Zoals jullie allen wel bekend hebben we al een tijd te maken met flinke wave-2 activiteit in de stratosfeer. In de grafiek hieronder is goed te zien dat de grootste werking van die wave plaatsvindt op 3 hPa, maar ook aanwezig is op 500hpa (geopotentiaal is 150m'). Bedenk hierbij dat de afstand tussen luchtlagen met hoogte sterk (is het exponentieel?) toeneemt, omdat de druk -naarmate je hoger in de atmosfeer komt- steeds langzamer afneemt. Tussen 10 en 1 hpa zit ongeveer 2000dam (=20km), de hoogteverschillen tussen 1000 en 500 hpa zijn veel kleiner. Het verschil in geopotentiaal als gevolg van wave-2 zal in hogere lagen dus logischerwijs groter zijn en 150-250m als wave-2 activiteit is in de lagere luchtlagen dus best ok.
Door de run heen zien we tot dag 7 de zeer krachtige wave-2 haar activiteit behouden om daarna langzaam af te nemen. Het gevolg hiervan is dat de vortex aan twee kanten ingedrukt wordt en eruit komt te zien als een soort pelpinda. In de huidige runs wordt de druk op de vortex in geen enkel geval zo groot dat een volledige split optreedt en/of we kunnen spreken van een SSW. In de loop van de runs neemt de druk op de vortex af en herstelt zij enigszins.
Een belangrijker vraag is natuurlijk om te kijken welk effect dit op lagere hoogtes kan hebben. Hiervoor gaan we langzaam door de stratosfeer omlaag op 11 januari (ongeveer gelijk met het vormen van een eventueel hoog boven Scandinavië) en kijken we daarna wat verder vooruit.
Op 10hPa een sterk geknepen vortex, idem op 20 hPa en 30 hPa. Merk op dat de kern koud blijft, maar dat wel een zeer subtiele split aanwezig is.
Ietsje lager, op 50 hpa en 70 hpa is het wave-2-profiel ook duidelijk zichtbaar. Ik zie een zeer subtiele split met twee vortexkernen.
Dan dalen we nog iets lager (100hPa). Hier wordt dat subtiele splitje belangrijker omdat het een ruggetje veroorzaakt boven Scandinavië. In mijn ogen is dat de driver achter de huidige ontwikkelingen en wellicht is het feit dat EC dit oppikte te wijten aan haar superieure (verticale) resolutie.
Dan kijken we vervolgens wat verder vooruit. Laten we er vanuit gaan dat het ruggetje een Scandinavisch hoog mogelijk maakt, hoe lang kan dit hoog dan in stand blijven? Op +144u (13 januari) zien we dat de split en het bijbehorende ruggetje verdwijnt.
Hierna lijkt zonaliteit zich te herstellen, maar het stromingspatroon in onze omgeving is diffluent. Dat wil zeggen dat de lijnen van gelijke druk uit elkaar lopen en niet parallel of naar elkaar toe. Dit voorkomt een al te grote depressieactiviteit vanuit Groenland en hogedruk kan zich in onze regio manifesteren. De Jet loopt hierbij een stuk zuidelijker dan in december en de afgelopen dagen.
Hetzelfde zien we terug in GFS (jaja, die heeft even bakzeil gehaald). Zie de kaarten voor 16 januari op 100, 300 en 500 hPa.
Mijns inziens zijn het dit soort (zeer fragiele) wijzigingen in het stromingspatroon die de huidige verwachtingen sturen. Uiteraard hangt het wel of niet intreden van de winter in Nederland af van details (losstaand hoog vs rug richting Polen, koers laagjes, etc), maar laten we zeggen dat er hogerop (nipt) toestemming is gekomen om de dienstregeling van de Groenland-express even op te schorten. Hoe lang het duurt voordat de zonaliteit weer toeneemt is moeilijk te zeggen, maar het is m.i. slechts een kwestie van tijd.
Wat de stratosfeer betreft: voorlopig overleeft de vortex alle aanvallen en krijgt zij waarschijnlijk de kans om iets te herstellen. Het is dan wachten op de volgende wave-aanval. We hebben nog genoeg tijd
Disclaimer: bedenk dat alle getoonde stratosferische kaarten ook maar modeluitvoer zijn. Het zijn geen randvoorwaarden! Ook in deze kaarten kan dus op termijn verandering komen.
Door de run heen zien we tot dag 7 de zeer krachtige wave-2 haar activiteit behouden om daarna langzaam af te nemen. Het gevolg hiervan is dat de vortex aan twee kanten ingedrukt wordt en eruit komt te zien als een soort pelpinda. In de huidige runs wordt de druk op de vortex in geen enkel geval zo groot dat een volledige split optreedt en/of we kunnen spreken van een SSW. In de loop van de runs neemt de druk op de vortex af en herstelt zij enigszins.
Een belangrijker vraag is natuurlijk om te kijken welk effect dit op lagere hoogtes kan hebben. Hiervoor gaan we langzaam door de stratosfeer omlaag op 11 januari (ongeveer gelijk met het vormen van een eventueel hoog boven Scandinavië) en kijken we daarna wat verder vooruit.
Op 10hPa een sterk geknepen vortex, idem op 20 hPa en 30 hPa. Merk op dat de kern koud blijft, maar dat wel een zeer subtiele split aanwezig is.
Ietsje lager, op 50 hpa en 70 hpa is het wave-2-profiel ook duidelijk zichtbaar. Ik zie een zeer subtiele split met twee vortexkernen.
Dan dalen we nog iets lager (100hPa). Hier wordt dat subtiele splitje belangrijker omdat het een ruggetje veroorzaakt boven Scandinavië. In mijn ogen is dat de driver achter de huidige ontwikkelingen en wellicht is het feit dat EC dit oppikte te wijten aan haar superieure (verticale) resolutie.
Dan kijken we vervolgens wat verder vooruit. Laten we er vanuit gaan dat het ruggetje een Scandinavisch hoog mogelijk maakt, hoe lang kan dit hoog dan in stand blijven? Op +144u (13 januari) zien we dat de split en het bijbehorende ruggetje verdwijnt.
Hierna lijkt zonaliteit zich te herstellen, maar het stromingspatroon in onze omgeving is diffluent. Dat wil zeggen dat de lijnen van gelijke druk uit elkaar lopen en niet parallel of naar elkaar toe. Dit voorkomt een al te grote depressieactiviteit vanuit Groenland en hogedruk kan zich in onze regio manifesteren. De Jet loopt hierbij een stuk zuidelijker dan in december en de afgelopen dagen.
Hetzelfde zien we terug in GFS (jaja, die heeft even bakzeil gehaald). Zie de kaarten voor 16 januari op 100, 300 en 500 hPa.
Mijns inziens zijn het dit soort (zeer fragiele) wijzigingen in het stromingspatroon die de huidige verwachtingen sturen. Uiteraard hangt het wel of niet intreden van de winter in Nederland af van details (losstaand hoog vs rug richting Polen, koers laagjes, etc), maar laten we zeggen dat er hogerop (nipt) toestemming is gekomen om de dienstregeling van de Groenland-express even op te schorten. Hoe lang het duurt voordat de zonaliteit weer toeneemt is moeilijk te zeggen, maar het is m.i. slechts een kwestie van tijd.
Wat de stratosfeer betreft: voorlopig overleeft de vortex alle aanvallen en krijgt zij waarschijnlijk de kans om iets te herstellen. Het is dan wachten op de volgende wave-aanval. We hebben nog genoeg tijd
Disclaimer: bedenk dat alle getoonde stratosferische kaarten ook maar modeluitvoer zijn. Het zijn geen randvoorwaarden! Ook in deze kaarten kan dus op termijn verandering komen.
