EC00z: vrij spectaculair in de stratosfeer.
Bericht van: Ruben (Ås, nabij Oslo, Noorwegen) , 22-01-2017 10:57
Allereerst even een korte samenvatting van het begin van dit seizoen. We zagen een langzame start van de vortex, met lage zonale (dit is de gemiddelde zonale wind over een bepaalde breedtegraad) windsnelheden. Daarna volgde een zogenaamde Canadian Warming, een stratosferische opwarming waarbij de wind doorgaans slechts (of niet) kort negatief (=oostelijk, in dit geval alleen op 65NB, niet op 60NB) wordt, met een gebied met hoge geopotentialen boven de Canadese sector. Canadian Warmings (CWs) leiden meestal niet tot een echte verstoring van de vortex, en dat was dit jaar ook niet het geval. De CW werd namelijk gevolg door een periode met vrij hoge/normale zonale windsnelheden (maar zie de grote spreiding rondom de gemiddeldes vanwege eerdere SSWs).
Zoals te zien is aan de voorspellingen (rode lijn) komt er een nieuwe periode aan met verminderde zonale windsnelheden, en er is ook een kans dat dit zich ontwikkeld tot een echte SSW. Wellicht ten overvloede: ik schrijf dit verhaal niet om kou aan te kondigen (ik voel de reacties alweer komen "het is veel te laat", "leuk, stukjes in maart?"), maar omdat ik intrinsiek geïnteresseerd ben in dit onderbelichtte deel van de atmosfeer. Het Ensemble van GFS (geen afbeelding) toont in ongeveer 50% van de memebers wel een reversal op 65NB, maar we weten dat het EPS vaak te enthousiast is in deze gevallen.
Om wat meer licht te schijnen op de situatie, kijken we vanaf nu naar EC (00z van gisteren), beschikbaar op: http://www.geo.fu-berlin.de/en/met/ag/strat/produkte/winterdiagnostics/
Het geheel begint in de top van de stratosfeer, op 1hPa. We zien de situatie vandaag (49.7 m/s) ontwikkelingen naar een totaal andere situatie op dag 9 (-30m/s!). Dat is een waanzinnig snelle omslag (verschil in gemiddelde zonale wind is 80m/s!).
Om te kijken hoe (en of) ver die omslag zich nu naar beneden toe uitbreidt, kunnen we de zonale windplots erbij pakken. Ik toon hier de analyse, de +5, +8, en de +10 dagen kaart. Zie het blauwe gebied (negatieve zonale windsnelheden) rechtsboven zich ontwikkelen.
Ditzelfde is zichtbaar in grafiekvorm. Bovenste kolom is de windsnelheid op 1hpa (met haar grote omslag), daaronder de windsnelheden op 10 en 30 hPa.
Zien we nu ook al effecten ontstaan in de middelbare en lage stratosfeer? Die zijn immers wat relevanter wat de troposfeer betreft. Ik zou zeggen ja, dat beginnen we te zien, maar nog niet direct in de vorm van een reversal (zie kaarten op dag 10; 10, 30 en 50 hPa hieronder). Ik ben echter heel benieuwd hoe dit zich de komende dagen gaat ontwikkelen. Over directe effecten op de troposfeer durf ik me niet al te specifiek uit te laten omdat volgens mij niemand dat echt goed begrijpt (dwz: de wetenschap). Maar eerst toenemende Atlantische activiteit lijkt me niet onwaarschijnlijk, gevolgd door een reactie in de AO. Ik verwacht eigenlijk dat een deel van de trop. vortex/koudepoel richting in NW-Rusland trekt, maar dat is gestoeld op gevoel en niet zichtbaar in de kaarten momenteel. Anyway, interesting times ahead!
Zoals te zien is aan de voorspellingen (rode lijn) komt er een nieuwe periode aan met verminderde zonale windsnelheden, en er is ook een kans dat dit zich ontwikkeld tot een echte SSW. Wellicht ten overvloede: ik schrijf dit verhaal niet om kou aan te kondigen (ik voel de reacties alweer komen "het is veel te laat", "leuk, stukjes in maart?"), maar omdat ik intrinsiek geïnteresseerd ben in dit onderbelichtte deel van de atmosfeer. Het Ensemble van GFS (geen afbeelding) toont in ongeveer 50% van de memebers wel een reversal op 65NB, maar we weten dat het EPS vaak te enthousiast is in deze gevallen.
Om wat meer licht te schijnen op de situatie, kijken we vanaf nu naar EC (00z van gisteren), beschikbaar op: http://www.geo.fu-berlin.de/en/met/ag/strat/produkte/winterdiagnostics/
Het geheel begint in de top van de stratosfeer, op 1hPa. We zien de situatie vandaag (49.7 m/s) ontwikkelingen naar een totaal andere situatie op dag 9 (-30m/s!). Dat is een waanzinnig snelle omslag (verschil in gemiddelde zonale wind is 80m/s!).
Om te kijken hoe (en of) ver die omslag zich nu naar beneden toe uitbreidt, kunnen we de zonale windplots erbij pakken. Ik toon hier de analyse, de +5, +8, en de +10 dagen kaart. Zie het blauwe gebied (negatieve zonale windsnelheden) rechtsboven zich ontwikkelen.
Ditzelfde is zichtbaar in grafiekvorm. Bovenste kolom is de windsnelheid op 1hpa (met haar grote omslag), daaronder de windsnelheden op 10 en 30 hPa.
Zien we nu ook al effecten ontstaan in de middelbare en lage stratosfeer? Die zijn immers wat relevanter wat de troposfeer betreft. Ik zou zeggen ja, dat beginnen we te zien, maar nog niet direct in de vorm van een reversal (zie kaarten op dag 10; 10, 30 en 50 hPa hieronder). Ik ben echter heel benieuwd hoe dit zich de komende dagen gaat ontwikkelen. Over directe effecten op de troposfeer durf ik me niet al te specifiek uit te laten omdat volgens mij niemand dat echt goed begrijpt (dwz: de wetenschap). Maar eerst toenemende Atlantische activiteit lijkt me niet onwaarschijnlijk, gevolgd door een reactie in de AO. Ik verwacht eigenlijk dat een deel van de trop. vortex/koudepoel richting in NW-Rusland trekt, maar dat is gestoeld op gevoel en niet zichtbaar in de kaarten momenteel. Anyway, interesting times ahead!
Bericht laatst bijgewerkt: 22-01-2017 11:00