Een aantal voorbeelden uit het verleden

Enkele jaren geleden heb ik al eens gekeken naar de meest in het oog springende SSW's in de periode 1980-2015, daarvan heb ik steeds een tijdsreeks gemaakt met daarin de genormeerde (dus de figuur toont standaardafwijken tov. het gemiddelde) waarden van:

- U60: de zonaal gemiddelde zonale wind op 60N en 10hPa
- Tp: De gemiddelde temperatuur ten noorden van 80N
- Zp: de gemiddelde hoogte van het 10hPa vlak ten noorden van 80N
- [v*T*]60: de zonaal gemiddelde meridionale eddy heat flux op 60N en 100hPa

Er zijn enkele Major SSW's geweest nog voor de jaarwisseling, zoals in 87/88, 98/99 en 01/02 (twijfelgeval: rond 1 januari), 2012 was ook redelijk vroeg met een wind reversal begin januari. Het valt inderdaad op dat de 'grote jongens', zoals de bekende SSW's in 84/85 en 08/09 allemaal na de jaarwisseling lijken te vallen. Deze gingen vaak gepaard met een splitsing van de vortex en een beperkt herstel nadien. Het lijkt te suggereren dat de volgende dingen met elkaar verbonden zijn; later in het seizoen zie je vaak meer ingrijpende SSW's met wave-2 patronen en een beperkt herstel (dat laatste wordt natuurlijk ook door de tijd beperkt). Enkele voorbeelden:

Het zijn niet mijn beste figuren, wel weer mooi om te zien dat ik sindsdien wat heb bijgeleerd

87/88: een vroege major SSW midden december, voorafgegaan door een minor SSW midden november (ik heb ook even de absolute waarden van U60 en Tp toegevoegd ter referentie). Je ziet een forse piek in de warmteflux (de derde figuur toont de 10hPa temperatuur op dat moment) met een duidelijk wave-1 patroon. Daarna zie je mooi hoe de eddy heat flux tot een halt komt omdat er geen golven meer kunnen doordringen in de nu anticyclonale stratosferische PV. Daarna neemt het geweld weer toe en krijgen we een relatief vroege final warming in maart.

98/99: verdacht gelijkend aan 87/88, met een eerste minor SSW in november en een major SSW in december gevolgd door een final warming in maart. Deze is wederom gedomineerd door een wave-1 patroon en de PV herstelt zich relatief goed. Ook 01/02 is gelijkaardig (niet getoond), met een minor SSW rond 1 dec en major SSW rond 1 jan maar meerdere SSW's nadien.

08/09: schoolvoorbeeld van een major SSW; meerdere minor warmings in nov/dec gevolgd door een sterke PV en een dramatische SSW eind januari (eddy heat flux +6 sd), veel extremer dan dit zie je ze niet. Het wave-2 patroon is goed te zien in de 10hPa temperatuur en de PV herstelt maar in zeer beperkte mate nadien.