Vanmiddag was er een uniek synoptisch verschijnsel te zien boven west Duitsland, de Benelux en noordoost Frankrijk. Er was namelijk een echte dryline zichtbaar.
Dryline
Een dryline, letterlijk vertaalt een droogtelijn, is een grens (boundary) die de tropische, vochtige lucht van de tropische, droge lucht scheidt. Een dryline kan men herkennen aan een lijn met scherp dauwpuntgradiënt en een windsprong aan de voorzijde.
Een dryline heeft een aantal eigenschappen die afwijken van een front. Een dryline beweegt zich voorwaarts gedurende de dag en trekt zich 's nachts weer terug. Fronten bewegen zich praktisch altijd slechts één kant op. Het bewegen dat de dryline komt, omdat overdag de vochtige grenslaag die zich 's nachts heeft gevormt door dagelijkse gang gaat uitmengen met drogere lucht elders. Soms vormt zich dan een soort 'grens' waarop de lucht sterk aan het mengen is, de dryline. Aan de achterkant is de lucht erg droog, ervoor vochtig. Doordat aan de voorkant de lucht uitmengt beweegt de grens zich die kant op. Als dan 's nachts in de droge lucht erachter weer flinke uitstraling voorkomt, bouwt zich daar weer vocht op en trekt de lijn zich weer wat terug en lost uiteindelijk op en begint het proces weer van voren af aan. Een dryline is dus een echt grenslaag fenomeen dat een dagelijkse gang kent, itt. gewone fronten.
De west naar oost verplaatsing is gebruikelijk in de V.S. omdat daar de aanvoer van vochtige & droge lucht anders is dan bij ons. Vandaag hebben we het omgekeerde gezien in Europa, namelijk de dryline trok van oost naar west. Onze dryline zal vannacht ook weer een fractie terug (dus oostwaarts) bewegen, maar dit zal dus niet zo erg merkbaar zijn morgen omdat de grenslaag 's nachts vochtiger wordt en de lijn dus wat vager wordt of zelfs verdwijnt.
Dryline bulge
Soms ontstaan er 'bulten' in de dryline naar voren toe. Dit noemt men een 'dryline bulge'. Allereerst is het natuurlijk zo dat de troposferische wind boven de dryline niet uniform is langs de hele lijn. Golven/plekken met sterkere wind zullen de dryline her en der sterker naar voren doen bewegen dan elders (immers, wind veroorzaakt menging, en dat stuurt weer de dryline). Convergentie in de onderste lagen en windschering wordt hierdoor bevorderd nabij de bulge, en daar kunnen dan ook onweersbuien ontstaan vanwege de extra forcering. Soms vormt zich ook een lagedrukgebied langs de dryline bulge, waardoor nog extra vochtconvergentie optreed en de onweerskansen vergroot worden.
De dryline van vandaag
Onze dryline bewoog zoals gezegt van oost naar west. Dit komt vanwege de ligging der drukgebieden in Europa en de manier waarop de droge & vochtige lucht gesitueerd was. De dryline vormde zich rond het middaguur in west Duitsland en trok vrij gestaag naar het westen. Rond 16:00u lag de lijn van Groningen via Deelen naar Maastricht. Boven België was een bulge te zien in de lijn, met bijbehorend mesolaag. Aan de zuid en westflank van dit laag vormde zich uiteindelijk de onweersbuien van vanavond.
Modeluitvoer & kaartje
Het GFS model had met de 06Z run van vanochtend de dryline enigsinds opgepikt. Het betrof ook niet een erg sterke dryline: de dauwpunten daalde 3-6°C en het zicht nam toe met soms 15-20km. In de V.S. zakt het dauwpunt soms wel van 25°C naar 5°C en neemt het zicht toe van 2500m (heiig) naar 40km.
Op deze kaart met equivalente potentiële temperatuur op 850hPa is enigsinds een grens te zien boven west Duitsland. Ik vermoed dat hiermee GFS de dryline heeft aangeduid. 850hPa (1700m) is eigenlijk al te hoog om goed de dryline te kunnen zien, maar aangezien kaartjes voor 925hPa ontbreken moeten we het hiermee maar doen.
Equivalente potentiële temperatuur op 850hPa van gfs0506 voor +6 uur
Beter is het te zien op een plotje van de relatieve vochtigheid tussen 0 en 300m. Daarop is duidelijk een scheidingslijn te zien (rekening houdende met de grote gridpuntsafstand van het model) boven Nederland.
Relatieve vochtigheid 0-300m van gfs0506 voor +6 uur
Tot slot een zelf geanalyseerde kaart met dryline en het mesolaag erop. Het tijdstip is 16:00u lokale tijd.
Analyse 14Z (16:00u) met de dryline en zichtbare 'dryline bulges' boven zuid België en (een zwakke) bij Deelen
Dryline
Een dryline, letterlijk vertaalt een droogtelijn, is een grens (boundary) die de tropische, vochtige lucht van de tropische, droge lucht scheidt. Een dryline kan men herkennen aan een lijn met scherp dauwpuntgradiënt en een windsprong aan de voorzijde.
Een dryline heeft een aantal eigenschappen die afwijken van een front. Een dryline beweegt zich voorwaarts gedurende de dag en trekt zich 's nachts weer terug. Fronten bewegen zich praktisch altijd slechts één kant op. Het bewegen dat de dryline komt, omdat overdag de vochtige grenslaag die zich 's nachts heeft gevormt door dagelijkse gang gaat uitmengen met drogere lucht elders. Soms vormt zich dan een soort 'grens' waarop de lucht sterk aan het mengen is, de dryline. Aan de achterkant is de lucht erg droog, ervoor vochtig. Doordat aan de voorkant de lucht uitmengt beweegt de grens zich die kant op. Als dan 's nachts in de droge lucht erachter weer flinke uitstraling voorkomt, bouwt zich daar weer vocht op en trekt de lijn zich weer wat terug en lost uiteindelijk op en begint het proces weer van voren af aan. Een dryline is dus een echt grenslaag fenomeen dat een dagelijkse gang kent, itt. gewone fronten.
De west naar oost verplaatsing is gebruikelijk in de V.S. omdat daar de aanvoer van vochtige & droge lucht anders is dan bij ons. Vandaag hebben we het omgekeerde gezien in Europa, namelijk de dryline trok van oost naar west. Onze dryline zal vannacht ook weer een fractie terug (dus oostwaarts) bewegen, maar dit zal dus niet zo erg merkbaar zijn morgen omdat de grenslaag 's nachts vochtiger wordt en de lijn dus wat vager wordt of zelfs verdwijnt.
Dryline bulge
Soms ontstaan er 'bulten' in de dryline naar voren toe. Dit noemt men een 'dryline bulge'. Allereerst is het natuurlijk zo dat de troposferische wind boven de dryline niet uniform is langs de hele lijn. Golven/plekken met sterkere wind zullen de dryline her en der sterker naar voren doen bewegen dan elders (immers, wind veroorzaakt menging, en dat stuurt weer de dryline). Convergentie in de onderste lagen en windschering wordt hierdoor bevorderd nabij de bulge, en daar kunnen dan ook onweersbuien ontstaan vanwege de extra forcering. Soms vormt zich ook een lagedrukgebied langs de dryline bulge, waardoor nog extra vochtconvergentie optreed en de onweerskansen vergroot worden.
De dryline van vandaag
Onze dryline bewoog zoals gezegt van oost naar west. Dit komt vanwege de ligging der drukgebieden in Europa en de manier waarop de droge & vochtige lucht gesitueerd was. De dryline vormde zich rond het middaguur in west Duitsland en trok vrij gestaag naar het westen. Rond 16:00u lag de lijn van Groningen via Deelen naar Maastricht. Boven België was een bulge te zien in de lijn, met bijbehorend mesolaag. Aan de zuid en westflank van dit laag vormde zich uiteindelijk de onweersbuien van vanavond.
Modeluitvoer & kaartje
Het GFS model had met de 06Z run van vanochtend de dryline enigsinds opgepikt. Het betrof ook niet een erg sterke dryline: de dauwpunten daalde 3-6°C en het zicht nam toe met soms 15-20km. In de V.S. zakt het dauwpunt soms wel van 25°C naar 5°C en neemt het zicht toe van 2500m (heiig) naar 40km.
Op deze kaart met equivalente potentiële temperatuur op 850hPa is enigsinds een grens te zien boven west Duitsland. Ik vermoed dat hiermee GFS de dryline heeft aangeduid. 850hPa (1700m) is eigenlijk al te hoog om goed de dryline te kunnen zien, maar aangezien kaartjes voor 925hPa ontbreken moeten we het hiermee maar doen.
Equivalente potentiële temperatuur op 850hPa van gfs0506 voor +6 uur
Beter is het te zien op een plotje van de relatieve vochtigheid tussen 0 en 300m. Daarop is duidelijk een scheidingslijn te zien (rekening houdende met de grote gridpuntsafstand van het model) boven Nederland.
Relatieve vochtigheid 0-300m van gfs0506 voor +6 uur
Tot slot een zelf geanalyseerde kaart met dryline en het mesolaag erop. Het tijdstip is 16:00u lokale tijd.
Analyse 14Z (16:00u) met de dryline en zichtbare 'dryline bulges' boven zuid België en (een zwakke) bij Deelen