Het is me al vaker opgevallen dat het soms lijkt alsof de luchtdruk een tamelijk regelmatig oscillatie met een periode van 12 uur vertoont. Met name deze week (zie zwarte curve in onderstaand plaatje, thuis gemeten) valt dat op. Er is een oscillatie te zien met een periode van, ruwweg, 12 uur bovenop een langzaam varierende component. De drukmeter staat in huis en daarom heb ik altijd gedacht dat er misschien huiselijk omstandigheden verantwoordelijk waren voor deze regelmatige variaties in de luchtdruk. Echter, officiele meetstations laten vergelijkbare metingen zien.
Deze week bedraagt de amplitude van de 12 uurs oscillatie zo'n 50 Pa.
Het ligt voor de hand te denken dat de dagelijkse opwarming er iets mee te makane heeft maar dan zou je eerder een 24-uurs ritme verwachten. Google to the rescue: Het blijkt een bekend fenomeen te zijn.
Ik vond een artikel uit 1964, "Atmospheric Tides", door Haurwitz (Science 144, 1415 (1064), waarin een en ander beschreven staat.
Een en ander heeft te maken met het periodiek opwarmen van de atmosfeer door de zon (ik lees over waterdamp and ozon als voornaamste "boosdoeners"). Die opwarming en afkoeling gedurende de dag wordt niet netjes beschreven met een eenvoudige sinusfunctie maar vertoont juist flinke afwijkingen van een sinus. Wiskundig gezien kun je zo'n opwarm/afkoel curve alleen beschrijven door 'm opgebouwd te denken uit een regelmatige sinus + hogere harmonischen van die sinus. Met dat laatste bedoel ik hier sinusfuncties die een periode hebben van 12 uur, 8 uur, 6 uur.
Om redenen die, voor zover ik uit andere artikelen opmaak, nog niet 100% duidelijk zijn, wordt de oscillatie met een periode van 24 uur meer gedempt en komt de 12 uurs oscillatie meer uit de verf.
Vanwege de relatief geringe amplitude van het effect valt het in onze streken vaak in het niet bij de soms grote veranderingen in luchtdruk die hier door "het weer" kunnen optreden. Deze week is het nogal stabiel waardoor het duidelijker te zien is. Enfin, een en ander is ongetwijfeld bekend bij de weerdeskundigen op dit forum, maar voor mij was het nieuw.
Paul
