Herfstverwachting 2004
De zomer is weer bijna voorbij en het was al met al toch matig te noemen ten opzichte van de afgelopen jaren. Heel veel neerslag is er gevallen en het aantal zonuren viel tegen. De temperatuur kwam vooral door een hittegolf in de eerste helft van augustus en hoge minima in juli uiteindelijk toch nog op een halve graad (voorlopig getal) boven normaal uit. Maar goed. de herfst staat voor de deur. Tijd dus voor een verwachting voor dit doorgaans uiterst dynamische seizoen. Wederom voor het grootste deel op gevoel, een klein beetje op de trend van deze zomer, nog een veel kleiner beetje op de NAO en andere indices, en heel misschien ook bijna verwerpelijk klein beetje gebaseerd op andere verwachtingen (je mag raden welke). Goed, hier is dan mijn verwachting (of illusie, wie zal het zeggen?) voor de herfst van 2004. Ik heb het verhaal voorzien van kopjes die kortweg de besproken periodes even samenvatten, dus voor de mensen die niet van lappen tekst houden kan je ook gewoon de kopjes even doornemen.
Wisselvallige maar zonnige start
De meest recente kaarten van de globale weermodellen laten het al zien, maar de start van de herfst zal eerst vrij stabiel en warm maar daarna vooral wisselvallig en zonnig zijn. Dit is een trend die zich de hele maand doorzet. Desalniettemin zullen zich met name in het hart van de maand enkele dagen voordoen met zeer veel neerslag waarbij overdag de temperatuur diverse graden onder normaal vertoeft. De oorzaak van deze uiterste wisselvalligheid, die overigens ook afgewisseld zal worden met dagen waarop veel zon voorkomt en de buien zich hoogstens tot de kustgebieden beperken, zal een boven normaal aantal tropische cyclonen zijn dat zich vanaf de Atlantische Oceaan met ons weer zal gaan bemoeien. Stabiele periodes blijven hierdoor uit en een meanderende tot soms uiterst strakke westcirculatie is hierbij het plaatje. De maand september eindigt overal a) te nat, b) zonnig en c) warm tot zeer warm.
Oktober zet zijn beste beentje voor(?)
Alsof we ons geluk niet meer opkonden met de wisselvalligheid van de al als typische herfstmaand verlopen september volgt daar nog een tweede maand met regen, wind en zachte temperaturen. Het begin van de maand verloopt eerst nog kalmpjes onder invloed van enige hogedruk dat zich heeft weten te nestelen boven de bergregionen van ons continent, maar dit belet uiteindelijk een aanstormende stormdepressie niet om een einde te maken aan deze illusionistische “nazomer” (of zal ik het uiterst te late “Indian Summer” noemen gezien de hoge maxima die ik hierbij denk?). Met als gevolg dat we tegen het einde van de eerste decade van oktober de enige herfststorm te zien van het seizoen. Het is echter geen klein exemplaar. Met name in het noordelijk kustgebied gaat het flink te keer met een zware noordwester tot noorderstorm. In het zuidwesten en westen valt het allemaal mee en Vlissingen krijgt aldaar slechts een windveeg van 115 kilometer per uur. Hiermee wordt een volgende periode van uiterste wisselvalligheid ingeluid met veel neerslag, temperaturen die rondom of iets boven het normaal van 12°C schommelen en veel, heel veel bewolking. Gure dagen met soms veel wind staan er dan op het programma. Een goed moment om dus ’s avonds met de kachel aan een boekje te lezen!
Licht wisselvallig en korte duikvlucht de ‘kou’ in
Het eerste decade van de novembermaand, doorgaans de maand waarin we al de eerste winterperikelen te zien krijgen, verloopt alles behalve zo. Warm en nat is het devies. Het tweede decade komt onze wintergod eventjes om de hoek kijken als de maximale temperaturen enige dagen overdag onder de 10°C zakken en het zo nu en dan ’s nachts akelig dicht bij die geroemde 0 waarde komt. Het is verder zonnig terwijl een hogedrukgebied met uitlopers zowel in de breedte als de hoogte de depressies eindelijk weer eens klem zet. Aan de grond vriest het dan overigens allang 3-4 graden. Het kwik heeft echter de moeite om in de hut echt op die vorstgrens te komen vanwege die vervelende dikke middelbare en hoge bewolking die we allemaal kennen van herfstmaanden. Op het hoofdmeetpunt van Nederland in De Bilt zal het daardoor jammer genoeg net niet tot nachtvorst komen… het kwik blijft ergens tussen de 0 en 1 steken. De laatste decade van november glijdt dan langzaam weer iets terug naar het wisselvallige maar de echte herfst is dan al voorbij.
Samenvattend: herfst 2004 wordt nat, zonnig en warm
De kop omschrijft in het kort hoe ik de herfst dus op het moment voor me zie. Een herfst met veel afwisseling van drukgebieden, een herfst met veel neerslag maar ook zonnige, droge en warme momenten (en ’s nachts koud), een seizoen met ook flinke mistkansen vanwege de grote hoeveelheid vocht in de lucht. We krijgen alle klassieke elementen van de herfst uitgebreid te zien en bouwen tegen het einde zoals het hoort rustig naar het dieptepunt van het jaar toe qua temperatuur en zonneschijnduur.
Slotopmerking
Zoals altijd zal ik gewoon genieten van al het geen wat de aankomende herfst zal gaan brengen, van klagen behoort eigenlijk in het weer geen sprake te zijn wat ik dan ook niet zal doen. Bij de naar mijn mening mindere momenten zal ik dan zoals vaker mijn schouders maar ophalen en denken: "dat hoort er ook bij". Immers, het weer láát zich eigenlijk niet verwachten, het zit altijd vol met verassingen, en juist daarom is het weer juist zo'n fascinerende hobby...
Ben Lankamp, 29 augustus 2004
P.S. wederom word ik graag aan deze verwachting herinnert op 1 december.
Quote selectie