Rond ijstoestand en de 'ondergelopen weiland mythe'
Bericht van: VdeV(Heerenveen) , 25-01-2017 23:30
In de namiddag gemeten:
1 cm op de vaart
4 cm op de sloot
5,5 cm op een vijver.
Aan de sloot grenst een weiland wat 's winters deels onder water staat. Het is de oude Thialf ijsbaan in Heerenveen-Noord. Op de foto de situatie van zaterdag 14 januari, voor het invallen van de vorst. Op de voorgrond markeren grasprietjes de sloot. Er ligt nu al lang ijs maar de schooljeugd heeft er ondertussen een bende van gemaakt. Vorige winter heb ik er wel geschaatst.
Er wordt altijd gesteld dat het ijs op ondergelopen weilanden sneller groeit vanwege de geringe diepte. In werkelijkheid is dit vaak helemaal niet het geval. Weliswaar koelt de dunne laag water sneller af aan het begin van een vorstperiode waardoor ijsvorming eerder begint. Op stilstaand water vormt zich altijd een stabiele laag die de ijsvorming bevordert (water wordt nl lichter bij T <4 graden), ook bij redelijke diepte. In bovengenoemde situatie is het ijs op de sloot vrijwel altijd dikker dan op het weiland. Zo mat ik daar afgelopen vrijdag 5 cm op de sloot en nog een 4 cm op het weiland. Ook op andere ondergelopen polders, waar vaak snel wordt geschaatst, valt het me op dat het ijs in de aangrenzende sloten wat dikker is. Waar het ijs op het gras ligt met slechts een paar cm water eronder is het nog dunner. Vandaar de geruchten dat er al geschaatst wordt op 2,5 cm ijs, want daar wordt dan gemeten.
De oorzaak zit o.a. in de bodemwarmte. De bodem heeft een hogere warmtegeleidingscoëfficiënt als water (0,6 W/m/K). Bovendien, een dunne laag water koelt sneller af maar warmt ook sneller op. Een belangrijk deel van de zonnestraling gaat door het ijs heen en verwarmt het onderliggende water. Dat warmere water tast het ijs aan de onderkant aan. Dit speelt vooral in februari. Je ziet dan de graspolletjes al door het ijs smelten.
Waarom zijn ondergelopen weilanden dan zo populair? Belangrijkste reden: Mocht je er doorgaan dan kom je niet veel verder dan de enkels in het water. Risico's van onderkoeling zijn miniem, behalve koude tenen in natte schaatsen dan. Een andere reden is dat ijs beter draagt op ondiep water. De druk kan lastiger wegkomen.
1 cm op de vaart
4 cm op de sloot
5,5 cm op een vijver.
Aan de sloot grenst een weiland wat 's winters deels onder water staat. Het is de oude Thialf ijsbaan in Heerenveen-Noord. Op de foto de situatie van zaterdag 14 januari, voor het invallen van de vorst. Op de voorgrond markeren grasprietjes de sloot. Er ligt nu al lang ijs maar de schooljeugd heeft er ondertussen een bende van gemaakt. Vorige winter heb ik er wel geschaatst.
Er wordt altijd gesteld dat het ijs op ondergelopen weilanden sneller groeit vanwege de geringe diepte. In werkelijkheid is dit vaak helemaal niet het geval. Weliswaar koelt de dunne laag water sneller af aan het begin van een vorstperiode waardoor ijsvorming eerder begint. Op stilstaand water vormt zich altijd een stabiele laag die de ijsvorming bevordert (water wordt nl lichter bij T <4 graden), ook bij redelijke diepte. In bovengenoemde situatie is het ijs op de sloot vrijwel altijd dikker dan op het weiland. Zo mat ik daar afgelopen vrijdag 5 cm op de sloot en nog een 4 cm op het weiland. Ook op andere ondergelopen polders, waar vaak snel wordt geschaatst, valt het me op dat het ijs in de aangrenzende sloten wat dikker is. Waar het ijs op het gras ligt met slechts een paar cm water eronder is het nog dunner. Vandaar de geruchten dat er al geschaatst wordt op 2,5 cm ijs, want daar wordt dan gemeten.
De oorzaak zit o.a. in de bodemwarmte. De bodem heeft een hogere warmtegeleidingscoëfficiënt als water (0,6 W/m/K). Bovendien, een dunne laag water koelt sneller af maar warmt ook sneller op. Een belangrijk deel van de zonnestraling gaat door het ijs heen en verwarmt het onderliggende water. Dat warmere water tast het ijs aan de onderkant aan. Dit speelt vooral in februari. Je ziet dan de graspolletjes al door het ijs smelten.
Waarom zijn ondergelopen weilanden dan zo populair? Belangrijkste reden: Mocht je er doorgaan dan kom je niet veel verder dan de enkels in het water. Risico's van onderkoeling zijn miniem, behalve koude tenen in natte schaatsen dan. Een andere reden is dat ijs beter draagt op ondiep water. De druk kan lastiger wegkomen.
Bericht laatst bijgewerkt: 25-01-2017 23:43
