Net nu geef ik les over Siberië aan de vierdejaars. Bij wijze van inleiding laat ik hen altijd het volgende stukje lezen:
De natuur in Siberië is bepaald mensvijandig. In Omjakon in Jakoertië werd reeds –71°C gemeten. Daar valt de adem je letterlijk onder de vorm van ijskristallen uit de mond. IJzige winden snijden als scheermessen door je heen. Het verkeer wordt voortdurend door sneeuwophopingen gehinderd. Daar koop je "melk aan de steel", bevroren stukken: schijf afkloppen en ontdooien. In het Hoge Noorden komt daarbij dan nog de Poolnacht. Geen school bij temperaturen onder –50°C, maar dan enkel voor de dier laagste klassen van de lagere school. In juni smelt de laatste sneeuw, eind juli kan het alweer sneeuwen. De arbeid in open lucht wordt in de winter niet onderbroken, omdat juist dan de wegen en de rivieren goed berijdbaar zijn voor de vrachtwagens. Geen sprake dus van vorst-premies, vriesgeld en zo meer. Na elk uur buitenarbeid mogen de arbeiders zich 20 minuten opwarmen. Tot –60°C wordt nog buitengewerkt. Machines echter laten vaak het reeds afweten bij –35°C. Rubber breekt dan als glas, olie verliest zijn smeer-vermogen, stalen voorwerpen worden zo broos dat men ze met een hamerslag in gruizelementen kan slaan. Om dieselmotoren aan de praat te krijgen moet men eronder eerst twee uur lang een vuur stoken. Huizen moeten op gekoelde peilers worden gebouwd, anders smelt de eronder liggende permafrost en zakken de fundamenten weg.
’s Zomers kan het in Siberië tot 40 °C warm worden, en kweekt men op de ontdooide bodem tomaten, aardappelen en kolen. "Werp je muts in de lucht, en ze blijft hangen" is een Russisch gezegde dat verwijst naar de dichte muggenzwermen die overal op de natte toendra- en taïgabodem de zenuwen zwaar op de proef stellen. Per uur mag men 10 minuten muggenpauze nemen… Wegen verzinken in het moeras, of worden stofpistes. "Duizend kilometer is geen afstand, -50°C is geen vorst en een liter wodka is nog geen drinken in Siberië".
