In deze bijdrage een beschouwing van de stratosferische ontwikkeling en de eerste uitwerkingen op de troposfeer.
'Canadian Warming'
Een eerste opwarmingsgolf vanuit wave1 breidt zich momenteel uit over Alaska richting Canada. Deze is op de kaarten van EC (berekeningen van gisteren) goed te zien in de vorm van een krachtig hoog op 10 hPa, gevuld met warme lucht. Over ons deel van het halfrond hangt een koude trog. De uitwerking van deze zg Canadian Warming wordt nu ook in de gangbare weerkaarten zichtbaar. De afgelopen week was de respons hiervan niet terug te vinden in de modeluitvoer maar GFS00 en EC00 pakken het nu wel op, maar GFS06 dan weer minder. De geo's in de troposfeer en lage stratosfeer zijn nu nog laag (op 50 hPa bijvoorbeeld nog een trog in de warmste lucht) maar lopen de komende dagen langzaam op. De arctische luchtmassa concentreert zich nu op de andere kant van de pool en Siberië en stort zich uit over de Noordelijke Stille Oceaan. De poolwervel (troposfeer) draait daar op volle toeren met aktieve depressies richting Alaska. Tegelijkertijd wordt de Atlantische sector met rustgelaten. De poolkou blijft ver uit de buurt. Voor Europa op afstand gehouden door het grote hogedrukgebied en samenwerking met de Oceaandepressies en door de Canadian warming voor Canada. Toch zit er kiertje langs de westkant van Groenland. Voor de winterliefhebber brengt een Canadian warming niet veel soeps. Het werkt rugopbouw boven de Atlantische Oceaan tegen en het maakt de WC grimmiger met veel regen, storm en felle troggen. Maar daarvan is nu geen sprake.
Tweede golf aanzet tot SSW?
Terug naar de stratosfeer wordt er een tweede opwarmingsgolf verwacht over ruim een week maar nu boven Siberië. Deze wave1 opwarming zit aanvankelijk hoog in de stratosfeer en wordt op dag 10 ook op 50 hPa zichtbaar. Er wordt hier al dagen gespeculeerd over een SSW maar dat is nog steeds toekomst muziek. Statistisch gezien is de kans op een SSW ook klein deze winter gezien de QBO-west en het zonnevlekkenminimum. Mocht het een SSW worden dan weten we ook nog niet of het verplaatsing van de vortex wordt of alsnog een split. Om over de gevolgen voor de Europese waarkaart nog maar te zwijgen. De vraag is ook of we wel een SSW nodig hebben. Het stromingspatroon is al bijna het hele jaar geblokkeerd en daar lijkt maar geen einde aan te komen. Het lijkt wel of alle Scandies, die we de voorbije 15 jaar hebben moeten missen, in één jaar worden ingehaald. Mocht deze trend zich doorzetten dan denk ik aan een winter á la 1996, mét koude stratosfeer in het zonnevlekkenminimum. Theoretisch verwacht ik trouwens een typische jaren '90 winter, maar dan zonaal met Eurohogen of stormen. Zet de SSW niet door dan zou dat ons lot weleens kunnen zijn. Zo ja, dan weer nieuwe skandihogen verder op in de winter.
Maar komende week slingert de jet nog meanderend en vertakkend vanaf Noord-Amerika de Oceaan op, met een grote bijdrage van de subtropische tak. Onder invloed van El Nino is deze aktiever en pept de depressies op, ondanks geringe CA vanaf New Foundland. De zuidwestenwind blijft erin omdat de depressies niet op willen schieten in samenwerking met het Spaanse hoog, ook typisch El Nino dingetje. De trog in de stratosfeer werkt ook niet mee de depressies op te vullen.