Morgen bevinden we ons in een polaire luchtmassa waarbij de T500 daalt naar waarden rond -33 C. De opbouw van de atmosfeer wordt hiermee onstabiel (LI -2 en MLCape van enkele honderden J/kg) en dit zal resulteren in verspreide onweersbuien.
Door de sterke instraling in dit jaargetijde zal het temperatuurcontrast tussen het aardoppervlak en de koude lucht erboven groot zijn. Dit betekent dat een aanzienlijk deel van de CAPE reeds vrijkomt in de onderste 2km van de atmosfeer. Dit gedeelte, dat ook wel low-level CAPE wordt genoemd bedraagt volgens Hir/GFS zo'n 100-150 J/kg. Het is wel goed om hierbij te realiseren dat deze waarden zeer afhankelijk zullen zijn van de mate van instraling en lokaal dus nog hoger kunnen uitpakken.
We beschouwen nu de mogelijkheden voor het ontstaan van een windhoos van het type 'landspout', waarvan de ontstaanswijze zeer verschillend is van die van een tornado gerelateerd aan een mesocycloon.
Een dergelijke windhoos/landspout kan ontstaan wanneer een luchtkolom waarin enige rotatie zit (en dat is al het geval bij bijvoorbeeld een windsprong(!)) wordt uitgerekt in de verticale richting. Neem voor het gemak een cylindrische kolom in gedachten met als afmetingen de typische grootte van een forse thermiekbel (enkele honderden meters in doorsnede?). Wanneer we deze cylinder uitrekken (volume blijft gelijk, hoogte neemt toe->dus straal neemt af) zal de cylinder sneller gaan roteren door behoud van impulsmoment (balletdanseres effect). Wanneer de rotatie voldoende sterk is, zal een windhoos ontstaan. Een mate voor de snelheid waarmee deze strekking plaatsvindt is de hoeveelheid LL Cape.
De hoeveelheid LL Cape voor morgen lijkt gunstig te zijn. Maar zoals aangegeven moet er ook enige initiele rotatie zijn. Dit kan zijn in de vorm van een convergentielijn. Nu lijken er morgen enige bovenluchttroggetjes over te trekken. Juist op deze troggen zal de buienactiviteit groter zijn en dit kan gepaard gaan met een windsprong aan de grond. Dit zijn de buien die we in de gaten moeten houden voor eventuele windhozen.
Minder gunstig voor morgen is de hoge gemiddelde windsnelheid, met toenemende windsnelheid neemt ook de windschering nabij de grond toe (immers precies op het aardoppervlak is de snelheid gelijk aan nul). Deze windschering kan de genoemde cylindrische kolom uit elkaar trekken, voordat er uberhaupt een hoos uit kan ontstaan. Toch denk ik dat dankzij de hoge LL Cape en het eventueel voordoen van buienclusters er morgen goede kans is dat er enkele funnels en misschien wel verder ontwikkelde windhozen kunnen worden waargenomen. Het is met name uitkijken naar deze buienclusters met windsprong en bij voorkeur rond het tijdstip van maximale instraling (begin van de middag).
Vriendelijke groeten,
Bas
Door de sterke instraling in dit jaargetijde zal het temperatuurcontrast tussen het aardoppervlak en de koude lucht erboven groot zijn. Dit betekent dat een aanzienlijk deel van de CAPE reeds vrijkomt in de onderste 2km van de atmosfeer. Dit gedeelte, dat ook wel low-level CAPE wordt genoemd bedraagt volgens Hir/GFS zo'n 100-150 J/kg. Het is wel goed om hierbij te realiseren dat deze waarden zeer afhankelijk zullen zijn van de mate van instraling en lokaal dus nog hoger kunnen uitpakken.
We beschouwen nu de mogelijkheden voor het ontstaan van een windhoos van het type 'landspout', waarvan de ontstaanswijze zeer verschillend is van die van een tornado gerelateerd aan een mesocycloon.
Een dergelijke windhoos/landspout kan ontstaan wanneer een luchtkolom waarin enige rotatie zit (en dat is al het geval bij bijvoorbeeld een windsprong(!)) wordt uitgerekt in de verticale richting. Neem voor het gemak een cylindrische kolom in gedachten met als afmetingen de typische grootte van een forse thermiekbel (enkele honderden meters in doorsnede?). Wanneer we deze cylinder uitrekken (volume blijft gelijk, hoogte neemt toe->dus straal neemt af) zal de cylinder sneller gaan roteren door behoud van impulsmoment (balletdanseres effect). Wanneer de rotatie voldoende sterk is, zal een windhoos ontstaan. Een mate voor de snelheid waarmee deze strekking plaatsvindt is de hoeveelheid LL Cape.
De hoeveelheid LL Cape voor morgen lijkt gunstig te zijn. Maar zoals aangegeven moet er ook enige initiele rotatie zijn. Dit kan zijn in de vorm van een convergentielijn. Nu lijken er morgen enige bovenluchttroggetjes over te trekken. Juist op deze troggen zal de buienactiviteit groter zijn en dit kan gepaard gaan met een windsprong aan de grond. Dit zijn de buien die we in de gaten moeten houden voor eventuele windhozen.
Minder gunstig voor morgen is de hoge gemiddelde windsnelheid, met toenemende windsnelheid neemt ook de windschering nabij de grond toe (immers precies op het aardoppervlak is de snelheid gelijk aan nul). Deze windschering kan de genoemde cylindrische kolom uit elkaar trekken, voordat er uberhaupt een hoos uit kan ontstaan. Toch denk ik dat dankzij de hoge LL Cape en het eventueel voordoen van buienclusters er morgen goede kans is dat er enkele funnels en misschien wel verder ontwikkelde windhozen kunnen worden waargenomen. Het is met name uitkijken naar deze buienclusters met windsprong en bij voorkeur rond het tijdstip van maximale instraling (begin van de middag).
Vriendelijke groeten,
Bas
Bericht laatst bijgewerkt: 14-05-2012 15:41
