Stratosfeerupdate - 14 januari 2014
Samenvatting
Ik begin met een korte samenvatting, dan is het niet nodig om de tekst bij alle plaatjes door te lezen. Vanaf dag 3 gaat de sterke wave-2 aanval op zijn retour en neemt wave-1 het stokje over. Ondanks enkele runs (een stuk of 4) waarin de vortex gesplitst werd, heeft de vortex de aanval overleefd. De vortex blijft wel voortdurend onder druk staan en we zien en verdere afname van de zonaal gemiddelde wind. Op de lange termijn (pas na +240u) zien we een nieuwe, flinke opwarming in de Aziatische sector. Of deze opwarming genoeg is om de vortex op zijn knieën te krijgen, valt nog te bezien.
Waves
De wave-2 aanval zwakt de komende week af, en wordt vervangen door wave-1 activiteit. We schakelen dus over van een patroon met twee dalen en twee pieken naar een patroon met maar 1 piek en 1 dal. Het Atlantische hoog neemt in sterkte af, terwijl het hoog aan de Aziatische kant in stand blijft (zie iets naar beneden).
Wave 2 nu en op dag 10: een sterke afname. Merk wel op dat wave-2 nog steeds werkt in de lage stratosfeer en dus op de troposfeer (meer op dag 10 dan op de analyse).
Tegelijkertijd neemt wave-1 juist toe.
Zonaal gemiddelde wind
De maximale wind op hoogte is na de periode met wave-2 activiteit afgenomen van een slordige 100m/s in december naar 60m/s nu. Een flinke reductie dus. Als gevolg van de voortdurende druk neemt de zonaal gemiddelde wind de komende week nog verder af: tussen 80 en 90°NB wordt de wind in de hoge stratosfeer zelfs negatief (al vanaf dag 7). Onthou dat om van een SSW te kunnen spreken de zonale wind op 60°NB en 10hPa negatief dient te zijn. Hier is dus geen sprake van. We gaan m.i. naar een situatie toe waarbij -als de Groenlandse vortex uitgeraast is- er weinig tot geen "boost" meer van bovenaf plaatsvind. Ik verwacht dan ook een afname aan zonaliteit in de troposfeer richting eind-januari/februari. Uiteraard blijft er altijd een vortex over en die kan nog steeds fout liggen. Ik heb het in deze over gemiddeldes.
Samenhang vortex 30 hPa en troposfeer (NAO)
Op het netweatherforum is hier dieper op in gegaan. Korte conclusie: er is een vrij sterke correlatie tussen drukverdelingen in de middelste stratosfeer en grootschalige patronen in de troposfeer. Zie post nummer 1008 van "Recretos". http://forum.netweather.tv/topic/78161-stratosphere-temperature-watch-20132014/page-51 Edit: volgens mij werkt deze link niet, geen idee waarom. De link onderaan werkt bij mij wel. Probeer die dus ook eens
Stratosferische bespreking
In ieder ander jaar was de vortex er al lang aan gegaan, maar het monster dat in november en december is geboren, is nu niet een-twee-drie neer te krijgen. We kijken eerst even naar de huidige situatie, daarna naar de situatie op dag 10 en als laatst gluren we in het UGKB.
Huidige situatie op 10, 30 en 100 hPa.
Op 10 hPa duidelijk wave-2 profiel met een geknepen vortex. Zonaal gemiddelde wind ongeveer 50m/s.
Op 30 hPa zien we een vergelijkbaar beeld. De kern van de vortex is nog behoorlijk koud en dus weinig aangetast. Het Aziatische hoog is duidelijk sterker dan het Atlantische.
Op 100 hPa wordt het beeld wat vertroebeld door werking met de troposfeer. Het splitje dat erin zat is op deze kaart alweer net voorbij. Dit splitje vormde een ruggetje, waardoor boven Scandinavië een hoog kon ontstaan. De stroming is nu zwak zonaal en in lichte mate divergent: zwak genoeg om het hoog boven Scandinavië te laten liggen.
Situatie dag 10 op 10, 30 en 100 hPa.
Op dag 10 zien we op 10hPa de vrij krachtige wave-1 aan het werk. De vortex wordt vooral vanaf de aziatische kant onder druk gezet. Een kleine component wave-2 is nog aanwezig, zie namelijk het afgezwakte Atlantische hoog. De zonaal gemiddelde wind is afgenomen tot 26m/s.
Op 30 hPa wederom een vergelijkbaar beeld. Wave-1 komt erin en zet de (nog intacte en koele) vortex onder druk. Zonaal gemiddelde wind neemt met 30-40% af t.o.v. de analyse.
Op 100 hPa zien we een diffluente stroming waarbij een deel van de jet hoogstwaarschijnlijk zuidelijk ligt. Dit is van de run van gisteravond (met het retrograadse hoog) en is dus wellicht niet helemaal betrouwbaar (sowieso zitten we op dag 10 en laag in de stratosfeer = minder betrouwbaar).
Het UGKB
Het UGKB is iets minder UGKB als in de troposfeer, maar nog steeds UGKB
We zien al een aantal dagen vanaf grofweg 24-25 januari een opwarming ontstaan die vervolgens sterk lijkt toe te nemen. Deze Aziatische opwarming heeft de potentie om de vortex van de pool te drukken en een kopje kleiner te krijgen (vergelijkbaar met begin januari vorig jaar). Wel is dan een krachtige opwarming en bijbehorende wave-(1)activiteit nodig, idealiter met een toenmende wave-2 component. De 00z van vannacht toonde te weinig opwarming, maar de 06z van vanochtend stelt me wat gerust. (Die kwam uit tijdens het schrijven van het stuk hierboven.) We zien in de plaatjes hieronder een sterke opwarming op 1hPa en een vortex die van de pool gedrukt wordt. Indien we dit een aantal runs herhaald zien, en langzaam de 240u binnen sluipt, dan kunnen we pas iets zeggen over een eventuele game-changer. Later dus meer.
Samenvatting
Ik begin met een korte samenvatting, dan is het niet nodig om de tekst bij alle plaatjes door te lezen. Vanaf dag 3 gaat de sterke wave-2 aanval op zijn retour en neemt wave-1 het stokje over. Ondanks enkele runs (een stuk of 4) waarin de vortex gesplitst werd, heeft de vortex de aanval overleefd. De vortex blijft wel voortdurend onder druk staan en we zien en verdere afname van de zonaal gemiddelde wind. Op de lange termijn (pas na +240u) zien we een nieuwe, flinke opwarming in de Aziatische sector. Of deze opwarming genoeg is om de vortex op zijn knieën te krijgen, valt nog te bezien.
Waves
De wave-2 aanval zwakt de komende week af, en wordt vervangen door wave-1 activiteit. We schakelen dus over van een patroon met twee dalen en twee pieken naar een patroon met maar 1 piek en 1 dal. Het Atlantische hoog neemt in sterkte af, terwijl het hoog aan de Aziatische kant in stand blijft (zie iets naar beneden).
Wave 2 nu en op dag 10: een sterke afname. Merk wel op dat wave-2 nog steeds werkt in de lage stratosfeer en dus op de troposfeer (meer op dag 10 dan op de analyse).
Tegelijkertijd neemt wave-1 juist toe.
Zonaal gemiddelde wind
De maximale wind op hoogte is na de periode met wave-2 activiteit afgenomen van een slordige 100m/s in december naar 60m/s nu. Een flinke reductie dus. Als gevolg van de voortdurende druk neemt de zonaal gemiddelde wind de komende week nog verder af: tussen 80 en 90°NB wordt de wind in de hoge stratosfeer zelfs negatief (al vanaf dag 7). Onthou dat om van een SSW te kunnen spreken de zonale wind op 60°NB en 10hPa negatief dient te zijn. Hier is dus geen sprake van. We gaan m.i. naar een situatie toe waarbij -als de Groenlandse vortex uitgeraast is- er weinig tot geen "boost" meer van bovenaf plaatsvind. Ik verwacht dan ook een afname aan zonaliteit in de troposfeer richting eind-januari/februari. Uiteraard blijft er altijd een vortex over en die kan nog steeds fout liggen. Ik heb het in deze over gemiddeldes.
Samenhang vortex 30 hPa en troposfeer (NAO)
Op het netweatherforum is hier dieper op in gegaan. Korte conclusie: er is een vrij sterke correlatie tussen drukverdelingen in de middelste stratosfeer en grootschalige patronen in de troposfeer. Zie post nummer 1008 van "Recretos". http://forum.netweather.tv/topic/78161-stratosphere-temperature-watch-20132014/page-51 Edit: volgens mij werkt deze link niet, geen idee waarom. De link onderaan werkt bij mij wel. Probeer die dus ook eens
Stratosferische bespreking
In ieder ander jaar was de vortex er al lang aan gegaan, maar het monster dat in november en december is geboren, is nu niet een-twee-drie neer te krijgen. We kijken eerst even naar de huidige situatie, daarna naar de situatie op dag 10 en als laatst gluren we in het UGKB.
Huidige situatie op 10, 30 en 100 hPa.
Op 10 hPa duidelijk wave-2 profiel met een geknepen vortex. Zonaal gemiddelde wind ongeveer 50m/s.
Op 30 hPa zien we een vergelijkbaar beeld. De kern van de vortex is nog behoorlijk koud en dus weinig aangetast. Het Aziatische hoog is duidelijk sterker dan het Atlantische.
Op 100 hPa wordt het beeld wat vertroebeld door werking met de troposfeer. Het splitje dat erin zat is op deze kaart alweer net voorbij. Dit splitje vormde een ruggetje, waardoor boven Scandinavië een hoog kon ontstaan. De stroming is nu zwak zonaal en in lichte mate divergent: zwak genoeg om het hoog boven Scandinavië te laten liggen.
Situatie dag 10 op 10, 30 en 100 hPa.
Op dag 10 zien we op 10hPa de vrij krachtige wave-1 aan het werk. De vortex wordt vooral vanaf de aziatische kant onder druk gezet. Een kleine component wave-2 is nog aanwezig, zie namelijk het afgezwakte Atlantische hoog. De zonaal gemiddelde wind is afgenomen tot 26m/s.
Op 30 hPa wederom een vergelijkbaar beeld. Wave-1 komt erin en zet de (nog intacte en koele) vortex onder druk. Zonaal gemiddelde wind neemt met 30-40% af t.o.v. de analyse.
Op 100 hPa zien we een diffluente stroming waarbij een deel van de jet hoogstwaarschijnlijk zuidelijk ligt. Dit is van de run van gisteravond (met het retrograadse hoog) en is dus wellicht niet helemaal betrouwbaar (sowieso zitten we op dag 10 en laag in de stratosfeer = minder betrouwbaar).
Het UGKB
Het UGKB is iets minder UGKB als in de troposfeer, maar nog steeds UGKB
We zien al een aantal dagen vanaf grofweg 24-25 januari een opwarming ontstaan die vervolgens sterk lijkt toe te nemen. Deze Aziatische opwarming heeft de potentie om de vortex van de pool te drukken en een kopje kleiner te krijgen (vergelijkbaar met begin januari vorig jaar). Wel is dan een krachtige opwarming en bijbehorende wave-(1)activiteit nodig, idealiter met een toenmende wave-2 component. De 00z van vannacht toonde te weinig opwarming, maar de 06z van vanochtend stelt me wat gerust. (Die kwam uit tijdens het schrijven van het stuk hierboven.) We zien in de plaatjes hieronder een sterke opwarming op 1hPa en een vortex die van de pool gedrukt wordt. Indien we dit een aantal runs herhaald zien, en langzaam de 240u binnen sluipt, dan kunnen we pas iets zeggen over een eventuele game-changer. Later dus meer.