Onweerskans besproken door luchtmachtmeteoroloog voor morgen!

Kort synoptisch
Ons land bevindt zich op dit moment aan de zuidflank van een hogedrukgebied boven de Noordzee. Het systeem zakt de komende 24h langzaam weg en wordt morgenavond uiteindelijk over N-DU verwacht. Tegelijkertijd ontwikkelt zich boven W-FR een thermisch lagedrukgebied dat morgenavond vanuit NW-FR via het Kanaal in de richting van de Nederlandse westkust trekt. De stroming ruimt hierdoor vannacht in het hele land naar NO, morgen overdag naar O, en wordt het nu nog boven NO-NL aanwezige inactieve polaire front verder naar het noorden geduwd waardoor we morgen dieper de warme lucht in gaan.

De warmste en meest onstabiele lucht (EML) houdt zich echter op aan de zuid- en oostflank van het Franse laag. Deze luchtmassa wordt vrij duidelijk begrensd door een WF-achtig systeem. Ik zeg met nadruk 'achtig' want van een klassiek front is in deze setups bijna nooit sprake, zeker niet gezien het feit dat we nu al aan de warme kant van het polaire front vertoeven. In de laatste waarnemingen zien we een duidelijke sprong in Td van grofweg 13/14C in 'onze' luchtsoort naar 17-18C in de warme tong aan de oostflank van het laag. Deze overgangszone wordt gemarkeerd door enkele banken onstabiele Ac, zie actuele satpics, en een zwakke vore met bescheiden windruiming van ONO naar ZO. 

Met het noordwaarts verplaatsen van het laag komt de Benelux morgen in de loop van de middag in toenemende mate onder invloed van deze onstabiele luchtsoort. Het veroveren van Nederland gaat echter vrij traag en zal naar verwachting de gehele avond in beslag nemen waarbij het midden en met name het zuiden van het land er met de grootste onweerskansen vandoor zullen gaan. De rede van het niet helemaal doorstoten van de EML ligt in het feit dat het laag in de nacht naar vrijdag boven onze omgeving oostwaarts af begint te buigen, en daarmee de WA in plaats van verder noordwaarts juist oostwaarts richt. 

Een niet geheel onbelangrijk fenomeen is overigens een zeer vlakke shortwave die, in tegenstelling tot eerdere verwachtingen, al tijdens de avond vanuit het westen onze omgeving aan zal doen. Als we het hebben over potentiële triggers zijn dergelijke minimale rimpels altijd van belang omdat de subtiele optilling agv PVA de midlevels zo kan boetseren dat elevated convectie de kop op steekt, ook al zou het vanaf de grond eventueel niet lukken. 

Onweerskansen en triggers
Even inhakend op dit laatste zien we in vrijwel alle 12z uitvoer een iets ander patroon dan we in voorgaande runs zagen. De vore, die dus de voorste begrenzing van de warmste en meest onstabiele lucht vormt, trekt pas vanaf eind van de middag het land vanuit het zuiden Nederland binnen. De timing ervan loopt nog wel enigszins uiteen, maar over het algemeen kunnen we stellen dat de onstabielste lucht (de EML zelf) pas 's avonds over het land uitstroomt. 

Voor de vore uit wordt morgen in de loop van de ochtend en vroege middag door de verschillende modellen nogal wat (onstabiele) Ac/Ci op het WA max berekend, hetgeen de algehele opwarming hindert. Bovendien is de luchtmassa verder noord van de vore dus vrij droog, minder warm en onder invloed van hogedruk waardoor onweerskansen pas significant toenemen als de vore naderbij komt/gepasseerd is. Progtemps tonen desondanks toch de mogelijkheid om in die 'prefrontale' velden Ac voor de vore uit naast zelfs een kleine stratiforme factor morgen vanaf de late ochtend vanuit het zuidwesten al wel een enkele elevated onweersbui toe te laten over het zuiden en later het midden. Organisatiegraad met een effectieve schering van grofweg 20kt dan kleinschalige single-/multicell. Onstabiliteit is wel diep met toppen direct naar FL350 doorstotend en met een CAPE 500-1000J/kg vanaf de midlevels dus meteen redelijk bliksemactief. Toch is het signaal op dergelijke convectie sterk wisselend en dus niet zeker, maar eea is dus niet uitgesloten in met name de zone vlak voor vore uit.

Verder naar het zuiden, met name boven BE, is het de vraag of er langs de noordwaarts verplaatsende vore komende nacht convectie optreedt. Dit kan namelijk het verdere verloop nogal beïnvloeden. Zowel Harmonie, WRF en Hirlam laten morgenochtend al wel enige activiteit zien... De vraag die met de huidige timing bij iedereen opborrelt is uiteraard of convectie vanaf de grond mogelijk is. Ik krijg op basis van de 12z output sterk het vermoeden dat we het in Nederland in dat opzicht erg lastig gaan krijgen. Temeer omdat er nogal wat bewolking en dus ook al wat nachtelijke convectie op de vore wordt gegenereerd. Bovendien is het bovenluchtpatroon lange tijd anticyclonaal gekromd. Je hebt in de warme tong toch al snel een graad of 31/32 nodig wil je met een Td van 18-19C door de inversie rond 850hPa heen breken. Ik heb dan ook sterk mijn twijfels of dit voor NL gaat lukken. Áls het al gebeurd, dan zal dat met name langs of net zuid van de vore over BE/Lux en mogelijk advectief over ZZO-NL het geval zijn, daar waar de hoogte temperaturen gehaald gaan worden. 

Met sterk kromde hodogrammen langs de vore is het absoluut oppassen geblazen. Als het lukt om sb convectie te ontketenen kunnen we de volledige 30-40kt aan diepe schering en >200m2/s2 aan SRH3 volledig gebruiken. We zien langs de vore moisture pooling optreden waarbij Td's lokaal tot rond 19C oplopen. Icm de EML erboven wordt een potentiële CAPE-bom op scherp gezet. Lokale maxima van 2.5 á 3.0KJ/Kg zijn 's middags niet ondenkbaar. Elke bui die zich in dat milieu ontpopt en z'n voeding in de grenslaag heeft, heeft grote supercellpotentie en anders goed georganiseerde mogelijk opgelijnde multicell. Maar dan moeten die dik tropische waarden wel gehaald worden of forcering van onderaf sterk genoeg zijn! En aangezien daar mogelijke vraagtekens bij gezet mogen worden is dit dus afwachten. Áls het lukt heb je de poppen aan het dansen met grote hagel (3-5cm, mogelijk >5cm), enorme bliksemactiviteit en zware windstoten (>40kt). Maar zoals gezegd is die kans voor Nederlands grondgebied niet gek groot. In principe geldt hoe zuidelijker hoe groter de kans op serieus onweer langs de vore.

In dat opzicht ligt er nog veel open en zijn modellen zeer wispelturig. Het zal morgen een kwestie van nowcasten worden waarbij de met name moeten letten op de vore en bijbehorende windsprong en de hoeveelheid instraling. Tijdens de avond lijkt het dan langzaam wat duidelijker te worden als vanuit het westen de vlakke shortwave op het thermische laag en de EML inloopt. Vrijwel alle modellen laten in de loop van de avond tegen dagelijkse gang activatie zien. Dan uiteraard veelal elevated met zwaartepunt over het midden en zuiden van het land. Later mogelijk ook wat verder noordelijk toenemende activiteit. De optilling op de kop van de trog is niet gek groot maar voldoende. Gezien de elevated aard van deze buien kunnen we 20-30kt effectieve schering verwachten, vrij unidirectioneel, in een omgeving met toch gemakkelijk 1.0-1.5KJ/Kg aan CAPE vanaf de midlevels. Dat kan dus flink bliksemactieve cellen opleveren, mogelijk enigszins clusterend in de loop van de avond. Het exacte aanslagmoment van de EML door de shortwave vanuit het westen is altijd lastig te verwachten maar ik verwacht in de loop van de avond langzame activatie.

Het zwaar weer potentiaal is bij die buien uiteraard minder groot. PW is gematigd (rond 30mm), treksnelheid vanuit het WZW'en redelijk (25-35kt) dus uitgebreide wateroverlast lijkt niet meteen aannemelijk, al is een lokale plens (20-30mm) met kortdurende overlast natuurlijk altijd mogelijk bij een zomers  onweer. Windstoten zijn een flinke klasse minder zwaar dan de convectie overdag, veelal rond max. 30kt. Na passage van de shortwave en het sfc-low wordt de EML oostwaarts afgevoerd en verdwijnt de onweerskans tijdens de vroege nacht vrij abrupt. 

(Meteo service nl)

Een mooie bespreking die ik jullie niet wilde onthouden.