Major SSW, na vele mislukte pogingen nu echt?

Het is tot nu toe best een dynamische winter geweest voor de polaire vortex, met een opeenvolging van pogingen om de vortex af te breken die steeds werden afgeslagen en gevolgd door snel herstel.

Momenteel tonen zowel GFS als ECMWF een major SSW, met flinke reversal van de zonaal gemiddelde 10hPa wind op 60N. GFS maakt het behoorlijk bont met de meeste leden tussen -10 en -40m/s, terwijl ECMWF rond de -10m/s zit over een week. Zoals eerder besproken zagen we wel vaker dat GFS op de lange termijn met een SSW kwam, die steeds verzwakte naarmate het dichterbij kwam en weinig steun had van ECMWF. Dat oogt nu cruciaal anders; beide modellen zijn het behoorlijk eens over de opeenvolging van gebeurtenissen en komen met een reversal over ongeveer 7 dagen (voor de stratosfeer is dat al redelijk betrouwbaar).

Wat maakt dit geval zo anders en kansrijker in vergelijking met eerdere 'pogingen'? Het belangrijkste verschil lijkt te zitten in de opeenvolging van warmtepulsen; de meeste SSW's worden veroorzaakt door 1 sterke of 2 zwakkere pulsen kort na elkaar. In dit geval zien we een niet bijzonder sterke wave-1 puls breken, maar in plaats van de cyclonale vortex van zijn plek te duwen leidt deze tot een vortex split. Dit zien we na een dag of 4-5 en gaat gepaard met slechts een kleine afname van de zonaal gemiddelde 10hPa wind op 60N. Dan is het hek echter van de dam; omdat de vortex zelf nu in een wave-2 patroon zit staat die volledig open voor het breken van nieuwe golven. Dat gebeurt bijna onmiddelijk en 2 nieuwe pulsen komen simultaan binnen vanuit Canada en Siberie. Deze wave-2 pulsen zijn berucht in het efficient afbreken van de cyclonale vortex, zodat deze bijna volledig inverteert en anticyclonaal wordt op dag 8-10. Het lijkt in dit geval dus vooral om een soort tweetraps raket te gaan, waarbij een matige wave-1 puls wordt gevolgd door een sterke wave-2. De eerste golf verstoort de vortex dermate dat deze vatbaar wordt voor de invloed van de tweede, waarna de laatste een sterke impact heeft. Het lijkt me dat de cyclonale vortex zich hierna niet meer zal kunnen herstellen, wie weet heeft dat nog wat spannende gevolgen voor februari maar een herhaling van voorjaar 2013 hoeft voor mij niet

Bijgevoegd nog wat figuren van GFS en ECMWF voorspellingen, ik had ze gisteren al opgehaald maar het beeld vandaag is onveranderd gebleven (met als enige verschil dat GFS nog wat aggresiever is geworden);