Oceaanstroming Zuid-Afrika heeft grote invloed op klimaat
Bericht van: Katya - Alken - Werk , 05-08-2004 11:42
Bron: www.hbvl.be - wetenschap
"05/08 Oceaanstroming Zuid-Afrika heeft grote invloed op klimaat
De oceaanstroming rond Zuid-Afrika speelt een belangrijke rol bij klimaatverandering. Acht wetenschappers hebben dat onder meer op grond van fossiel plankton in oceaansediment vastgesteld.
De onderzoekers publiceren hun bevindingen in de vandaag verschijnende editie van het blad Nature.
Door stroming 'communiceren' alle oceanen met elkaar. Zo stroomt water dat in de Indische Oceaan wordt opgewarmd via de Agulhas-stroom om Zuid-Afrika heen de Atlantische Oceaan in. Vervolgens stroomt dit water via de warme Golfstroom helemaal naar het noorden om daar te zinken en onderlangs weer terug te stromen. Deze grootschalige circulatie bepaalt voor een belangrijk deel het klimaat en verklaart bijvoorbeeld waarom er in het noordwesten van Schotland palmbomen kunnen groeien.
Een brede koudestroom naar het oosten aan de kant van Antarctica bepaalt hoeveel water er via de Agulhas-stroom uit de Indische naar de Atlantische Oceaan naar het westen kan stromen. Als het ijs op Antarctica groeit en de wind verschuift, kan de koudestroom naar het oosten zo sterk en breed worden, dat de Agulhas wordt teruggedrongen in de Indische Oceaan en gedeeltelijk of zelfs helemaal niet om Afrika heen komt. Dit leidt dan tot een ijstijd en een koud klimaat in Europa.
Eerste auteur van het artikel, de geoloog F. Peeters van de Vrije Universiteit in Amsterdam, recontrueerde de waterstroming van de Indische naar de Atlantische Oceaan door het levende plankton te vergelijken met dat van het fossiele plankton dat begraven ligt in het sediment van de oceaanbodem.
De onderzoekers namen sedimentmonsters uit de oceaanbodem bij het punt waar de Agulhas Afrika passeert en bepaalden aan de hand van de fossielen waar het water vandaan kwam in de tijd dat het sediment ontstond. Op deze manier kregen ze een beeld van de 'communicatiegeschiedenis' tussen de Indische en Atlantische Oceaan over een periode van maar liefst 500.000 jaar.
Uit het onderzoek is gebleken dat gedurende ijstijden de Agulhas nauwelijks of helemaal niet om Afrika heen kwam. Als hij er daarna wél doorkwam, was dat eerder dan verwacht. De onderzoekers concluderen dat de Agulhas-stroom waarschijnlijk een belangrijke rol speelt in het beëindigen van ijstijden."
"05/08 Oceaanstroming Zuid-Afrika heeft grote invloed op klimaat
De oceaanstroming rond Zuid-Afrika speelt een belangrijke rol bij klimaatverandering. Acht wetenschappers hebben dat onder meer op grond van fossiel plankton in oceaansediment vastgesteld.
De onderzoekers publiceren hun bevindingen in de vandaag verschijnende editie van het blad Nature.
Door stroming 'communiceren' alle oceanen met elkaar. Zo stroomt water dat in de Indische Oceaan wordt opgewarmd via de Agulhas-stroom om Zuid-Afrika heen de Atlantische Oceaan in. Vervolgens stroomt dit water via de warme Golfstroom helemaal naar het noorden om daar te zinken en onderlangs weer terug te stromen. Deze grootschalige circulatie bepaalt voor een belangrijk deel het klimaat en verklaart bijvoorbeeld waarom er in het noordwesten van Schotland palmbomen kunnen groeien.
Een brede koudestroom naar het oosten aan de kant van Antarctica bepaalt hoeveel water er via de Agulhas-stroom uit de Indische naar de Atlantische Oceaan naar het westen kan stromen. Als het ijs op Antarctica groeit en de wind verschuift, kan de koudestroom naar het oosten zo sterk en breed worden, dat de Agulhas wordt teruggedrongen in de Indische Oceaan en gedeeltelijk of zelfs helemaal niet om Afrika heen komt. Dit leidt dan tot een ijstijd en een koud klimaat in Europa.
Eerste auteur van het artikel, de geoloog F. Peeters van de Vrije Universiteit in Amsterdam, recontrueerde de waterstroming van de Indische naar de Atlantische Oceaan door het levende plankton te vergelijken met dat van het fossiele plankton dat begraven ligt in het sediment van de oceaanbodem.
De onderzoekers namen sedimentmonsters uit de oceaanbodem bij het punt waar de Agulhas Afrika passeert en bepaalden aan de hand van de fossielen waar het water vandaan kwam in de tijd dat het sediment ontstond. Op deze manier kregen ze een beeld van de 'communicatiegeschiedenis' tussen de Indische en Atlantische Oceaan over een periode van maar liefst 500.000 jaar.
Uit het onderzoek is gebleken dat gedurende ijstijden de Agulhas nauwelijks of helemaal niet om Afrika heen kwam. Als hij er daarna wél doorkwam, was dat eerder dan verwacht. De onderzoekers concluderen dat de Agulhas-stroom waarschijnlijk een belangrijke rol speelt in het beëindigen van ijstijden."
