Even wat factoren voor de winter op een rij gelegd:
Waarom? Omdat ik van mening ben als je je er nooit mee bezighoudt dat je het nooit ga kunnen. Dit is eerder observatie dan voorspellingen. Ik ben van mening als je de winter van de voorbije jaren kunt voorspellen, dat je dat ook kunt doen met latere jaren. Echter is dit een ingewikkeld proces, waar bij ons lokale ligging een nog moeilijkere uitgangspositie is. De winter voor Europa voorspellen is te doen, maar de winter voor de kustgebieden is denk ik onmogelijk. Maargoed, laten we eens kijken.
1: Kara/Barents-zee ijs
Principe: Hoe minder Kara en Barentszee-ijs, hoe groter de kans op vorming van anticycloon in dit gebied (hogedrukgebied). Dit is een factor die mee-evolueert tijdens de winter. Deze bewering werd gemaakt door wetenschappers icm met andere factoren. We gaan de specifieke afbeelding zoeken waar deze wetenschappers dit beweren, en we gaan hun theorie uittesten en eventueel verfijnen. Voor alle duidelijkheid: nergens staat er dat meer Karazeeijs voor een slechtere winter zorgt, maar procentueel gezien is dat best mogelijk als de theorie klopt.
Geografie:
Noot: Minder Kara-zee ijs zorgt voor een grotere kans op een februariwinter en meer hogedruk in het noorden. Met andere woorden dus een schaatswinter. We gaan deze theorie nu toetsen. Ook de typische decemberblokkade zou een grotere kans hebben op slagen (onstabiele hogedruk in de lagere hoogtes volgens gem. ) -> http://www.weerwoord.be/includes/forum_read.php?id=1928526&tid=1928526&exp=1 (check dit voor oorsprong benaming).
bron: http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/2014GL059637/pdf
Situatie nu: K-B sea ice extent above normal -> negatief voor een goede winter
Verleden:
Herfst 2013: Beneden normaal met licht herstel winter -> positief voor winter -> Veel te zachte winter
2012: Flink beneden normaal tot diep in de winter (zeer weinig ijs) -> positief voor winter -> koude winter met prikken in januari en maart
2011: Flink beneden normaal tot diep in de winter. Dieptepunt op einde van de winter -> positief voor winter -> zachte winter met 1 koudegolf in februari
2010: Veelal rond normaal -> neutraal -> decemberwinter (Karazeeijs heeft hier niets mee te maken)
2009: Flink beneden normaal (recordlaag) -> zeer positief -> algemeen koud
2008: Beneden normaal, licht herstel winter -> licht positief -> koude start winter
2007: Beneden normaal -> positief -> zachte winter
2006: Boven normaal, zakt nadien onder normaal in nov/dec. -> negatief -> zachte winter
2005: Licht onder normaal -> neutraal -> kwakkelwinter. Streng in Continentaal-Europa
Verder reiken deze gegevens niet...
Conclusie: Volgens de gegevens een foutmarge van 2.5/8 wat redelijk zwak tot redelijk goed is. Ik heb hier enkele opmerkingen over. Ten eerste: het noordpoolijs smelt sowieso meer dan anders, waardoor de kans over het algemeen groter is om gunstige condities te creëren. De laatste jaren waren er dan ook meer koudere winters (met aanhalingstekens aangezien die norm flink vervaagd is). Ten tweede: dit is een factor die samenvalt met tientallen andere factoren. Ten derde: deze formule moet vermoedelijk nog bewerkt worden met orientatie. Ik vermoed dat een ZW-NO orientatie bij B-K gedeelte het best is. Grillig gedeelte is dan weer mogelijk negatief (zoals nu het geval is).
Volgens de theorie zou minder K-B zeeijs voor een hogedrukgebied in die regio zorgen, of toch op zijn minst meer intenties voor hogedrukvorming (meer dagen met noordelijke hogedruk). Ik heb de test gedaan met onze winters, waarbij meestal noordelijke hogedruk positief is voor onze winter. Echter kan het zijn dat bepaalde situaties niet goed worden weergegeven (bvb. de winter van 2005-2006 (ook wel de net-niet winter)). Ik heb ook een vermoeden dat deze factor coopereert met een andere factor die we in het volgende stukje bespreken (nl. de verbinding met het Karahoog/Scandihoog/hoog verboden gebied met de Russische Beer).
2: Siberian Snow Cover
Principe: Makkelijk samen te vatten in volgende afbeelding
Wanneer het sneeuwoppervlak toeneemt, neemt de albedo af van het oppervlak waardoor het makkelijker afkoelt boven het sneeuw/ijsoppervlak en dit zorgt voor vorming hogedrukgebied. De troposferische jet botst tegen dat hogedrukgebied dat er ook voor zorgt dat de warmtetransport naar de Polen toeneemt en kou dus naar gematigde breedtes zakt en onderdoor het hogedrukgebied richting het westen (of zuiden: China) wordt geduwd. De stratosferische vortex neemt af, en dat heeft zijn gevolgen tot in de troposfeer. Uiteindelijk krijg je een negatieve AO-index.
Situatie nu: Te vroeg nu. Kom hier terug op binnen enkele weken Maar voor dehenen die niet kunnen wachten. Situatie vergelijkbaar met 1998, 1999, 2002, 2008, 2010 en 2013. Ik ga meer uitsluitsel geven binnen een drietal weken. En jullie nu wekelijks op de hoogte houden van de situatie. 1997 ook veel sneeuw, maar dan eerder op andere plaatsen.
Verleden:
2013: Veel sneeuw
2012: Redelijk weinig
2011: Te weinig
2010: Redelijk weinig (Decemberwinter door Groenlandhoog)
2009: Te weinig, maar wel opvallend andere orientatie
2008: Redelijk weinig
2007: Redelijk weinig
2006: Veel sneeuw
2005: Redelijk weinig
2004: Veel sneeuw
2003: Te weinig
2002: Zeer veel sneeuw
2001: Redelijk veel sneeuw
2000: Redelijk weinig sneeuw
1999: Redelijk weinig sneeuw
1998: Redelijk veel sneeuw
1997: Redelijk veel sneeuw
Conclusie: Sneeuw heeft hier weinig mee te maken. Ik vermoed dat dit komt omdat hoe dan ook Siberie tegen begin november/midden november altijd bedekt met sneeuw is. Een Siberisch hoog is er dan ook altijd (maar meestal is het dan koud vanbinnen). Wanneer warme lucht het hoog binnensijpelt (door een poolhoog), spreken we over een andere situatie. Het K/B-zeeijs kan daarbij meehelpen voor een gunstige situatie voor Europa. Ik moet nog testen of begin november/begin december het sneeuwoppervlak in West-Rusland en Oost-Europa van belang is voor de winter. Maar dit zal ik nu niet doen.
2013 is de winter met veel Siberian Snow Cover en een gunstige K/B zeeijs factor. Wat liep er dan mis. Het is duidelijk dat er veel hogedrukinvloed was in Oost-Europa (iets te zuidelijk waardoor de kou zelden binnenviel). Evt. hogedrukinvloed werd weggeblazen door een veel te krachtige poolwervel. De slechte winter werd veroorzaakt door een andere factor dan K/B zeeijsfactor en sib. snow cover, maar wat was die factor dan. Dat onderzoek ik de volgende keer
Te doen:
-> andere factoren bekijken (oscillaties (QBO, sun flux, ENSO, Atl. Oc, SSW prediction, Poolwervel prediction)
-> snow cover east-europe/west-russia begin nov/mid nov testen
-> evt combinatie snowcover/ K/B zeeijs testen.
Bronvermeldingen:
1) Alle K/B-ijskaarten
http://www.climate4you.com/SeaIce.htm
http://nsidc.org/cgi-bin/bist/bist.pl?config=seaice_index
2) Siberian Snow Cover
http://www.natice.noaa.gov/ims/gif_archive.html
Waarom? Omdat ik van mening ben als je je er nooit mee bezighoudt dat je het nooit ga kunnen. Dit is eerder observatie dan voorspellingen. Ik ben van mening als je de winter van de voorbije jaren kunt voorspellen, dat je dat ook kunt doen met latere jaren. Echter is dit een ingewikkeld proces, waar bij ons lokale ligging een nog moeilijkere uitgangspositie is. De winter voor Europa voorspellen is te doen, maar de winter voor de kustgebieden is denk ik onmogelijk. Maargoed, laten we eens kijken.
1: Kara/Barents-zee ijs
Principe: Hoe minder Kara en Barentszee-ijs, hoe groter de kans op vorming van anticycloon in dit gebied (hogedrukgebied). Dit is een factor die mee-evolueert tijdens de winter. Deze bewering werd gemaakt door wetenschappers icm met andere factoren. We gaan de specifieke afbeelding zoeken waar deze wetenschappers dit beweren, en we gaan hun theorie uittesten en eventueel verfijnen. Voor alle duidelijkheid: nergens staat er dat meer Karazeeijs voor een slechtere winter zorgt, maar procentueel gezien is dat best mogelijk als de theorie klopt.
Geografie:
Noot: Minder Kara-zee ijs zorgt voor een grotere kans op een februariwinter en meer hogedruk in het noorden. Met andere woorden dus een schaatswinter. We gaan deze theorie nu toetsen. Ook de typische decemberblokkade zou een grotere kans hebben op slagen (onstabiele hogedruk in de lagere hoogtes volgens gem. ) -> http://www.weerwoord.be/includes/forum_read.php?id=1928526&tid=1928526&exp=1 (check dit voor oorsprong benaming).
bron: http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/2014GL059637/pdf
Situatie nu: K-B sea ice extent above normal -> negatief voor een goede winter
Verleden:
Herfst 2013: Beneden normaal met licht herstel winter -> positief voor winter -> Veel te zachte winter
2012: Flink beneden normaal tot diep in de winter (zeer weinig ijs) -> positief voor winter -> koude winter met prikken in januari en maart
2011: Flink beneden normaal tot diep in de winter. Dieptepunt op einde van de winter -> positief voor winter -> zachte winter met 1 koudegolf in februari
2010: Veelal rond normaal -> neutraal -> decemberwinter (Karazeeijs heeft hier niets mee te maken)
2009: Flink beneden normaal (recordlaag) -> zeer positief -> algemeen koud
2008: Beneden normaal, licht herstel winter -> licht positief -> koude start winter
2007: Beneden normaal -> positief -> zachte winter
2006: Boven normaal, zakt nadien onder normaal in nov/dec. -> negatief -> zachte winter
2005: Licht onder normaal -> neutraal -> kwakkelwinter. Streng in Continentaal-Europa
Verder reiken deze gegevens niet...
Conclusie: Volgens de gegevens een foutmarge van 2.5/8 wat redelijk zwak tot redelijk goed is. Ik heb hier enkele opmerkingen over. Ten eerste: het noordpoolijs smelt sowieso meer dan anders, waardoor de kans over het algemeen groter is om gunstige condities te creëren. De laatste jaren waren er dan ook meer koudere winters (met aanhalingstekens aangezien die norm flink vervaagd is). Ten tweede: dit is een factor die samenvalt met tientallen andere factoren. Ten derde: deze formule moet vermoedelijk nog bewerkt worden met orientatie. Ik vermoed dat een ZW-NO orientatie bij B-K gedeelte het best is. Grillig gedeelte is dan weer mogelijk negatief (zoals nu het geval is).
Volgens de theorie zou minder K-B zeeijs voor een hogedrukgebied in die regio zorgen, of toch op zijn minst meer intenties voor hogedrukvorming (meer dagen met noordelijke hogedruk). Ik heb de test gedaan met onze winters, waarbij meestal noordelijke hogedruk positief is voor onze winter. Echter kan het zijn dat bepaalde situaties niet goed worden weergegeven (bvb. de winter van 2005-2006 (ook wel de net-niet winter)). Ik heb ook een vermoeden dat deze factor coopereert met een andere factor die we in het volgende stukje bespreken (nl. de verbinding met het Karahoog/Scandihoog/hoog verboden gebied met de Russische Beer).
2: Siberian Snow Cover
Principe: Makkelijk samen te vatten in volgende afbeelding
Wanneer het sneeuwoppervlak toeneemt, neemt de albedo af van het oppervlak waardoor het makkelijker afkoelt boven het sneeuw/ijsoppervlak en dit zorgt voor vorming hogedrukgebied. De troposferische jet botst tegen dat hogedrukgebied dat er ook voor zorgt dat de warmtetransport naar de Polen toeneemt en kou dus naar gematigde breedtes zakt en onderdoor het hogedrukgebied richting het westen (of zuiden: China) wordt geduwd. De stratosferische vortex neemt af, en dat heeft zijn gevolgen tot in de troposfeer. Uiteindelijk krijg je een negatieve AO-index.
Situatie nu: Te vroeg nu. Kom hier terug op binnen enkele weken Maar voor dehenen die niet kunnen wachten. Situatie vergelijkbaar met 1998, 1999, 2002, 2008, 2010 en 2013. Ik ga meer uitsluitsel geven binnen een drietal weken. En jullie nu wekelijks op de hoogte houden van de situatie. 1997 ook veel sneeuw, maar dan eerder op andere plaatsen.
Verleden:
2013: Veel sneeuw
2012: Redelijk weinig
2011: Te weinig
2010: Redelijk weinig (Decemberwinter door Groenlandhoog)
2009: Te weinig, maar wel opvallend andere orientatie
2008: Redelijk weinig
2007: Redelijk weinig
2006: Veel sneeuw
2005: Redelijk weinig
2004: Veel sneeuw
2003: Te weinig
2002: Zeer veel sneeuw
2001: Redelijk veel sneeuw
2000: Redelijk weinig sneeuw
1999: Redelijk weinig sneeuw
1998: Redelijk veel sneeuw
1997: Redelijk veel sneeuw
Conclusie: Sneeuw heeft hier weinig mee te maken. Ik vermoed dat dit komt omdat hoe dan ook Siberie tegen begin november/midden november altijd bedekt met sneeuw is. Een Siberisch hoog is er dan ook altijd (maar meestal is het dan koud vanbinnen). Wanneer warme lucht het hoog binnensijpelt (door een poolhoog), spreken we over een andere situatie. Het K/B-zeeijs kan daarbij meehelpen voor een gunstige situatie voor Europa. Ik moet nog testen of begin november/begin december het sneeuwoppervlak in West-Rusland en Oost-Europa van belang is voor de winter. Maar dit zal ik nu niet doen.
2013 is de winter met veel Siberian Snow Cover en een gunstige K/B zeeijs factor. Wat liep er dan mis. Het is duidelijk dat er veel hogedrukinvloed was in Oost-Europa (iets te zuidelijk waardoor de kou zelden binnenviel). Evt. hogedrukinvloed werd weggeblazen door een veel te krachtige poolwervel. De slechte winter werd veroorzaakt door een andere factor dan K/B zeeijsfactor en sib. snow cover, maar wat was die factor dan. Dat onderzoek ik de volgende keer
Te doen:
-> andere factoren bekijken (oscillaties (QBO, sun flux, ENSO, Atl. Oc, SSW prediction, Poolwervel prediction)
-> snow cover east-europe/west-russia begin nov/mid nov testen
-> evt combinatie snowcover/ K/B zeeijs testen.
Bronvermeldingen:
1) Alle K/B-ijskaarten
http://www.climate4you.com/SeaIce.htm
http://nsidc.org/cgi-bin/bist/bist.pl?config=seaice_index
2) Siberian Snow Cover
http://www.natice.noaa.gov/ims/gif_archive.html
18-jarige weeramateur, winterliefhebber en stormchaser met een KMI licentie. Vrijwilliger bij Child Focus. Motto: She didn't tell me but she showed me!