Zo langzaam maar zeker naderen we het einde van zomer 2015. Op weergebied is het een zeer boeiend seizoen geweest, dat vooral gekenmerkt werd door grote contrasten. Niet alleen contrasten over de tijd, maar ook van plaats tot plaats. Doordat we vaak op het grensvlak van koele lucht (verder naar het noordwesten) en zeer warme lucht (verder naar het zuidoosten) lagen, is het temperatuurcontrast tussen Noordwest- en Zuidoost-Nederland deze zomer veel groter dan normaal geweest. Daarnaast kende zomer 2015 een nogal 'jojo-achtig' temperatuurverloop: korte hitteopstootjes werden afgewisseld met wat langere koele perioden. Het zijn met name de kortdurende hitteoffensiefjes, die ervoor gezorgd hebben dat zomer 2015 als gemiddeld 'vrij warm' de boeken in gaat. Met daarbij de aantekening dat Noordwest-Nederland thermisch een volstrekt 'normale' zomer beleefde; hier wist het Europese hittekanon zelden door te dringen. Al deze kenmerken zijn te herleiden uit de hardnekkige luchtdruksetting, met ongewoon diepe lagedruk op de Oceaan en anderzijds hogedruk boven het Centraal-Europa. Dit luchtdrukpatroon heerst eigenlijk al sinds 21 juni (start astronomische zomer). De hogedrukgebieden boven Centraal-Europa zorgden regelmatig voor opstoten van zeer hete lucht vanuit de Sahara. Tegelijk bevond zich vaak zeer koele lucht in het kielzog van het Oceaanlaag ten noordwesten van ons. Met Nederland dus op het scheidingsvlak van deze twee weerssystemen, vandaar de grote contrasten deze zomer.
In de eerste helft van de zomer - tot grofweg 15 juli - was het vaak droog en zonnig weer. Het verschil tussen de dag- en nachttemperaturen, ook wel de dagelijkse gang genoemd, was erg groot te noemen (niet zelden bijna 20 C). De droogte die in het voorjaar opgebouwd was, hielp daarbij een handje mee. Overdag haalden al vaak de 25 C (begin juli zelfs een aantal dagen op rij 30-38 C). Daarentegen hadden we in datzelfde tijdvak relatief veel koude nachten, met zelfs op 10 juli nog grondvorst in Twenthe!
De tweede helft van de meteo-zomer werd gekenmerkt door meer neerslag en een kleinere dagelijkse gang. Regelmatig passeerden intensieve regen- en onweersgebieden Nederland, waardoor het neerslagtekort op dit moment al een stuk afgenomen is. Sterker nog, op enkele plekken hebben we alweer te maken met een neerslagoverschot.
De laatste dagen van augustus zijn wat dat betreft illustratief voor het weerpatroon van deze zomer. We krijgen dit weekend namelijk wederom een kortstondige hitteoptocht naar Benelux. En opnieuw is het maar zeer de vraag of Noordwest-Nederland hier wat van mee krijgt. Wat kunnen we precies verwachten?
Laten we beginnen bij vanavond. In het zuidoosten zorgt een slepend front nog voor perioden met regen. Naar het noordwesten toe kunnen nog altijd een paar stevige buien vallen. Vannacht wordt het geleidelijk overal droog en klaart het op. Aan het eind nacht ontstaat her en der nevel of mist. Tn in het traject 10-14 C.
Morgen start de dag in het binnenland op veel plaatsen wat grijs door nevel/mist. De grijzigheid zal met het opkomen van de zon snel oplossen. Wat ons rest is een afwisseling van zon en stapelwolken. Rondom het Marker-/IJsselmeer zou nog een enkel buitje kunnen ontstaan, maar dit mag geen naam hebben. Tx 19-21 C.
In de nacht naar zaterdag klaart het breed op. Tegen zonsopkomst kan er opnieuw nevel of mist gevormd worden. Tn 10-14 C, maar in het oosten kan het lokaal afkoelen tot 8 of 9 C.
Zaterdag wordt op de meeste plaatsen een zonnige dag. Later op de dag verschijnt in het zuiden wat meer hoge bewolking op nadering van een warmtefront. Bij een zwakke tot matige wind uit het zuidoosten bereiken de Tx waarden van 20-26 C.
Bovengenoemd warmtefront passeert ons in de loop van de avond. Direct achter het warmtefront bevindt zich zeer warme en ook vochtige lucht. In de nacht naar zondag kunnen zich in deze luchtsoort al een paar zware onweersbuien ontwikkelen, nog wel met een lokaal karakter. Tn 14-19 C.
Zondag hebben we te maken met een complexe weersituatie. We zitten midden in de (van oorsprong) zeer warme lucht, maar een actief koufront probeert korte metten te maken met de warmte. Het lijkt vrij zeker dat we in de loop van de dag te maken krijgen met stevige onweersbuien, maar hoe zwaar valt nu nog niet te zeggen. Alles hangt af van de timing van het onweersfront. Hoe later dit front arriveert, des te warmer het wordt en des te zwaarder de buien. Iets om goed in de gaten te houden.
Op dit moment lijkt het volgende het meest waarschijnlijke scenario: het koufront bereikt aan het begin van de middag het uiterste NW'en, trekt vervolgens in de loop van de middag over het land en verlaat tegen de avond het ZO'en van Nederland. Er is tijdens de passage van het front kans op onweer en zware windstoten. Vóór het koufront uit hebben we een afwisseling van zonnige perioden en enkele geïsoleerde regen- of onweersbui. Tijdens zonnige perioden loopt het kwik razendsnel op, met Tx van 22 C op de Wadden tot 32 C in Limburg.
De nacht naar maandag brengt ons nog een aantal pittige buien, met kans op onweer en zware windstoten. Door de opeenvolging van buien kan het lokaal tot wateroverlast komen. Tn 16-19 C.
Maandag bevinden we ons in een onstabiel 'overgangsgebied' tussen de hete lucht en de koele oceaanlucht in. De atmosfeer is zeer onstabiel en er ligt een nieuw koufront boven Nederland. Hierdoor ontstaat er in de nanacht en vroege ochtend een gebied met extreem zware onweersbuien. Hier zit alles op en aan: zwaar onweer, zeer zware windstoten en enorm veel regen in korte tijd (tot 50 mm). In de tweede helft van de middag stabiliseert de atmosfeer vanuit het noordwesten, neemt de buiigheid snel af en klaart het op. Tx 19-25 C, voorlopig de laatste keer dat de 25-graden-grens overschreden wordt.
Middellange termijn (begin september): De opklaringen die ons in de loop van maandag bereiken, vormen het startsein van een totaal ander weertype. We komen in polaire lucht terecht en dat is - zoals de naam al zegt - koude lucht. Dit koude stromingspatroon komt tot stand dankzij een krachtig hogedrukgebied op de Atlantische Oceaan in combinatie met lagedruk boven Scandinavië. Daartussen komt een noordwestelijke stroming te staan, zowel aan de grond als op hoogte. Op 850 hPa gaan de temps dalen tot onder de 5 C en op 500 hPa duiken we sinds lange tijd weer onder de -20 C. Het gevolg hiervan is dat de temperatuur ook op leefniveau gevoelig naar beneden gaat. 15-19 C, daar zullen we het vanaf dinsdag mee moeten doen. En voor langere tijd, zo lijkt het er nu op!
Bij deze polaire setting hoort een typische dagelijkse gang van bewolking. Overdag stapelwolken boven land, 's nachts in de kuststrook. Ondanks de koude bovenluchten zal de buiigheid niet veel voorstellen. Dat komt doordat krachtige hogedrukwerking ten westen van Nederland de meeste convectie onderdrukt. Zodoende zullen de droge perioden overheersen, al kunnen er op sommige dagen wel een paar lichte buien naar beneden komen.
Afbeelding 1: 2m-temperaturen volgens EC 00z. In het oosten kan de 30-graden-grens nog één keer overschreden worden
Afbeelding 2: Maandag extreme neerslagsommen in een strook over Midden-Nederland. Mogelijk tot 50 mm regen, aldus EC 00z
Afbeelding 3: Koele noordwestelijke stroming begin september volgens GFS 12z
In de eerste helft van de zomer - tot grofweg 15 juli - was het vaak droog en zonnig weer. Het verschil tussen de dag- en nachttemperaturen, ook wel de dagelijkse gang genoemd, was erg groot te noemen (niet zelden bijna 20 C). De droogte die in het voorjaar opgebouwd was, hielp daarbij een handje mee. Overdag haalden al vaak de 25 C (begin juli zelfs een aantal dagen op rij 30-38 C). Daarentegen hadden we in datzelfde tijdvak relatief veel koude nachten, met zelfs op 10 juli nog grondvorst in Twenthe!
De tweede helft van de meteo-zomer werd gekenmerkt door meer neerslag en een kleinere dagelijkse gang. Regelmatig passeerden intensieve regen- en onweersgebieden Nederland, waardoor het neerslagtekort op dit moment al een stuk afgenomen is. Sterker nog, op enkele plekken hebben we alweer te maken met een neerslagoverschot.
De laatste dagen van augustus zijn wat dat betreft illustratief voor het weerpatroon van deze zomer. We krijgen dit weekend namelijk wederom een kortstondige hitteoptocht naar Benelux. En opnieuw is het maar zeer de vraag of Noordwest-Nederland hier wat van mee krijgt. Wat kunnen we precies verwachten?
Laten we beginnen bij vanavond. In het zuidoosten zorgt een slepend front nog voor perioden met regen. Naar het noordwesten toe kunnen nog altijd een paar stevige buien vallen. Vannacht wordt het geleidelijk overal droog en klaart het op. Aan het eind nacht ontstaat her en der nevel of mist. Tn in het traject 10-14 C.
Morgen start de dag in het binnenland op veel plaatsen wat grijs door nevel/mist. De grijzigheid zal met het opkomen van de zon snel oplossen. Wat ons rest is een afwisseling van zon en stapelwolken. Rondom het Marker-/IJsselmeer zou nog een enkel buitje kunnen ontstaan, maar dit mag geen naam hebben. Tx 19-21 C.
In de nacht naar zaterdag klaart het breed op. Tegen zonsopkomst kan er opnieuw nevel of mist gevormd worden. Tn 10-14 C, maar in het oosten kan het lokaal afkoelen tot 8 of 9 C.
Zaterdag wordt op de meeste plaatsen een zonnige dag. Later op de dag verschijnt in het zuiden wat meer hoge bewolking op nadering van een warmtefront. Bij een zwakke tot matige wind uit het zuidoosten bereiken de Tx waarden van 20-26 C.
Bovengenoemd warmtefront passeert ons in de loop van de avond. Direct achter het warmtefront bevindt zich zeer warme en ook vochtige lucht. In de nacht naar zondag kunnen zich in deze luchtsoort al een paar zware onweersbuien ontwikkelen, nog wel met een lokaal karakter. Tn 14-19 C.
Zondag hebben we te maken met een complexe weersituatie. We zitten midden in de (van oorsprong) zeer warme lucht, maar een actief koufront probeert korte metten te maken met de warmte. Het lijkt vrij zeker dat we in de loop van de dag te maken krijgen met stevige onweersbuien, maar hoe zwaar valt nu nog niet te zeggen. Alles hangt af van de timing van het onweersfront. Hoe later dit front arriveert, des te warmer het wordt en des te zwaarder de buien. Iets om goed in de gaten te houden.
Op dit moment lijkt het volgende het meest waarschijnlijke scenario: het koufront bereikt aan het begin van de middag het uiterste NW'en, trekt vervolgens in de loop van de middag over het land en verlaat tegen de avond het ZO'en van Nederland. Er is tijdens de passage van het front kans op onweer en zware windstoten. Vóór het koufront uit hebben we een afwisseling van zonnige perioden en enkele geïsoleerde regen- of onweersbui. Tijdens zonnige perioden loopt het kwik razendsnel op, met Tx van 22 C op de Wadden tot 32 C in Limburg.
De nacht naar maandag brengt ons nog een aantal pittige buien, met kans op onweer en zware windstoten. Door de opeenvolging van buien kan het lokaal tot wateroverlast komen. Tn 16-19 C.
Maandag bevinden we ons in een onstabiel 'overgangsgebied' tussen de hete lucht en de koele oceaanlucht in. De atmosfeer is zeer onstabiel en er ligt een nieuw koufront boven Nederland. Hierdoor ontstaat er in de nanacht en vroege ochtend een gebied met extreem zware onweersbuien. Hier zit alles op en aan: zwaar onweer, zeer zware windstoten en enorm veel regen in korte tijd (tot 50 mm). In de tweede helft van de middag stabiliseert de atmosfeer vanuit het noordwesten, neemt de buiigheid snel af en klaart het op. Tx 19-25 C, voorlopig de laatste keer dat de 25-graden-grens overschreden wordt.
Middellange termijn (begin september): De opklaringen die ons in de loop van maandag bereiken, vormen het startsein van een totaal ander weertype. We komen in polaire lucht terecht en dat is - zoals de naam al zegt - koude lucht. Dit koude stromingspatroon komt tot stand dankzij een krachtig hogedrukgebied op de Atlantische Oceaan in combinatie met lagedruk boven Scandinavië. Daartussen komt een noordwestelijke stroming te staan, zowel aan de grond als op hoogte. Op 850 hPa gaan de temps dalen tot onder de 5 C en op 500 hPa duiken we sinds lange tijd weer onder de -20 C. Het gevolg hiervan is dat de temperatuur ook op leefniveau gevoelig naar beneden gaat. 15-19 C, daar zullen we het vanaf dinsdag mee moeten doen. En voor langere tijd, zo lijkt het er nu op!
Bij deze polaire setting hoort een typische dagelijkse gang van bewolking. Overdag stapelwolken boven land, 's nachts in de kuststrook. Ondanks de koude bovenluchten zal de buiigheid niet veel voorstellen. Dat komt doordat krachtige hogedrukwerking ten westen van Nederland de meeste convectie onderdrukt. Zodoende zullen de droge perioden overheersen, al kunnen er op sommige dagen wel een paar lichte buien naar beneden komen.
Afbeelding 1: 2m-temperaturen volgens EC 00z. In het oosten kan de 30-graden-grens nog één keer overschreden worden
Afbeelding 2: Maandag extreme neerslagsommen in een strook over Midden-Nederland. Mogelijk tot 50 mm regen, aldus EC 00z
Afbeelding 3: Koele noordwestelijke stroming begin september volgens GFS 12z
