Sjoerd, in de guidance spreekt men ook vaak van de "potentiële natteboltemperatuur (thetaW) op 850hPa" wat is het belang hiervan ivm sneeuwvoorspellingen ?
Groetjes Paul
De potentiële natte-bol temperatuur krijg je als je een 'luchtpakketje' (in het geval van de theta-w op 850 hPa afkomstig van 850 hPa) droog-adiabatisch optilt totdat het verzadigd is. Vervolgens laat je het verzadigde luchtpakketje nat-adiabatisch dalen naar 1000hPa. De temperatuur die het luchtpakketje dan heeft is de potentiële natte-bol temperatuur (theta-w). Theta-w heeft de handige eigenschap om voor adiabatische processen (processen waarbij er geen warmte van buitenaf wordt toegevoegd of onttrokken) constant te zijn. Dit in tegenstelling tot de temperatuur of de dauwpuntstemperatuur, deze veranderen met de temperatuur en het vochtgehalte van de lucht.
De hoogte van theta-w wordt wél bepaald door de temperatuur en de vochtigheid van de lucht, maar de hoogte van theta-w verandert dus niet bij stijgende en dalende bewegingen in de atmosfeer. Warmere lucht geeft natuurlijk al een hogere waarde om mee te beginnen (voordat je de lucht adiabatisch omhoog gaat brengen) en vochtigere lucht zal eerder verzadigd raken als je deze afkoelt (bij het adiabatisch omhoog brengen van de lucht).
Je kunt theta-w voor verschillende doeleinden gebruiken: onderscheiden van luchtmassa's/fronten, voor het verwachten van convectie (warme en vochtige lucht bevat veel potentiële energie voor convectie - bijvoorbeeld 'warme tongen' of de 'Spanish Plume') en ook voor het verwachten van sneeuw.
Theta-w geeft je namelijk een indicatie tot hoe ver de lucht af kan koelen door verdamping (van neerslag), zodoende kun je aan theta-w zien of regen bijvoorbeeld over kan gaan in sneeuw. Hiervoor kun je trouwens ook het niveau gebruiken waarop de nattebol temperatuur 0°C is ('wet bulb zero level', zie ook
http://www.theweatherprediction.com/habyhints/293/).
En waarom 850 hPa? De hoogte van het 850 hPa-vlak ligt gemiddeld rond de 1,5 km en dat is boven de atmosferische grenslaag. De lucht heeft hierdoor vooral grootschalige kenmerken en wordt niet beïnvloed door de ondergrond/vegetatie waarboven deze zich op dat moment bevindt.
Bepaalde waarden van theta-w 850 voor sneeuwval heb ik niet echt op internet kunnen vinden, maar in de vakliteratuur is dat wel te vinden (maar ja tot die literatuur heb je niet zo gemakkelijk toegang).
Enige link met wat waarden die ik heb kunnen vinden is:
http://homepage.ntlworld.com/booty.weather/metinfo/models/ThetaEtable.htm
Overigens heb je (zoals uit bovenstaande link dus blijkt) ook nog theta-e, dat is de equivalent potentiële temperatuur: de temperatuur die een 'luchtpakketje' heeft als het eerst zover naar boven is gebracht dat door condensatie alle latente warmte (condensatiewarmte) vrij is gekomen en daarna (droog)adiabatisch (zonder energie-uitwisseling met de atmosfeer) weer naar beneden (naar het 1000 hPa niveau) gebracht is. Theta-e wordt dus ook door de temperatuur én door het vochtgehalte van de lucht bepaald.
Het verschil met theta-w is dat het luchtpakketje ook na verzadiging omhoog wordt gebracht waardoor alle condensatiewarmte vrij komt, alvorens weer naar beneden gebracht te worden. Dit zal dus resulteren dat de waarde van theta-e hoger is dan de waarde van 'zusje' theta-w.
http://www.theweatherprediction.com/habyhints/324/
Je kunt theta-e en theta-w kaartjes van het GFS model vinden bij oa:
http://www.wetterzentrale.de/topkarten/fsavneur.html (theta-e)
http://www2.wetter3.de/ (theta-e)
http://www.lightningwizard.com/maps/ (theta-w en theta-e)
Nog wat andere informatieve linkjes:
http://forum.archief.weeronline.com/pl/nl/archive_2003.pl?read=82693 - Sneeuwpredictoren volgens Adrie Huiskamp
http://forum.archief.weeronline.com/pl/nl/archive_2003.pl?read=102801 Theta-w
http://forum.archief.weeronline.com/pl/nl/archive_2003.pl?read=102805 - potentiële temperaturen...
http://forum.archief.weeronline.com/pl/webbbs_archive_nl_2001.pl?read=7505 - natte bol temperatuur
Quote selectie