Winterbulletin no 21 Door Cees van Zwieten
(28-2-2018)
Historisch
De Winter van 18 schrijft historie op de drempel van de lentemaand. De tweede golf Siberische poollucht zorgde vandaag voor extreem koud weer. Extreem voor de tijd van het jaar, want nooit was het in De Bilt overdag zo koud op 28 februari (sinds1901). Het maximum was -4,6 bij een matige tot vrij krachtige oostenwind. Die oostenwind maakte het in het hele land snijdend koud; een toestand die ik me slechts van heel lang geleden herinner. Ik moet terug naar 1996/97 om een dag te vinden met een vergelijkbare of koudere toestand. Nu we het toch over extremen aan de rand van de winter hebben: 21 november 1993 kon er ook wat van met 3 tot 4 graden vorst als maximum bij een matige oostenwind.
Al met al een historische situatie waarbij de Waddeneilanden te maken kregen met stuifsneeuw, harde wind bij -6 tot -7. Vandaag kreeg ik beelden van Ameland te zien die aan 1979 deden denken. In het hele land waren de maximumtemperaturen extreem laag: ongeveer -6 in het oosten en noordoosten, rond -5 in het midden en -2 tot -4 in het zuiden. De verwachtingen waren op dit punt iets te voorzichtig. Opvallend was vandaag de kou op 1,5 km hoogte (in het 850hPa-vla). Die bereikte waarden -18 in het zuidwesten tot -20 in het noordoosten. Zo extreem laag hebben we dat lang niet gehad. Ook eind februari 2005 kwam het zo laag niet. Het is een maat voor de extreme kou die wordt aangevoerd. Bij -20 op 1,5 km kan het aan de grond niet warmer worden dan -5. In de winter blijft het daar meestal onder, in januari doorgaans vele graden.
Het schaatsen blijft een heikel punt. Het nieuws bracht ons vandaag een dramatisch ongeval door slecht ijs. Diverse mensen zijn door het ijs gegaan en in Schipluiden leidde dat tot het weer sluiten van de ijsbaan om 11 uur in de ochtend. Hieruit blijkt eens te meer dat de ijs-aangroei zich niet houdt aan de ijspluimen. Ik begin steeds meer te denken dat de invloed van de zon hier een rol speelt. Bovendien zijn bijna overal grotere of kleinere windwakken gebleven. De toestand zal morgen beter zijn, nu we een nacht tegemoet gaan waarin het al vanaf 18 uur matig vriest met minima tussen -8 in het zuiden tot -10 in het noorden en oosten. "Beter" betekent niet dat het ijs betrouwbaar is. Winterplaza houdt het morgen op 8 cm ijs in het midden en 7 cm in het westen; dat is dan wat het ijs kan zijn, maar niet overal is. Zorg dat je de toestand ter plaatse kent voor je op het ijs gaat, ga niet alleen, mijd de randen van oude windwakken en schaats niet over sneeuw.
.
De komende nacht dus bitterkoud met -9 in een groot deel van het land bij een matige tot krachtige oostenwind. Morgen in het zuiden iets meer bewolking met temperaturen om het vriespunt. In het noorden meer zon en temperaturen van -2 tot -4 graden. In de loop van donderdag gaat de wind geleidelijk afnemen. In de nacht naar vrijdag opnieuw lage temperaturen, van -6 in het zuidwesten tot -9 in het noordoosten. Vrijdag overdag kruipt het kwik naar het vriespunt; in het zuiden mogelijk 1 of 2 graden erboven. De dooi-aanval die volgt wordt in iedere run van de weermodellen iets verder weggeschoven. Vrijdagavond kan het gaan sneeuwen in het uiterste zuiden van het land. In de nacht naar zaterdag zal het vooral in de noordelijke helft van het land vriezen en het is onduidelijk wanneer de dooi intreedt. Het meest waarschijnlijke is dat de temperatuur in de loop van zaterdag gaat oplopen tot enkele graden boven 0, met name in de zuidelijk helft van het land. Het hangt van de neerslag af of die dag nog geschikt is als schaatsdag.