Uiteenzetting: geleidelijk toenemende cyclonaliteit
Bericht van: Dex (Duivendrecht) , 16-06-2015 18:13
Momenteel bevinden we ons in een periode met enorme thermische contrasten. Niet alleen van plek tot plek (het noorden is aanmerkelijk kouder dan het zuiden), maar vooral ook van dag tot dag. Neem nu de huidige maand: op 5 juni werd het op uitgebreide schaal meer dan 30 °C, waarmee veel weerstations een datumrecord vestigden. Ondertussen hebben we deze junimaand een aantal pittige nachtvorsten gehad. Meetstation Twenthe meldde afgelopen nacht zelfs -4.1 °C op 10 cm. Ditmaal een kouderecord en wel een bijzondere: sinds het begin van de meetreeks (1971) gaf de 2e junidecade nog nooit lagere temperaturen op klomphoogte in Twenthe.
Het huidige weertype vol met thermische contrasten, hebben we te danken aan sterke hogedrukinvloeden boven de Britse Eilanden (ten westen van ons). Daardoor waait de wind uit het noorden en vanuit die hoek wordt koude polaire lucht aangevoerd, die bovendien veel vocht vanaf zee op kan nemen wat leidt tot wolkenvelden. Met noordelijke tot noordwestelijke winden drijven deze wolken niet zelden de kustprovincies binnen. Vandaar dat de temperatuur in de kustprovincies de laatste weken vaak flink achterblijft bij de rest van het land (soms zelfs meer dan 10 °C verschil met Limburg). Bovendien valt er dankzij de hogedruk ook zeer weinig neerslag; het resultaat is een - voor de tijd van het jaar - fors neerslagtekort van plaatselijk al 150 mm. Het moge duidelijk zijn: regen is zeer welkom voor de natuur. De vraag is: komt er überhaupt neerslag?
Goed nieuws voor de landbouw, want er lijkt een kantelpunt aanstaande. Boven het Hoge Noorden bevindt zich momenteel een gordel van lagedrukgebieden, die helemaal doorloopt tot het zuiden van Groenland. De verwachting is dat deze depressieband zich in de loop van de week naar het zuiden gaat uitbreiden; tegelijkertijd ontwikkelt zich een nieuw lagedrukgebied bij IJsland, dat later oostwaarts trekt. De gevolg is dat het hogedrukbastion boven de Britse Eilanden langzaam verpietert. Deze ontwikkeling staat bij ons garant voor een daling van de luchtdruk (de cyclonaliteit neemt toe) en dus een grotere kans op neerslag. Of het genoeg zal zijn om de droogte te verlichten, is twijfelachtig, maar het zal toch een ander weerbeeld geven dan de afgelopen tijd.
Voor het zover is, krijgen we eerst nog vandaag en morgen, waarin het oude 'vertrouwde' patroon nog standhoudt. Op het moment van schrijven (17.45 uur) hebben we een afwisseling van stapelwolken en zon. Vanavond lossen de stapelwolken helemaal op en vannacht is het overwegend helder. In combinatie met weinig wind en de aanwezige polaire lucht, kan het nog één keer flink koud worden. Tn variërend van 10 °C in Zeeland tot 3 à 4 °C boven de droge zandgronden in Oost-Nederland. Wederom komt het lokaal tot grondvorst, voorlopig even voor het laatst.
Morgen overdag dankzij een rug van hogedruk zonnig weer, met name in de ochtend en begin middag. Tweede helft van de middag begint de bewolking vanuit het noordwesten toe te nemen, maar waarschijnlijk blijft het nog wel droog. Tx van 17 °C op de Wadden tot 24 °C in Limburg bij een matige tot vrij krachtige ZW'er, 3 tot 5 Bft.
Morgenavond gaat het dankzij een koufront vanuit het NW regenen. Door alle bewolking wordt het in de nacht naar donderdag niet kouder dan 13 tot 15 °C.
De koufrontpassage luidt de overgang naar een wisselvalliger en cyclonaler weertype in. Donderdag t/m zondag is het wisselvallig weer met elke dag wel kans op buien. Daarbij zijn vrijdag en zaterdag duidelijk natter dan donderdag en zondag. De wind waait uit richtingen tussen W en NW. Tx aan de lage kant met 15 tot 19 °C (zondag wellicht een graadje warmer), Tn daarentegen rond normaal met 10 tot 12 °C. Dat de Tn niet lager zakken, heeft te maken met wind en bewolking, die de afkoeling 's nachts tegengaan.
Ten slotte een blik op de lange termijn. Op 21 juni begint om 18.38 uur officieel de astronomische zomer. Normaal gesproken zou je dan een zomerser weertype verwachten, maar dat lijkt er dit jaar niet in te zitten. Integendeel, de wisselvalligheid lijkt zelfs verder toe te nemen. Met lagedruk ten noorden en hogedruk ten zuiden wordt er een ZW-circulatie in de stijgers gezet. Regenfronten vanaf de oceaan kunnen de Benelux weer makkelijker bereiken.
Wat gaat de temperatuur doen? Een paar dagen geleden schetste het GFS-model nog een hele duidelijke opwarming na 21 juni met temps tot 25 °C aan toe. Dit warme scenario is de laatste dagen eigenlijk per run afgebouwd en nu is er weinig meer over van die warmte. De kans op zomerse temps van 25 °C is in zowel GFS als EC slechts 15-20%. Daarentegen is het aandeel leden met temps < 20 °C (onder de norm) gegroeid naar circa 50%.
Wat ook in beide modellen opvalt, is dat het ens-gemiddelde tot aan het gaatje beneden de 20 °C bivakkeert. Het moet gezegd dat de MOS-waarden misschien nog 1 of 2 °C hoger kunnen uitpakken, maar ook dan zullen Tx 20 of 21 °C echt het maximaal haalbare zijn. Daarnaast is er een reële kans (minimaal 30%) dat we deze waarden niet eens gaan halen.
Samenvatting: Na een lange periode met droog, zonnig en koel weer lijken we over te schakelen op een natter en onbestendiger weertype. De neerslaghoeveelheden blijven in eerste instantie nog beperkt, maar na 21 juni lijkt het natter te worden. Tx onder normaal en Tn rond normaal. Aan het einde van de verwachtingstermijn stijgen de Tx mogelijk naar waarden rond normaal, maar zeker is dit allerminst. De kans op zomerse maxima is met 15-20% voorlopig niet groot.
En zo kabbelt zomer 2015 maar voort.
Het huidige weertype vol met thermische contrasten, hebben we te danken aan sterke hogedrukinvloeden boven de Britse Eilanden (ten westen van ons). Daardoor waait de wind uit het noorden en vanuit die hoek wordt koude polaire lucht aangevoerd, die bovendien veel vocht vanaf zee op kan nemen wat leidt tot wolkenvelden. Met noordelijke tot noordwestelijke winden drijven deze wolken niet zelden de kustprovincies binnen. Vandaar dat de temperatuur in de kustprovincies de laatste weken vaak flink achterblijft bij de rest van het land (soms zelfs meer dan 10 °C verschil met Limburg). Bovendien valt er dankzij de hogedruk ook zeer weinig neerslag; het resultaat is een - voor de tijd van het jaar - fors neerslagtekort van plaatselijk al 150 mm. Het moge duidelijk zijn: regen is zeer welkom voor de natuur. De vraag is: komt er überhaupt neerslag?
Goed nieuws voor de landbouw, want er lijkt een kantelpunt aanstaande. Boven het Hoge Noorden bevindt zich momenteel een gordel van lagedrukgebieden, die helemaal doorloopt tot het zuiden van Groenland. De verwachting is dat deze depressieband zich in de loop van de week naar het zuiden gaat uitbreiden; tegelijkertijd ontwikkelt zich een nieuw lagedrukgebied bij IJsland, dat later oostwaarts trekt. De gevolg is dat het hogedrukbastion boven de Britse Eilanden langzaam verpietert. Deze ontwikkeling staat bij ons garant voor een daling van de luchtdruk (de cyclonaliteit neemt toe) en dus een grotere kans op neerslag. Of het genoeg zal zijn om de droogte te verlichten, is twijfelachtig, maar het zal toch een ander weerbeeld geven dan de afgelopen tijd.
Voor het zover is, krijgen we eerst nog vandaag en morgen, waarin het oude 'vertrouwde' patroon nog standhoudt. Op het moment van schrijven (17.45 uur) hebben we een afwisseling van stapelwolken en zon. Vanavond lossen de stapelwolken helemaal op en vannacht is het overwegend helder. In combinatie met weinig wind en de aanwezige polaire lucht, kan het nog één keer flink koud worden. Tn variërend van 10 °C in Zeeland tot 3 à 4 °C boven de droge zandgronden in Oost-Nederland. Wederom komt het lokaal tot grondvorst, voorlopig even voor het laatst.
Morgen overdag dankzij een rug van hogedruk zonnig weer, met name in de ochtend en begin middag. Tweede helft van de middag begint de bewolking vanuit het noordwesten toe te nemen, maar waarschijnlijk blijft het nog wel droog. Tx van 17 °C op de Wadden tot 24 °C in Limburg bij een matige tot vrij krachtige ZW'er, 3 tot 5 Bft.
Morgenavond gaat het dankzij een koufront vanuit het NW regenen. Door alle bewolking wordt het in de nacht naar donderdag niet kouder dan 13 tot 15 °C.
De koufrontpassage luidt de overgang naar een wisselvalliger en cyclonaler weertype in. Donderdag t/m zondag is het wisselvallig weer met elke dag wel kans op buien. Daarbij zijn vrijdag en zaterdag duidelijk natter dan donderdag en zondag. De wind waait uit richtingen tussen W en NW. Tx aan de lage kant met 15 tot 19 °C (zondag wellicht een graadje warmer), Tn daarentegen rond normaal met 10 tot 12 °C. Dat de Tn niet lager zakken, heeft te maken met wind en bewolking, die de afkoeling 's nachts tegengaan.
Ten slotte een blik op de lange termijn. Op 21 juni begint om 18.38 uur officieel de astronomische zomer. Normaal gesproken zou je dan een zomerser weertype verwachten, maar dat lijkt er dit jaar niet in te zitten. Integendeel, de wisselvalligheid lijkt zelfs verder toe te nemen. Met lagedruk ten noorden en hogedruk ten zuiden wordt er een ZW-circulatie in de stijgers gezet. Regenfronten vanaf de oceaan kunnen de Benelux weer makkelijker bereiken.
Wat gaat de temperatuur doen? Een paar dagen geleden schetste het GFS-model nog een hele duidelijke opwarming na 21 juni met temps tot 25 °C aan toe. Dit warme scenario is de laatste dagen eigenlijk per run afgebouwd en nu is er weinig meer over van die warmte. De kans op zomerse temps van 25 °C is in zowel GFS als EC slechts 15-20%. Daarentegen is het aandeel leden met temps < 20 °C (onder de norm) gegroeid naar circa 50%.
Wat ook in beide modellen opvalt, is dat het ens-gemiddelde tot aan het gaatje beneden de 20 °C bivakkeert. Het moet gezegd dat de MOS-waarden misschien nog 1 of 2 °C hoger kunnen uitpakken, maar ook dan zullen Tx 20 of 21 °C echt het maximaal haalbare zijn. Daarnaast is er een reële kans (minimaal 30%) dat we deze waarden niet eens gaan halen.
Samenvatting: Na een lange periode met droog, zonnig en koel weer lijken we over te schakelen op een natter en onbestendiger weertype. De neerslaghoeveelheden blijven in eerste instantie nog beperkt, maar na 21 juni lijkt het natter te worden. Tx onder normaal en Tn rond normaal. Aan het einde van de verwachtingstermijn stijgen de Tx mogelijk naar waarden rond normaal, maar zeker is dit allerminst. De kans op zomerse maxima is met 15-20% voorlopig niet groot.
En zo kabbelt zomer 2015 maar voort.