Simpel gezegd ontstaan door orografie van bergketens als de Himalayas, of de Rockies planetaire golven (wave 1 en 2). Onder bepaalde omstandigheden amplificeren die golven, breken ze, en veroorzaakt dat een SSW.
Vergelijk de situatie op het zuidelijk halfrond: daar ondervindt de vortex geen enkele hinder van bergketens en landmassa's op middelbare breedte. Het gevolg is dat SSW's daar zéér zeldzaam zijn. 2002 is een uitzondering, toen vond er een plaats op het ZH.