minimumtemperatuur voor Nederland te breken, dan was het 8 januari 1985. Ik kom daar zo op terug.
Tijdens de jaarwisseling 84-85 was niemand zich bewust van de bijzondere winterse ontwikkelingen die gaande waren. Ik herinner me een winderige jaarwisseling en winderige nieuwjaarsdag. Een depressie trok net ten noordoosten van ons land in de richting van de Alpen. Daarachter stroomde in eerste instantie vrij koude lucht met een noordelijke stroming naar ons land. Inmiddels had zich een zeer langgerekte rug van hogedruk ontwikkeld, van Portugal over Ierland tot in het gebied bij Spitsbergen. Zeer koude lucht lag te wachten boven Noord Rusland en het poolgebied om op transport gezet te worden.....
Nu ik het Dagboek 1985 weer ga vervolgen stuit ik in mijn papieren op een mail van weeramateur Leo Wouters uit Duiven, waarin hij vertelt hoe het meten in de bijzonder nacht van 7 op 8 januari in zijn werk was gegaan, daar op de Rheder- en Worth-Rhederheide (Veluwe). Men verwachtte iets heel bijzonders.
Wat was de situatie? Na het binnen vallen van de extreem koude continentaal Arctische lucht op 4 januari, met sneeuw, volgde direct al een bijzonder koude nacht. Rotterdam kwam tot -16. Op 6 januari trok een Polar Low over Vlaanderen naar het zuidoosten en bracht opnieuw op uitgebreide schaal sneeuw in Nederland en België. Na het passeren ervan stroomde opnieuw eenhoeveelheid extreem koude en droge lucht over ons land uit. De maxima lagen die maandag 7 januari rond de -10, plaatselijk in het oosten zelfs er onder. De combinatie van zeer koude, droge lucht boven de vrij verse sneeuw met een te verwachten heldere nacht waarin de wind zou wegvallen was de perfecte combinatie voor een temperatuurrecord. Mits alle omstandigheden gunstig waren en bleven.
Leo Wouters trok in de middag van 7 januari naar het genoemde gebied en plaatste een grasminimumthermometer met nauwkeurigheid van 0,2 C. Toen hij een later weerbericht hoorde waarin de verwachting nog naar beneden was bijgesteld, belde hij weeramateur Bert Grandia in Eerbeek en plaatste samen met hem een kleine weerhut. Wat je dan leest in zijn korte verslag geloof je bijna niet! In de avond tussen half 8 en acht wees de eerder geplaatste minimumthermometer al -30,4 aan! Op normale waarnemingshoogte zal het toen al rond -20 geweest zijn. Ze plaatsten de hut en vertrokken vanwege de extreme kou al snel weer. De volgende ochtend stond het minimum (normale hoogte) op -27,3 en het minimum op 10 cm op -32,0.
De omstandigheden waren in de loop van de nacht niet ideaal gebleven. Er stak een beetje wind op en er schoof wat hoge bewolking binnen. Zij lazen ook een trendbreuk op een thermograaf af rond 23 uur en later ook rond 2 uur. Waren de omstandigheden ideaal gebleven, dan had een nieuw record er zeker in gezeten. Een waarde tegen -30 was misschien mogelijk geweest. Ik ken geen dag uit onze recente historie met zo'n ideale aanloop voor en temperatuurrecord. Desalniettemin was -27,3 een uitzonderlijke waarde, slechts 0,1 verwijderd van ons nationale record.
groet,
Cees
Quote selectie