Terrasjesweer schudt natuur vroeg wakker

Terrasjesweer schudt natuur vroeg wakker
door LO VAN DER WAL

11 JANUARI 2005 - WAGENINGEN - De kerstversiering is nog niet eens van alle gevels verwijderd en de tjiftjaf is er al weer! Twee maanden te vroeg. Maar ook de vink en de zanglijster hebben zich weer gemeld. In Zuid - Limburg bloeit het maarts viooltje en zelfs fladderen er al vlinders (Atalanta’s) rond. Ook deze winter is het weer volop lente.

Bioloog Arnold van Vliet, verbonden aan de Universiteit van Wageningen, brak gisteren het zweet uit toen hij met winterkleren aan de Wageningse Berg opfietste.

Van Vliet is coördinator van de zogenoemde Natuurkalender, een website waar iedereen kan melden wanneer bijvoorbeeld het eerste sneeuwklokje de kop opsteekt. Per jaar komen zo’n tienduizend natuurwaarnemingen binnen.

De tendens: de lente komt steeds vroeger in het land. Het ziet er zelfs naar uit dat voor het speenkruid (gele bloemetjes die op boterbloemen lijken) een record kan worden bijgeschreven. Vorig jaar kwam half januari de eerste melding binnen van bloeiend speenkruid. Dit jaar een week eerder. En dan te bedenken dat speenkruid vroeger, dat wil zeggen tot de jaren zeventig, pas rond 21 maart in bloei stond.

Hetzelfde geldt voor de sneeuwklokjes, die vroeger eind februari hun witte kopjes openden. Nu zijn er al zo’n twintig meldingen binnengekomen uit het hele land van bloeiende sneeuwklokje. Het eerste sneeuwklokje - een vroege variëteit dat wel - was er al voor Sinterklaas.

Hooikoortspatiënten kunnen hun borst natmaken, want ook de gewone hazelaar en de els bloeien al op verschillende plekken.

Dat zich een klimaatsverandering aan het voltrekken is staat voor Van Vliet als een paal boven water. In de achtertuin stapelen de bewijzen zich op. ‘Dat gaat in een heel rap tempo de laatste jaren. Ook wereldwijd was 2004 het warmste jaar’.

Het is zelfs de vraag of de tjiftjaf die de afgelopen dagen in Zuid-Limburg was te horen heeft overwinterd ten noorden van de Sahara. Waarschijnlijk is dit vogeltje in ons land is gebleven.