Zero points
http://www.weer.nl/weer-in-het-nieuws/weernieuws/ch/3b514eadd90fe70fe6c2ab7765bbdadd/article/zero_points.html
Nee, dit verhaal gaat niet over het vernietigende oordeel van een jury die een songfestivalliedje van een twijfelachtig gehalte beoordeelt, maar wel over het feit dat het Hellmanngetal in De Bilt (en eigenlijk voor de meeste plaatsen in ons land) nog steeds op nul punten staat, deze winter. Hoe bijzonder is dat? En betekent dat dat de winter dit jaar verder afgeschreven kan worden?
Het Hellmangetal en de vorstsom
We leggen het nog maar eens kort uit. Het Hellmanngetal wordt berekend over de periode 1 november – 31 maart en bestaat uit de sommatie van de gemiddelde etmaaltemperatuur, voor zover deze onder nul ligt, met weglating van het minteken. Een etmaal met een gemiddelde temperatuur van -3,4 graden, scoort dus 3,4 punten, alle dagen met een gemiddelde van 0,0 graden of hoger, scoren dus niets.
De Nederlandse winter verloopt vaak kwakkelig, en daarom geeft het Hellmanngetal in een zachte winter met nogal wat vorstdagen, maar met weinig of geen ijsdagen, niet zo’n perfect beeld van de hoeveelheid vorst in zo’n winter. Daarvoor is de vorstsom bedacht, die zowel in zeer zachte winters met slechts een beetje vorst, als in strenge winters met veel vorst, goed toepasbaar is. De vorstsom is simpelweg de sommatie van alle negatieve minimum- en maximumtemperaturen, met weglating van het minteken, ook van 1 november tot en met 31 maart. De twee dagen met een minimum- en maximumtemperatuur van -3,0 om +1,0 graden, maar ook van -3,0 om +8,0 graden, scoren beide een vorstsom van 3,0 punten, en een zeer koude winterdag met -12,0 om -4,0 graden, scoort 16,0 punten (12,0 + 4,0). Bij een ijsdag is de vorstsom dus ongeveer twee maal zo groot als het Hellmanngetal voor die dag.
De score van deze winter…
Nog vijf dagen, en de winter van 2014 is al halverwege en we hebben ons niet bewusteloos hoeven tellen om uit te rekenen waarop het Hellmanngetal en de vorstsom deze winter tot dusver zijn uitgekomen. Op een paar plekken in vooral het zuid(oost)en van het land hebben we een minimale bijdrage gehad, maar in De Bilt staat het Hellmanngetal tot vandaag (10 januari) nog op nul-komma-nul punten! En daar dus niet alleen, ook op gemiddeld koudere meetposten zoals Deelen, Twente en Eelde, staat de teller nog op nul.
In de Bilt zijn wel een aantal vorstdagen geweest, waardoor de vorstsom in totaal daar op 9,0 punten terecht is gekomen, punten die alleen in de afgelopen november en decembermaand zijn vergaard. Dat zijn extreem lage scores, wat uit het navolgende zal blijken.
Zachte eerste helft, zachte tweede helft?
Als we ons concentreren op De Bilt, en dus terugkijken tot en met 1901, dan zijn er in die dikke eeuw tijd maar drie andere winters geweest die op 10 januari ook nog op 0,0 Hellmannpunten stonden. Dat waren de winters van 1975, 2007 en 2012. Dit illustere drietal zien we ook terug als we naar de vorstsommen kijken. Dit jaar dus 9,0 punten, maar de topper voor wat betreft het ontbreken van vorst was 2012 met 6,8 punten, gevolgd door 2007 met 8,2 punten en winter 1975 staat op de vierde plaats met 9,7 punten. Die laatste twee winters bleven ook bij de allerzachtste behoren, als we het hele winterseizoen bezien. In 1975 stokte het Hellmanngetal op 3,2 punten en in 2007 op 4,8 punten met een totale vorstsom van respectievelijk 40,2 en 65,0 punten.
Maar… 2012 liet zien dat het ook anders kan gaan. De eerste dag met een gemiddelde etmaaltemperatuur onder nul beleefden we toen pas op 16 januari. Uiteindelijk volgde er eind januari en gedurende de eerste elf februaridagen een felle koudegolf! Tijdens deze werd er zelfs serieus over een Elfstedentocht gesproken, al kwam die tocht er niet. Uiteindelijk kwam de Hellmannbijdrage in die winter op 88,4 punten uit en de vorstsom op 218,2.
Winterliefhebbers kunnen dus hoop houden
Kortom, recent hebben we gezien dat het veel te vroeg is om de winter nu al af te schrijven. Om dat eens in een breder kader te bekijken, sinds 1901 zijn er in De Bilt (deze winter niet meegerekend) nog 27 andere winters geweest waarvan het totale Hellmanngetal op 10 januari onder tien punten stond. Uiteraard zitten daar de allerzachte winters bij, waarvan we er hierboven al een paar hebben genoemd. Een tweetal andere ‘toppers’ op dat gebied zijn ook de ‘winters’ uit 2000 en 1989. Dat ‘winters’ staat niet voor niets tussen aanhalingstekens, want tot vorst kwam het in die twee winters nauwelijks.
Maar bekijken we de hele groep van 27 winters, dan is het beeld toch een stuk rooskleuriger, bezien door de bril van de winterliefhebber. Veertien winters bleven qua vorstproductie weliswaar zacht, met een totaal Hellmanngetal van minder dan veertig punten, maar bijna de helft (dertien stuks dus) stegen alsnog boven die veertig punten uit, dat als ondergrens wordt gebruikt door het KNMI, om te spreken van een ‘gemiddelde’ winter qua vorstproductie.
Vijftien winters leverden zelfs nog een vorstperiode op, zoals de winter van 2012 dus. We speken van een vorstperiode als de gemiddelde etmaaltemperatuur vijf of meer dagen aaneen onder nul blijft en het totale Hellmanngetal uit die periode uitkomt op zestien punten, of hoger. De ervaring leert namelijk dat er in dat geval op diverse ondiepe watertjes en op ijsbanen dan al geschaatst kan worden.
In vier van deze vijftien winters kwam het zelfs nog tot een echte koudegolf. Naast 2012 waren dat de winters van 1956, 1933 en 1917. In 1917 kwam het Hellmanngetal zelfs nog op 162,1 punten uit, in 1956 zelfs op 210,7 punten! We beleefden in dat laatste jaar de koudste februari van de twintigste eeuw!
Wat wordt het dit jaar?
Tja, dat blijft natuurlijk erg onzeker. Zeker is wel dat het zeer zachte weer met temperaturen die royaal in de dubbele cijfers komen, nu verleden tijd wordt. Vooral het ECMWF zinspeelt er al dagen op dat er een hogedrukgebied boven Scandinavië tot ontwikkeling gaat komen, wat niet een, twee, drie het veld ruimt. Mede hierdoor zal de wind bij ons de zuidwesthoek gaan verlaten, om na maandag zuidoost tot oost te worden.
Daarmee stroomt echter niet meteen ijskoude vrieslucht binnen. Ten oosten van ons is het ook niet echt koud en vooral ten noorden van ons gaan de temperaturen fors dalen. Die kou heeft echter moeite om verder naar het zuiden uit te stromen. De ligging van hoge- en lagedrukgebieden is namelijk dusdanig, dat zeker op enige hoogte vanuit het zuiden opnieuw zachtere lucht gaan binnenstromen. In de loop van volgende week ontstaat er zo een soort status quo situatie, waarbij het niet meer zacht is, maar evenmin vol winters. Ook in de nieuwste pluimen zien we duidelijk dat het aantal koudere members ten opzichte van gisteren flink is verminderd en het aantal ‘zachte’ members toegenomen, maar de enige conclusie die getrokken kan worden is dat er nog niets is beslist. Een kleine, subtiele verschuiving van de druksystemen kan ervoor zorgen dat het over een week in ons land licht tot matig vriest, of dat het kwik tussen +4 en +8 graden vertoeft. Maar de waarheid kan ook in het midden liggen. Kijkend naar de grond- en bovenluchtkaarten op dag ‘tien’ (zondag 19 januari) dan zien we dat volgens de hoofdrun van het ECMWF de straalstoom behoorlijk aan banden is gelegd en dat de grondkaart behoorlijk ‘winters’ oogt met lage druk bij Spanje en hoge druk en noordoosten en noorden van ons land, met zelfs ook drukstijgingen bij IJsland. Zelfs als het met die kaart niet koud is in ons land, dan moet het, gegeven die kaart, wel kouder gaan worden. Medio 19 januari is er nog tijd genoeg om alsnog een leuke winterperiode te krijgen. Of het er ook echt van komt? Dat beslist de atmosfeer.
http://www.weer.nl/weer-in-het-nieuws/weernieuws/ch/3b514eadd90fe70fe6c2ab7765bbdadd/article/zero_points.html
Nee, dit verhaal gaat niet over het vernietigende oordeel van een jury die een songfestivalliedje van een twijfelachtig gehalte beoordeelt, maar wel over het feit dat het Hellmanngetal in De Bilt (en eigenlijk voor de meeste plaatsen in ons land) nog steeds op nul punten staat, deze winter. Hoe bijzonder is dat? En betekent dat dat de winter dit jaar verder afgeschreven kan worden?
Het Hellmangetal en de vorstsom
We leggen het nog maar eens kort uit. Het Hellmanngetal wordt berekend over de periode 1 november – 31 maart en bestaat uit de sommatie van de gemiddelde etmaaltemperatuur, voor zover deze onder nul ligt, met weglating van het minteken. Een etmaal met een gemiddelde temperatuur van -3,4 graden, scoort dus 3,4 punten, alle dagen met een gemiddelde van 0,0 graden of hoger, scoren dus niets.
De Nederlandse winter verloopt vaak kwakkelig, en daarom geeft het Hellmanngetal in een zachte winter met nogal wat vorstdagen, maar met weinig of geen ijsdagen, niet zo’n perfect beeld van de hoeveelheid vorst in zo’n winter. Daarvoor is de vorstsom bedacht, die zowel in zeer zachte winters met slechts een beetje vorst, als in strenge winters met veel vorst, goed toepasbaar is. De vorstsom is simpelweg de sommatie van alle negatieve minimum- en maximumtemperaturen, met weglating van het minteken, ook van 1 november tot en met 31 maart. De twee dagen met een minimum- en maximumtemperatuur van -3,0 om +1,0 graden, maar ook van -3,0 om +8,0 graden, scoren beide een vorstsom van 3,0 punten, en een zeer koude winterdag met -12,0 om -4,0 graden, scoort 16,0 punten (12,0 + 4,0). Bij een ijsdag is de vorstsom dus ongeveer twee maal zo groot als het Hellmanngetal voor die dag.
De score van deze winter…
Nog vijf dagen, en de winter van 2014 is al halverwege en we hebben ons niet bewusteloos hoeven tellen om uit te rekenen waarop het Hellmanngetal en de vorstsom deze winter tot dusver zijn uitgekomen. Op een paar plekken in vooral het zuid(oost)en van het land hebben we een minimale bijdrage gehad, maar in De Bilt staat het Hellmanngetal tot vandaag (10 januari) nog op nul-komma-nul punten! En daar dus niet alleen, ook op gemiddeld koudere meetposten zoals Deelen, Twente en Eelde, staat de teller nog op nul.
In de Bilt zijn wel een aantal vorstdagen geweest, waardoor de vorstsom in totaal daar op 9,0 punten terecht is gekomen, punten die alleen in de afgelopen november en decembermaand zijn vergaard. Dat zijn extreem lage scores, wat uit het navolgende zal blijken.
Zachte eerste helft, zachte tweede helft?
Als we ons concentreren op De Bilt, en dus terugkijken tot en met 1901, dan zijn er in die dikke eeuw tijd maar drie andere winters geweest die op 10 januari ook nog op 0,0 Hellmannpunten stonden. Dat waren de winters van 1975, 2007 en 2012. Dit illustere drietal zien we ook terug als we naar de vorstsommen kijken. Dit jaar dus 9,0 punten, maar de topper voor wat betreft het ontbreken van vorst was 2012 met 6,8 punten, gevolgd door 2007 met 8,2 punten en winter 1975 staat op de vierde plaats met 9,7 punten. Die laatste twee winters bleven ook bij de allerzachtste behoren, als we het hele winterseizoen bezien. In 1975 stokte het Hellmanngetal op 3,2 punten en in 2007 op 4,8 punten met een totale vorstsom van respectievelijk 40,2 en 65,0 punten.
Maar… 2012 liet zien dat het ook anders kan gaan. De eerste dag met een gemiddelde etmaaltemperatuur onder nul beleefden we toen pas op 16 januari. Uiteindelijk volgde er eind januari en gedurende de eerste elf februaridagen een felle koudegolf! Tijdens deze werd er zelfs serieus over een Elfstedentocht gesproken, al kwam die tocht er niet. Uiteindelijk kwam de Hellmannbijdrage in die winter op 88,4 punten uit en de vorstsom op 218,2.
Winterliefhebbers kunnen dus hoop houden
Kortom, recent hebben we gezien dat het veel te vroeg is om de winter nu al af te schrijven. Om dat eens in een breder kader te bekijken, sinds 1901 zijn er in De Bilt (deze winter niet meegerekend) nog 27 andere winters geweest waarvan het totale Hellmanngetal op 10 januari onder tien punten stond. Uiteraard zitten daar de allerzachte winters bij, waarvan we er hierboven al een paar hebben genoemd. Een tweetal andere ‘toppers’ op dat gebied zijn ook de ‘winters’ uit 2000 en 1989. Dat ‘winters’ staat niet voor niets tussen aanhalingstekens, want tot vorst kwam het in die twee winters nauwelijks.
Maar bekijken we de hele groep van 27 winters, dan is het beeld toch een stuk rooskleuriger, bezien door de bril van de winterliefhebber. Veertien winters bleven qua vorstproductie weliswaar zacht, met een totaal Hellmanngetal van minder dan veertig punten, maar bijna de helft (dertien stuks dus) stegen alsnog boven die veertig punten uit, dat als ondergrens wordt gebruikt door het KNMI, om te spreken van een ‘gemiddelde’ winter qua vorstproductie.
Vijftien winters leverden zelfs nog een vorstperiode op, zoals de winter van 2012 dus. We speken van een vorstperiode als de gemiddelde etmaaltemperatuur vijf of meer dagen aaneen onder nul blijft en het totale Hellmanngetal uit die periode uitkomt op zestien punten, of hoger. De ervaring leert namelijk dat er in dat geval op diverse ondiepe watertjes en op ijsbanen dan al geschaatst kan worden.
In vier van deze vijftien winters kwam het zelfs nog tot een echte koudegolf. Naast 2012 waren dat de winters van 1956, 1933 en 1917. In 1917 kwam het Hellmanngetal zelfs nog op 162,1 punten uit, in 1956 zelfs op 210,7 punten! We beleefden in dat laatste jaar de koudste februari van de twintigste eeuw!
Wat wordt het dit jaar?
Tja, dat blijft natuurlijk erg onzeker. Zeker is wel dat het zeer zachte weer met temperaturen die royaal in de dubbele cijfers komen, nu verleden tijd wordt. Vooral het ECMWF zinspeelt er al dagen op dat er een hogedrukgebied boven Scandinavië tot ontwikkeling gaat komen, wat niet een, twee, drie het veld ruimt. Mede hierdoor zal de wind bij ons de zuidwesthoek gaan verlaten, om na maandag zuidoost tot oost te worden.
Daarmee stroomt echter niet meteen ijskoude vrieslucht binnen. Ten oosten van ons is het ook niet echt koud en vooral ten noorden van ons gaan de temperaturen fors dalen. Die kou heeft echter moeite om verder naar het zuiden uit te stromen. De ligging van hoge- en lagedrukgebieden is namelijk dusdanig, dat zeker op enige hoogte vanuit het zuiden opnieuw zachtere lucht gaan binnenstromen. In de loop van volgende week ontstaat er zo een soort status quo situatie, waarbij het niet meer zacht is, maar evenmin vol winters. Ook in de nieuwste pluimen zien we duidelijk dat het aantal koudere members ten opzichte van gisteren flink is verminderd en het aantal ‘zachte’ members toegenomen, maar de enige conclusie die getrokken kan worden is dat er nog niets is beslist. Een kleine, subtiele verschuiving van de druksystemen kan ervoor zorgen dat het over een week in ons land licht tot matig vriest, of dat het kwik tussen +4 en +8 graden vertoeft. Maar de waarheid kan ook in het midden liggen. Kijkend naar de grond- en bovenluchtkaarten op dag ‘tien’ (zondag 19 januari) dan zien we dat volgens de hoofdrun van het ECMWF de straalstoom behoorlijk aan banden is gelegd en dat de grondkaart behoorlijk ‘winters’ oogt met lage druk bij Spanje en hoge druk en noordoosten en noorden van ons land, met zelfs ook drukstijgingen bij IJsland. Zelfs als het met die kaart niet koud is in ons land, dan moet het, gegeven die kaart, wel kouder gaan worden. Medio 19 januari is er nog tijd genoeg om alsnog een leuke winterperiode te krijgen. Of het er ook echt van komt? Dat beslist de atmosfeer.
„Et nul ne se connait tant qu'il n'a pas souffert, „C'est une dure loi, mais une loi suprème, „Vieille comme le monde et la fatalité, „Qu'l nous faut du malheur regevoir le baptéme, ~Et qu'a ce triste prix tout doit étre acheté. „Les moissons pour murir out besoin de rosée, „Pour vivre et pour sentir l'homme a besoin de pleura, „La joie a pour symbole une plante brisée, „Humide encore de pluie et couverte de fleurs."
