het nest komen. Vervolgens is het een kwestie van een paar uurtjes voor het met alle plaaggeesten is gedaan.

Soms zitten ze echter op lastig te bereiken plekjes: achter muren of onder dakpannen. In dat geval zorgt het bedrijf ervoor dat het poeder verstuift en zo op de wespenpootjes terecht komt, waarna de beestjes het vernietigende goedje zelf verspreiden. „Daarna duurt het nooit langer dan twee dagen“, weet Wijnen.

Een wespensteek is vrij pijnlijk, maar over het algemeen onschuldig. Deze geruststellende gedachte gaat echter niet altijd op. Daar weet Peter van den Ouden uit Bergen op Zoom over mee te praten. Negen jaar geleden liet hij bijna het leven na te zijn gestoken door een wesp. Hij kreeg ademhalingsproblemen, zag bijna niets meer en raakte buiten bewustzijn. Twee uur vochten artsen voor zijn leven. Door het inspuiten van – steeds een beetje meer – wespengif is zijn immuunsysteem in de jaren daarna weer op peil gebracht. Dermatoloog W. Blom van het Ziekenhuis Zeeuws-Vlaanderen in Terneuzen krijgt per jaar enkele patiënten te behandelen wegens een allergische reactie op een wespensteek. „Dat is levensbedreigend, dus daar moet je op tijd bij zijn. Vervolgens wordt gedurende vijf jaar gevaccineerd, waarna de meesten goed beschermd zijn.“

In de meeste gevallen zijn de gevolgen van een steek minder dramatisch: meestal blijft het bij een rode, jeukende zwelling, die bij de een kort en bij de ander wat langer kan aanhouden.

Wie eenmaal gestoken is, kan het best de angel met een pincet verwijderen, zonder te knijpen, zodat het gifzakje niet wordt leeggedrukt, of de wond uitzuigen. Een ijsblokje of koude compres kan al voor verlichting zorgen.

De stichters van al dit onheil worden pas actief boven de vijftien graden. Naarmate het warmer wordt, neemt hun bewegingsritme flink toe.

„Wat veel mensen niet weten, is dat wespen pas tegen het einde van de zomer op zoetigheid afkomen“, vertelt Brooks. „Als ze bijna klaar zijn met hun nest, neemt de behoefte aan zoetigheid bij de larven toe. In het voorseizoen hebben ze genoeg aan insecten.“

Vette pech voor de mens dus dat het zomerse weer dit jaar zo lang op zich heeft laten wachten en dan ook nog eens met heel veel wespennesten in de natuur.

Wat nu te doen? Niet veel, weet Brooks.

„Met gaaswerk kun je ze trachten uit je huis te houden. Maar buiten kom je ze onvermijdelijk tegen. Als het echt te erg wordt, kun je de nesten zelf bestrijden, als ze tenminste eenvoudig te vinden te zijn. Voor moeilijker bereikbaarder plekken kun je beter een gespecialiseerd bedrijf inschakelen. Dat weet het nest meestal wel te vinden, ook al omdat wespen nooit verder dan driehonderd meter van hun nest af vliegen.“

Zelf heeft Brooks een probate methode om de wespenoverlast tegen te gaan. „Ik klap ze gewoon dood tussen m’n handen, maar dat geef ik liever niet als advies mee. Neem dan maar liever de vliegenmepper.“

Zolang de wesp met rust wordt gelaten, steekt deze niet.
Steken zijn meestal niet gevaarlijk, tenzij het gif direct in een ader is gekomen. Soms zorgen ze voor een allergische reactie.
Een steek in mond of nek kan opgezwollen slijmvliezen en soms ademhalingsmoeilijkheden veroorzaken.
Om overlast tegen te gaan: vuilcontainers goed sluiten en horren voor ramen en deuren plaatsen. In geen geval de opening van een wespennest dichtmaken!
De wesp is uitermate nuttig: hij vangt vliegen en muggen. Een volkje van 400 wespen kan zo’n 3000 insecten per dag op.