GFS komt inderdaad weer met flinke actie in de stratosfeer de laatste runs, waarbij een opwaarts propagerende Rossby golf zorgt voor een sterke verstoring van de polaire vortex maar voorlopig geen omkering.
Wat me opvalt is dat GFS dit vaak toont wanneer we met een sterk cyclonale polaire vortex zitten; dat laat meer brekende golven toe maar het effect hiervan lijkt te worden overschat. Ondanks dat de stratosfeer over het algemeen best een 'saaie' bedoening is, zijn dit soort sterk niet-lineaire processen best moeilijk te modelleren. Wat opvalt is dat er vaak in de termijn 12-15 dagen vooruit bij dit soort situaties een SSW of zelfs major SSW in de voorspellingen zit, die sterk mindert wanneer de termijn binnen de 10 dagen komt. Opvallend is ook dat dit best consistent is binnen het ensemble en dus niet enkel iets dat de operationele run toont. Ik las net nog dat het experimentele model van NCEP, FIM9, rekent met een adaptable hybrid-theta grid in de verticale richting wat wil zeggen dat het zich kan aanpassen om optimaal oplossend vermogen te hebben waar de interactie troposfeer-stratosfeer het sterkst is. Voor de geinteresseerden, FIM is een model dat rekent met een icosahedraal grid (dus vijf/zeshoekige grid cells) en binnenkort GFS moet vervangen (meer info: https://fim.noaa.gov/).
Het grote verschil met ECMWF en een belangrijke oorzaak dat dit model beter scoort op de midellange termijn is het grote verschil in verticale resolutie in de stratosfeer in vergelijking met GFS. Mijn idee is dat ECMWF meer solide is in het voorspellen van SSW's, maar dat idee wordt versterkt doordat we hier maar 10 dagen vooruit kijken. Voor een SSW, die eventueel gevolgd wordt door een reversal (dus major SSW) kijk ik meestal naar de EP flux. Het begrip zelf is abstract, maar in principe kan je meteen aflezen of de flux helpt om de vortex te versterken (van de pool weg gericht) of te verzwakken/omkeren (naar de pool gericht). Op de website van de Universiteit in Berlijn (fu berlin stratosfeer) wordt een mooi overzicht gegeven van de golf activiteit en ook de EP flux. Op onderstaand kaartje zie je de voorspelling van een volgende golf, waarbij de EP flux even richting de pool wijst (naar rechts) maar wanneer de amplitude toeneemt keert dit om en herstelt de vortex zich. De gemiddelde wind op 60N krijgt dus wel even een opdoffer, maar de vortex blijft intact. Voorlopig vanuit de stratosfeer dus niets meer dan minor SSW's of de zoveelste Canadian Warming.
