Goedemiddag weerliefhebbers,
Ik hoop toch echt dat we weer eens een goede winter beleven. Zo niet, dan een onstuimige (zuid)wester met felle troggen, mooie luchten en storm, afgewisseld met voorjaarsdagen. De laatste jaren beleven de fervente schaatsliefhebbers alleen maar prutswinters. Ik geef daarvoor de global warming de schuld.
Ok, vanaf 1988 tot eind vorige eeuw hadden we hele reeksen boterzachte winters. De verklaring daarvoor kon nog worden gezocht in de frequentie en kracht van de zuidwestelijke winden, opgewekt door het IJsland-laag. Dit hield verband met lage SST's in de noordelijke Atlantische oceaan. Toch waren er wel korte vorstperiodes die nog redelijke schaatsmogelijkheden boden ook.
Sinds een jaar of vijf is de NAO-index regelmatig negatief, maar koude winters? Hoewel niet klassiek, ogende de weerkaarten regelmatig winters maar het weer doet dat niet.
Voorbeeld de winter 2000/2001. In januari verscheen er een prachtig en krachtig hogedrukgebied boven Noorwegen. Ondanks NO-wind bleef het 's nachte bij overwegend lichte vorst.
Skandinavië beleefde de warmste herfst in 250 jaar en de wateren waren daar 3 graden warmer dan normaal. Ja, dan hoef je niet op kou te rekenen uit die hoek. Ook de absurd zachte eerste decemberhelft van 2000 was opvallend. Toen het daarna begon te vriezen kon je toch nog een beetje schaatsen, maar nergens bij de kant komen want dan ging je er door. Er zat namelijk nog veel te veel warmte in de bodem. Op sneeuwgebied maakte deze winter veel goed trouwens. We hadden een witte kerst en daarna viel er nog meer sneeuw. 'Legendarisch' waren ook de 'sneeuwjachten' in de gouden driehoek op de eerste februaridagen met 10 tot 15 cm sneeuw. Verderop in die februari-maand verscheen er een hoog boven GB. Bij een zwakke wind van de Noordzee hoef je geen vrieskou te verwachten maar zacht weer evenmin. Wel, de zon brak door en het werd puur lente met temperaturen in de dubbele cijfers. Pas in maart werd het nog een keer koud en dat bleef het tot eind april (op enkele lente dagen na). Het grootste deel van het noordelijke halfrond beleefde dat seizoen een flinke terugval in temperatuur nadat de laatste sporen van super-El Nino97/98 waren verdwenen. Behalve in Europa. Deze winter was in Nederland gemiddeld te zacht, hoewel je dat op basis van de drukverdeling niet zou verwachten.
Dan de winter 2002/2003. In december kregen we eindelijk weer eens een flinke koudegolf maar fatsoenlijke schaatstochten waren lastig omdat het wemelde van de windwakken. Toen de wind eindelijk wegviel temperde de vorst. Na een zachte en natte kerstvakantie kwam de winter begin januari 2003 weer terug. Boven Skandinavië had zich, voor deze tijden, een indrukwekkend koudereservoir opgebouwd...en die kou stroomde uit over de lage landen, kompleet met afzakkende sneeuwstoringen. De schaatsers hadden echter pech. Het sneeuwlaagje was dik genoeg om het ijs tegen de kou te isoleren maar was te dun om door te zakken. Verder was het ijs net te dun om schoon te vegen. Dit terwijl er heerlijke minima werden geregistreerd; Nieuw Beerta tot
-16,7 graden. Voor sneeuwliefhebbers was de winter beter. Eind januari kregen we maritiem arctische lucht met een polar low en de 1e februari spreekt vooral in Zeeland en Vlaanderen boek(forum)delen.
Rond de 10e februari kwam er een prachtige blokkade tot stand die het zonnige jaar 2003 inluidde. Hoewel de wind uit het oosten kwam werd het niet echt koud. Het bleef in de nacht bij overwegend matige vorst en overdag kwam het kwik even boven nul. De vorst kon het niet meer winnen van de steeds sterker wordende zon, dus de schaatsmogelijkheden bleven beperkt.
Vorig jaar was het al helemaal niets hoewel de winter gemiddeld niet eens zo zacht was. Alleen rond 6 december kon je op een enkele ijsbaan een paar streekjes zetten. Achteraf heb ik er spijt van die mogelijkheid niet te hebben gebruikt.
De drukverdeling op de Atlantische oceaan was ouderwets met hogedruk bij IJsland en depressies op een zuidelijke ramkoers. Ondanks een paar, onder ons door trekkende storingen, was de lucht meestal niet koud genoeg voor sneeuw. Toch hadden we een aantal arctische sneeuw-avonturen. Wel vraag ik me af of een dergelijke situatie 30 jaar terug voor meer spektakel had gezorgd. Ik heb wel genoten van het arctisch koufront op 28 januari maar die depressie bij Denemarken wilde maar niet oprotten, mede te wijten aan de te hoge watertemperatuur van de Noord- en Noorse zee wat ook de sneeuw weer snel deed smelten. De laatst februaridagen werden opnieuw winters, vooral in het zuiden.
Misschien ben ik te pessimistisch. Ik put ook maar uit twintig jaar weer(kaart)ervaring. Hadden we in een verder verleden ook vaak synoptisch (=op de weerkaart) interessante winterse situaties die op niets uitdraaiden? Iemand die dat kan relativeren?
Bovenstaande beschrijvingen hebben betrekking op Friesland en is zo uit het blote hoofd opgeschreven (zonder naslagwerk). Mogelijk is niet alle informatie juist correcties zijn dan uiteraard welkom. Oorzakelijke betrekkingen zijn ook veelal gebaseerd op eigen visies.
Groeten Victor
Ik hoop toch echt dat we weer eens een goede winter beleven. Zo niet, dan een onstuimige (zuid)wester met felle troggen, mooie luchten en storm, afgewisseld met voorjaarsdagen. De laatste jaren beleven de fervente schaatsliefhebbers alleen maar prutswinters. Ik geef daarvoor de global warming de schuld.
Ok, vanaf 1988 tot eind vorige eeuw hadden we hele reeksen boterzachte winters. De verklaring daarvoor kon nog worden gezocht in de frequentie en kracht van de zuidwestelijke winden, opgewekt door het IJsland-laag. Dit hield verband met lage SST's in de noordelijke Atlantische oceaan. Toch waren er wel korte vorstperiodes die nog redelijke schaatsmogelijkheden boden ook.
Sinds een jaar of vijf is de NAO-index regelmatig negatief, maar koude winters? Hoewel niet klassiek, ogende de weerkaarten regelmatig winters maar het weer doet dat niet.
Voorbeeld de winter 2000/2001. In januari verscheen er een prachtig en krachtig hogedrukgebied boven Noorwegen. Ondanks NO-wind bleef het 's nachte bij overwegend lichte vorst.
Skandinavië beleefde de warmste herfst in 250 jaar en de wateren waren daar 3 graden warmer dan normaal. Ja, dan hoef je niet op kou te rekenen uit die hoek. Ook de absurd zachte eerste decemberhelft van 2000 was opvallend. Toen het daarna begon te vriezen kon je toch nog een beetje schaatsen, maar nergens bij de kant komen want dan ging je er door. Er zat namelijk nog veel te veel warmte in de bodem. Op sneeuwgebied maakte deze winter veel goed trouwens. We hadden een witte kerst en daarna viel er nog meer sneeuw. 'Legendarisch' waren ook de 'sneeuwjachten' in de gouden driehoek op de eerste februaridagen met 10 tot 15 cm sneeuw. Verderop in die februari-maand verscheen er een hoog boven GB. Bij een zwakke wind van de Noordzee hoef je geen vrieskou te verwachten maar zacht weer evenmin. Wel, de zon brak door en het werd puur lente met temperaturen in de dubbele cijfers. Pas in maart werd het nog een keer koud en dat bleef het tot eind april (op enkele lente dagen na). Het grootste deel van het noordelijke halfrond beleefde dat seizoen een flinke terugval in temperatuur nadat de laatste sporen van super-El Nino97/98 waren verdwenen. Behalve in Europa. Deze winter was in Nederland gemiddeld te zacht, hoewel je dat op basis van de drukverdeling niet zou verwachten.
Dan de winter 2002/2003. In december kregen we eindelijk weer eens een flinke koudegolf maar fatsoenlijke schaatstochten waren lastig omdat het wemelde van de windwakken. Toen de wind eindelijk wegviel temperde de vorst. Na een zachte en natte kerstvakantie kwam de winter begin januari 2003 weer terug. Boven Skandinavië had zich, voor deze tijden, een indrukwekkend koudereservoir opgebouwd...en die kou stroomde uit over de lage landen, kompleet met afzakkende sneeuwstoringen. De schaatsers hadden echter pech. Het sneeuwlaagje was dik genoeg om het ijs tegen de kou te isoleren maar was te dun om door te zakken. Verder was het ijs net te dun om schoon te vegen. Dit terwijl er heerlijke minima werden geregistreerd; Nieuw Beerta tot
-16,7 graden. Voor sneeuwliefhebbers was de winter beter. Eind januari kregen we maritiem arctische lucht met een polar low en de 1e februari spreekt vooral in Zeeland en Vlaanderen boek(forum)delen.
Rond de 10e februari kwam er een prachtige blokkade tot stand die het zonnige jaar 2003 inluidde. Hoewel de wind uit het oosten kwam werd het niet echt koud. Het bleef in de nacht bij overwegend matige vorst en overdag kwam het kwik even boven nul. De vorst kon het niet meer winnen van de steeds sterker wordende zon, dus de schaatsmogelijkheden bleven beperkt.
Vorig jaar was het al helemaal niets hoewel de winter gemiddeld niet eens zo zacht was. Alleen rond 6 december kon je op een enkele ijsbaan een paar streekjes zetten. Achteraf heb ik er spijt van die mogelijkheid niet te hebben gebruikt.
De drukverdeling op de Atlantische oceaan was ouderwets met hogedruk bij IJsland en depressies op een zuidelijke ramkoers. Ondanks een paar, onder ons door trekkende storingen, was de lucht meestal niet koud genoeg voor sneeuw. Toch hadden we een aantal arctische sneeuw-avonturen. Wel vraag ik me af of een dergelijke situatie 30 jaar terug voor meer spektakel had gezorgd. Ik heb wel genoten van het arctisch koufront op 28 januari maar die depressie bij Denemarken wilde maar niet oprotten, mede te wijten aan de te hoge watertemperatuur van de Noord- en Noorse zee wat ook de sneeuw weer snel deed smelten. De laatst februaridagen werden opnieuw winters, vooral in het zuiden.
Misschien ben ik te pessimistisch. Ik put ook maar uit twintig jaar weer(kaart)ervaring. Hadden we in een verder verleden ook vaak synoptisch (=op de weerkaart) interessante winterse situaties die op niets uitdraaiden? Iemand die dat kan relativeren?
Bovenstaande beschrijvingen hebben betrekking op Friesland en is zo uit het blote hoofd opgeschreven (zonder naslagwerk). Mogelijk is niet alle informatie juist correcties zijn dan uiteraard welkom. Oorzakelijke betrekkingen zijn ook veelal gebaseerd op eigen visies.
Groeten Victor
Bericht laatst bijgewerkt: 11-11-2004 15:53