Wanneer voor de winters in De Bilt de Hellmann- of koudegetallen worden bekeken van 1901 tot en met 1997, stelt men vast dat er tussen twee winters met een koudegetal van tenminste 100 er nooit meer dan negen winters (1930->1938) voorkwamen. De andere grote hiaten bedroegen acht (1971->1978 & 1988->1995), zeven (1910->1916) en zes winters (1948->1953 & 1957->1962).
Vanaf de winter 1997-1998 tot en met de winter 2017-2018 haalde geen enkele een koudegetal van tenminste 100. Een leemte van reeds eenentwintig winters. Uit deze triestige leemte bereikte tot nu toe de winter van 2009-2010 het hoogste koudegetal, namelijk 94,7. Van deze winter wordt gezegd dat hij de meest sneeuwrijke was sinds de winter van 1978-1979. Die van 1978-1979 haalde echter een koudegetal van 205,7 en behoort daarmee tot de op één na hoogste classificatie, zijnde ‘zeer koud’.
Concluderen dat in ongeveer 30 jaar tijd, van 1979 tot 2010, het Hellmann- of koudegetal ongeveer gehalveerd werd, is misschien te snel door de bocht. Maar het moge duidelijk zijn, beste Weerwoorders, dat ‘onze’ winters in snel tempo belangrijke koude aan het verliezen zijn!
Men kan de lat voor de classificatie van een ‘koude’ winter lager gaan leggen. Bij de grens van tenminste 90 Hellmannpunten bijvoorbeeld. Dan wordt de huidige leemte van eenentwintig winters teruggebracht tot een leemte van twaalf (1998->2009) en tenminste acht winters (2011->2018). Hierdoor zijn de andere grote hiaten acht (1988->1995), zeven (1910->1916 & 1972->1978) en zes winters (1948->1953 & 1957->1962). De twee grootste hiaten van twaalf en acht winters dateren dus uit een recente geschiedenis en het lopende hiaat bedraagt alweer tenminste acht winters.
De laatste ‘zeer koude’ winter van 1984-1985 (193,6) heb ik als jongen van bijna negen jaar oud nog een beetje bewust meegemaakt. We maakten op school iglo’s van de platgetrapte sneeuwlaag op de speelplaats en kanalen vroren dicht (bijvoorbeeld het kanaal van Leuven naar Mechelen). Ja, in 2012 had de winter een koudegolf. ‘t Was wel van 1997 geleden. Meer dan een decennium zonder koudegolf. Het gebeurde sinds 1901 nooit eerder.
Het omgekeerde, of hetzelfde zo je wil, geldt voor het zomergetal. Hoever in de tijd moet niet teruggegaan worden om een koele zomer tegen te komen? Juist ja, tot de zomer van 1993. Die had een warmtegetal van 30,8 in De Bilt. De recente, koele zomer van 2011 kwam in de buurt (43,3).
Tot slot wil ik een link naar een filmpje uit januari 2018 toevoegen waarin de Nederlandse weerman Reinier van den Berg het heeft over de opwarming van de aarde in het Noordpoolgebied. https://www.youtube.com/watch?v=RE6Rot3iPGM
Weergroeten
David Leytens