De laatste tijd hoor ik veel mensen in mijn omgeving zeggen: "Wat is het koud buiten, hè. Dit past toch niet bij het voorjaar". Klopt dit ook?
We bevinden ons nu in de 2e decade van mei. Klimatologisch gezien is dit het tijdvak waarin de overgang van lente naar zomer het snelst gaat. Soms mogen we al de eerste zomerse dag (boven de 25 °C) noteren. Het kan af en toe echter ook nog flink koud zijn, vooral in de nachten en soms blijft het ook overdag onder de 10 °C. De IJsheiligen vallen niet voor niets in de 2e decade van mei. Al met al is het een periode waarin de temperatuur sterk kan variëren van dag tot dag.
Normaal bedraagt de temperatuur in De Bilt overdag 17,4 °C in de 2e decade (11 t/m 20 mei). 's Nachts hebben we recht op 8,4 °C. Dit zijn de normalen voor het tijdvak 1981-2010. We zijn nu halverwege de 2e decade van mei 2015: de gemiddelde Tx bedraagt t/m vandaag 18,5 °C en de gemiddelde Tn bedraagt 7,9 °C. Allemaal geen grote afwijkingen t.o.v. normaal. De temperatuur overdag is zelfs iets hoger dan normaal: niet gek, zou je zeggen. Hierbij moet echter opgemerkt worden dat maandag de 11e een extreme uitschieter was t.o.v. de dagen eromheen: 25,6 °C werd het die dag in De Bilt. Zonder deze dag zou de Tx onder normaal zijn, gemeten over de 2e decade tot nu toe. Maar om nu te zeggen dat de afwijking naar beneden écht groot is, nee, dat ook zeker niet. Waar komt dat gevoel dat het zo koud is dan vandaan?
Wellicht omdat de warmte dit voorjaar vooral samengebald zit in enkele dagen met Tgem vér boven normaal, die het gemiddelde sterk omhoog trekken. Dat was in maart en april ook al zo en mei gaat op dezelfde voet verder. Talrijker zijn daarentegen de (vrij) koele/koude dagen. Daardoor zegt ons gevoel dat het al zo lang koud is (we vergeten die enkele warme dag).
Ten tweede zou het ook zo kunnen zijn dat we de afgelopen decennia 'verwend' zijn geraakt met zeer warme lentes, waardoor we de lat steeds hoger leggen. De thermische normen voor de lente zijn de afgelopen jaren zeer sterk gestegen. Daardoor zeggen de normen over het tijdvak 1981-2010 (Tx 17,4 °C en Tn 8,4 °C) niet zo veel over het totaalplaatje van de 2e decade van mei (de afgelopen eeuw). Die thermische normen zouden 50 jaar geleden namelijk boven normaal zijn geweest.
Enfin, het weer. Komende nacht kan het, voorlopig eventjes voor het laatst, flink afkoelen. In het noordoosten zijn minima rond 2 °C mogelijk, met daarbij vorst aan de grond. Wat dat betreft verlopen de IJsheiligen dit jaar geheel volgens de klimaatboekjes.
Het weekend heeft twee gezichten. Morgen krijgen we in het eerste deel van de middag van doen met een frontale storing, die van noordwest naar zuidoost over het land trekt. De grootste hoeveelheden neerslag verwacht ik in het noordwesten van Nederland. Achter de storing klaart het alweer op.
Zondag ziet er beter uit. We profiteren van een trekrug, zodat het vrijwel overal droog blijft en de zon flink gaat schijnen. Op beide weekenddagen is het met 14 of 15 °C overduidelijk fris voor de tijd van het jaar.
In het tijdvak maandag t/m woensdag wordt het een stuk onbestendiger, met flinke perioden met neerslag. Overdag komen de meeste buien boven land voor, maar 's nachts concentreren de buien zich boven het noordwestelijk kustgebied. Alles bij elkaar opgeteld kan er t/m woensdag misschien wel 20 mm vallen in Noordwest-Nederland (hard nodig uiteraard). Van tijd tot tijd kan de westenwind ook flink uithalen, iets wat we vaker meemaken deze lente. De temperaturen blijven met 13 tot 16 °C achter bij normaal.
Dan komen we donderdag en vrijdag even in een adempauze terecht. We bevinden ons dan in een zwakke hogedrukzone zonder grote luchtdrukverschillen (weinig wind). Doordat het minder hard waait, kan de krachtige meizon het overdag wat warmer laten worden, tot zo'n 19 of 20 °C in het zuidoosten. 's Nachts wordt het juist weer kouder, met opnieuw kans op vorst aan de grond. Op beide dagen blijft het overigens droog.
Wat doet de middellange termijn dan? Zoals het nu voorstaat helaas niet veel goeds. Vanaf zaterdag komt tussen krachtige hogedruk op de oceaan en lagedruk boven Scandinavië, een glijbaan vanaf het Hoge Noorden tot stand. Met een krachtige noordstroming gaat de temperatuur wederom naar beneden, vooral overdag - tot onder de 15 °C. Bovendien wordt het opnieuw wisselvalliger. Water is welkom voor de natuur, maar met het kwik blijft het toch wel erg povertjes gesteld voor de (inmiddels) 3e decade van mei.
"Waar blijft het warme weer?", hoor ik u wanhopig denken. Is er dan helemaal niets positief te melden? Jawel! Maar pas helemaal aan het einde van de maand en ver buiten de betrouwbare termijn. Het GFS-weermodel schetst namelijk, al een flink aantal runs achtereen, een duidelijk temperatuurstijging na de 25e. Zeer waarschijnlijk verdwijnt in deze runs de hardnekkige noordwestcirculatie, die de koude lucht (op hoogte) naar Nederland transporteert.
Hoe dan ook, het ensemblegemiddelde van GFS gaat dus omhoog richting de maandwisseling. Wellicht gaan we dan weer de 20 °C overschrijden. Dat is eigenlijk gewoon de klimatologische stijging eind mei / begin juni, maar ten opzichte van nu zal het als een hele verademing aanvoelen.
Uiteraard zal eerst nog moeten blijken of dit scenario van het GFS het volhoudt. Ik ben in elk geval positief!
We bevinden ons nu in de 2e decade van mei. Klimatologisch gezien is dit het tijdvak waarin de overgang van lente naar zomer het snelst gaat. Soms mogen we al de eerste zomerse dag (boven de 25 °C) noteren. Het kan af en toe echter ook nog flink koud zijn, vooral in de nachten en soms blijft het ook overdag onder de 10 °C. De IJsheiligen vallen niet voor niets in de 2e decade van mei. Al met al is het een periode waarin de temperatuur sterk kan variëren van dag tot dag.
Normaal bedraagt de temperatuur in De Bilt overdag 17,4 °C in de 2e decade (11 t/m 20 mei). 's Nachts hebben we recht op 8,4 °C. Dit zijn de normalen voor het tijdvak 1981-2010. We zijn nu halverwege de 2e decade van mei 2015: de gemiddelde Tx bedraagt t/m vandaag 18,5 °C en de gemiddelde Tn bedraagt 7,9 °C. Allemaal geen grote afwijkingen t.o.v. normaal. De temperatuur overdag is zelfs iets hoger dan normaal: niet gek, zou je zeggen. Hierbij moet echter opgemerkt worden dat maandag de 11e een extreme uitschieter was t.o.v. de dagen eromheen: 25,6 °C werd het die dag in De Bilt. Zonder deze dag zou de Tx onder normaal zijn, gemeten over de 2e decade tot nu toe. Maar om nu te zeggen dat de afwijking naar beneden écht groot is, nee, dat ook zeker niet. Waar komt dat gevoel dat het zo koud is dan vandaan?
Wellicht omdat de warmte dit voorjaar vooral samengebald zit in enkele dagen met Tgem vér boven normaal, die het gemiddelde sterk omhoog trekken. Dat was in maart en april ook al zo en mei gaat op dezelfde voet verder. Talrijker zijn daarentegen de (vrij) koele/koude dagen. Daardoor zegt ons gevoel dat het al zo lang koud is (we vergeten die enkele warme dag).
Ten tweede zou het ook zo kunnen zijn dat we de afgelopen decennia 'verwend' zijn geraakt met zeer warme lentes, waardoor we de lat steeds hoger leggen. De thermische normen voor de lente zijn de afgelopen jaren zeer sterk gestegen. Daardoor zeggen de normen over het tijdvak 1981-2010 (Tx 17,4 °C en Tn 8,4 °C) niet zo veel over het totaalplaatje van de 2e decade van mei (de afgelopen eeuw). Die thermische normen zouden 50 jaar geleden namelijk boven normaal zijn geweest.
Enfin, het weer. Komende nacht kan het, voorlopig eventjes voor het laatst, flink afkoelen. In het noordoosten zijn minima rond 2 °C mogelijk, met daarbij vorst aan de grond. Wat dat betreft verlopen de IJsheiligen dit jaar geheel volgens de klimaatboekjes.
Het weekend heeft twee gezichten. Morgen krijgen we in het eerste deel van de middag van doen met een frontale storing, die van noordwest naar zuidoost over het land trekt. De grootste hoeveelheden neerslag verwacht ik in het noordwesten van Nederland. Achter de storing klaart het alweer op.
Zondag ziet er beter uit. We profiteren van een trekrug, zodat het vrijwel overal droog blijft en de zon flink gaat schijnen. Op beide weekenddagen is het met 14 of 15 °C overduidelijk fris voor de tijd van het jaar.
In het tijdvak maandag t/m woensdag wordt het een stuk onbestendiger, met flinke perioden met neerslag. Overdag komen de meeste buien boven land voor, maar 's nachts concentreren de buien zich boven het noordwestelijk kustgebied. Alles bij elkaar opgeteld kan er t/m woensdag misschien wel 20 mm vallen in Noordwest-Nederland (hard nodig uiteraard). Van tijd tot tijd kan de westenwind ook flink uithalen, iets wat we vaker meemaken deze lente. De temperaturen blijven met 13 tot 16 °C achter bij normaal.
Dan komen we donderdag en vrijdag even in een adempauze terecht. We bevinden ons dan in een zwakke hogedrukzone zonder grote luchtdrukverschillen (weinig wind). Doordat het minder hard waait, kan de krachtige meizon het overdag wat warmer laten worden, tot zo'n 19 of 20 °C in het zuidoosten. 's Nachts wordt het juist weer kouder, met opnieuw kans op vorst aan de grond. Op beide dagen blijft het overigens droog.
Wat doet de middellange termijn dan? Zoals het nu voorstaat helaas niet veel goeds. Vanaf zaterdag komt tussen krachtige hogedruk op de oceaan en lagedruk boven Scandinavië, een glijbaan vanaf het Hoge Noorden tot stand. Met een krachtige noordstroming gaat de temperatuur wederom naar beneden, vooral overdag - tot onder de 15 °C. Bovendien wordt het opnieuw wisselvalliger. Water is welkom voor de natuur, maar met het kwik blijft het toch wel erg povertjes gesteld voor de (inmiddels) 3e decade van mei.
"Waar blijft het warme weer?", hoor ik u wanhopig denken. Is er dan helemaal niets positief te melden? Jawel! Maar pas helemaal aan het einde van de maand en ver buiten de betrouwbare termijn. Het GFS-weermodel schetst namelijk, al een flink aantal runs achtereen, een duidelijk temperatuurstijging na de 25e. Zeer waarschijnlijk verdwijnt in deze runs de hardnekkige noordwestcirculatie, die de koude lucht (op hoogte) naar Nederland transporteert.
Hoe dan ook, het ensemblegemiddelde van GFS gaat dus omhoog richting de maandwisseling. Wellicht gaan we dan weer de 20 °C overschrijden. Dat is eigenlijk gewoon de klimatologische stijging eind mei / begin juni, maar ten opzichte van nu zal het als een hele verademing aanvoelen.
Uiteraard zal eerst nog moeten blijken of dit scenario van het GFS het volhoudt. Ik ben in elk geval positief!
.
